عکس گرفتهاید؟ با اپلیکیشن Rockby فوراً سنگها را شناسایی کنید
باز کردن اپتوضیحات
بازالت رگهدار کوارتز سنگی آذرین بیرونی است که عمدتاً از کانیهای مافیک مانند پیروکسن و پلاژیوکلاز (لابرادوریت تا بیتونیت) تشکیل شده و دارای بافت ریزدانه تا آفانیتیک (غیرقابل تشخیص با چشم غیرمسلح) است. رنگ آن معمولاً تیره (سیاه، خاکستری تیره، سبز تیره) است. ویژگی متمایز این سنگ، وجود رگههای سفید تا بیرنگ کوارتز است که به صورت نامنظم یا شبکهای در داخل توده بازالتی دیده میشوند. این رگهها میتوانند از چند میلیمتر تا چند سانتیمتر ضخامت داشته باشند و گاهی اوقات حاوی بلورهای کوچک کوارتز یا سایر کانیهای هیدروترمالی مانند کلسیت، اپیدوت یا کلریت نیز باشند.
نحوه شناسایی
- رنگ
- بازالت: سیاه، خاکستری تیره، سبز تیره. رگههای کوارتز: سفید، بیرنگ، شیری.
- جلا
- بازالت: کدر تا نیمهفلزی. کوارتز: شیشهای (Vitreous).
- بافت
- بازالت: ریزدانه (آفانیتیک)، گاهی پورفیریتی با فنوکریستهای کوچک. رگهها: بلوری (کریستالی) تا دانهای.
- شکل بلور
- بازالت: بلورهای میکروسکوپی. کوارتز: بلورهای منشوری ششوجهی (در صورت فضای کافی) یا تودهای و دانهای در رگهها.
- رخ
- بازالت: عدم کلیواژ مشخص (شکستگی صدفی). کوارتز: عدم کلیواژ (شکستگی صدفی).
- محیط زمینشناسی
- مناطق آتشفشانی، فلاتهای بازالتی، کف اقیانوسها، مناطق ریفت قارهای. رگههای کوارتز در شکستگیها و درزههای این سنگها در اثر فعالیتهای هیدروترمال تشکیل میشوند.
حقایق کلیدی
- سختی: بازالت: 5-6 در مقیاس موس (متوسط). کوارتز: 7 در مقیاس موس (سخت).
- وزن مخصوص: بازالت: 2.8-3.0. کوارتز: 2.65.
- سیستم بلوری: بازالت: عمدتاً بلورهای میکروسکوپی (مونوسیمتریک برای پیروکسن و تریکلینیک برای پلاژیوکلاز). کوارتز: تریگونال.
- رنگ: بازالت: سیاه، خاکستری تیره، سبز تیره. کوارتز: بیرنگ، سفید، شیری.
- جلا: بازالت: کدر تا نیمهفلزی. کوارتز: شیشهای.
- شفافیت: بازالت: کدر. کوارتز: شفاف تا نیمهشفاف.
- شکستگی: بازالت: صدفی تا نامنظم. کوارتز: صدفی.
- رخ: بازالت: عدم کلیواژ مشخص. کوارتز: عدم کلیواژ.
- ترکیب: بازالت: عمدتاً پیروکسن، پلاژیوکلاز (لابرادوریت تا بیتونیت)، الیوین (گاهی)، مگنتیت. کوارتز: دیاکسید سیلیسیم (SiO2).
بررسی سریع
- رنگ: بازالت تیره (سیاه، خاکستری تیره) با رگههای روشن (سفید، بیرنگ).
- جلا: بازالت کدر تا نیمهفلزی، کوارتز شیشهای.
- رنگ خاکه: بازالت: خاکستری تیره تا سیاه. کوارتز: سفید.
ویژگیهای فیزیکی
- عادت بلوری: بازالت: ریزدانه، آفانیتیک، گاهی پورفیریتی. کوارتز: تودهای، دانهای، گاهی بلورهای منشوری ششوجهی در فضاهای باز.
- نوع رخ: بازالت: ندارد. کوارتز: ندارد.
- نوع شکستگی: صدفی (Conchoidal) تا نامنظم (Irregular) برای بازالت و صدفی برای کوارتز.
- چقرمگی: شکننده (Brittle) برای هر دو جزء.
- نوع جلا: کدر (Dull) تا نیمهفلزی (Submetallic) برای بازالت، شیشهای (Vitreous) برای کوارتز.
نحوه تشکیل
بازالت یک سنگ آذرین بیرونی است که از سرد شدن سریع گدازههای مافیک در سطح زمین یا نزدیک به سطح تشکیل میشود. رگههای کوارتز در این بازالتها معمولاً پس از تشکیل سنگ اصلی و در مراحل بعدی، از طریق فعالیتهای هیدروترمال (آبگرمایی) و رسوبگذاری سیلیس (SiO2) در شکستگیها، درزهها و فضاهای خالی موجود در بازالت شکل میگیرند. این فرآیند شامل گردش سیالات غنی از سیلیس در دماهای بالا و فشار متوسط تا پایین است که منجر به تهنشینی کوارتز میشود.
کاربرد
بازالت به طور گسترده در ساخت و ساز (سنگدانه، سنگفرش، مصالح جادهسازی)، مجسمهسازی و به عنوان سنگ تزئینی استفاده میشود. رگههای کوارتز معمولاً ارزش تجاری خاصی به بازالت نمیدهند مگر اینکه کوارتز به صورت بلورهای بزرگ و با کیفیت بالا باشد که در این صورت ممکن است برای اهداف کلکسیونی یا تزئینی مورد توجه قرار گیرد. در برخی موارد، این رگهها میتوانند نشانهای از کانیسازیهای دیگر (مانند طلا یا فلزات پایه) باشند که در ارتباط با فعالیتهای هیدروترمال تشکیل شدهاند.
توزیع سنی
از پرکامبرین تا دوران کواترنری، بسته به منطقه و فعالیتهای آتشفشانی
کجا پیدا کنیم
ایران
در مناطق آتشفشانی و کوهستانی ایران مانند البرز، زاگرس و مناطق مرکزی که فعالیتهای آتشفشانی بازالتی داشتهاند، میتوان بازالت رگهدار کوارتز را یافت. به ویژه در مناطقی که شواهدی از فعالیتهای هیدروترمالی وجود دارد.
ایسلند
به دلیل فعالیتهای آتشفشانی گسترده و وجود بازالتهای فراوان، احتمال یافتن بازالت رگهدار کوارتز در این منطقه زیاد است.
فلات دکن (هند)
این فلات از بازالتهای سیلابی وسیعی تشکیل شده و ممکن است رگههای کوارتز در آن یافت شود.
شمال غربی اقیانوس آرام (آمریکای شمالی)
مناطقی مانند فلات رودخانه کلمبیا که دارای بازالتهای سیلابی هستند.
نکات پیدا کردن
جستجو در مناطق آتشفشانی
به دنبال مناطقی باشید که فعالیتهای آتشفشانی بازالتی اخیر یا قدیمی داشتهاند. این مناطق معمولاً دارای گدازههای بازالتی و سنگهای آذرین مرتبط هستند.
بررسی شکستگیها و درزهها
رگههای کوارتز معمولاً در شکستگیها، درزهها و فضاهای خالی داخل توده بازالتی تشکیل میشوند. به دنبال این ساختارها در رخنمونهای سنگی باشید.
توجه به تغییر رنگ
رگههای سفید یا بیرنگ کوارتز در تضاد با رنگ تیره بازالت به راحتی قابل تشخیص هستند.
استفاده از چکش زمینشناسی
برای شکستن نمونهها و مشاهده ساختارهای داخلی و رگهها.
سنگهای مشابه
آندزیت رگهدار کوارتز
Andesite with Quartz Veins
همچنین شناخته شده به عنوان: آندزیت با رگههای سیلیسی
دیاباز رگهدار کوارتز
Diabase with Quartz Veins
همچنین شناخته شده به عنوان: دولریت با رگههای سیلیسی
گابرو رگهدار کوارتز
Gabbro with Quartz Veins
همچنین شناخته شده به عنوان: گابرو با رگههای سیلیسی
طبقهبندی علمی
- رده کانی
- بازالت: سنگ آذرین بیرونی. کوارتز: سیلیکات (تکتوسیلیکات).
- گروه
- بازالت: گروه سنگهای آذرین مافیک. کوارتز: گروه کوارتز.
- سیستم بلوری
- بازالت: عمدتاً مونوسیمتریک و تریکلینیک. کوارتز: تریگونال.
- فرمول شیمیایی
- بازالت: ترکیب پیچیدهای از سیلیکاتهای آهن، منیزیم، کلسیم، سدیم و آلومینیوم. کوارتز: SiO2.
- ترکیب
- بازالت: غنی از آهن و منیزیم، فقیر از سیلیس. کوارتز: دیاکسید سیلیسیم خالص.
کشف بیشتر درباره بازالت رگهدار کوارتز
هرجا سنگها را شناسایی کنید
رایگان در iOS، اندروید و وب. شناسایی با عکس، پایگاه داده کامل و مجموعه شخصی شما.