زغال سنگ بیتومینه

توضیحات

زغال سنگ بیتومینه یک سنگ رسوبی آلی سیاه یا قهوه‌ای تیره است که از بقایای گیاهی فشرده و دگرگون شده تشکیل شده است. این نوع زغال سنگ دارای محتوای کربن بین 45 تا 86 درصد (بر اساس وزن خشک و بدون خاکستر) و محتوای مواد فرار بین 15 تا 45 درصد است. چگالی آن معمولاً بین 1.2 تا 1.5 گرم بر سانتی‌متر مکعب است. این زغال سنگ در مقایسه با لیگنیت سخت‌تر و متراکم‌تر است و در مقایسه با آنتراسیت، نرم‌تر و دارای مواد فرار بیشتری است. اغلب دارای نوارهای براق و مات است که نشان‌دهنده ترکیب مواد مختلف گیاهی است.

نحوه شناسایی

رنگ

سیاه تا قهوه‌ای تیره

جلا

مات تا نیمه‌فلزی (شیشه‌ای در برخی انواع براق)

بافت

معمولاً نواری، با نوارهای براق (ویترین) و مات (فوزین، دورین)؛ ممکن است دارای بافت شکسته و خشن باشد.

شکل بلور

فاقد شکل بلوری مشخص، آمورف

رخ

فاقد کلیواژ واقعی؛ شکستگی‌های نامنظم یا صدفی شکل

محیط زمین‌شناسی

در حوضه‌های رسوبی که در گذشته دارای باتلاق‌ها و مرداب‌های وسیع بوده‌اند، تشکیل می‌شود. این حوضه‌ها معمولاً در مناطق کم‌عمق و با نرخ رسوب‌گذاری بالا قرار دارند که امکان دفن سریع مواد گیاهی را فراهم می‌کند. اغلب در توالی‌های رسوبی همراه با شیل، ماسه‌سنگ و سنگ آهک یافت می‌شود.

حقایق کلیدی

• سختی: 1 تا 2.5 در مقیاس موس (نرم، با ناخن قابل خراشیدن است)
• وزن مخصوص: 1.2 تا 1.5 (سبک‌تر از بسیاری از سنگ‌ها)
• سیستم بلوری: آمورف (فاقد ساختار بلوری منظم)
• رنگ: سیاه تا قهوه‌ای تیره
• جلا: مات تا نیمه‌فلزی، گاهی شیشه‌ای در نوارهای ویترین
• شفافیت: مات
• شکستگی: صدفی تا نامنظم
• رخ: فاقد کلیواژ واقعی، شکستگی‌های نامنظم
• ترکیب: عمدتاً کربن (45-86%)، هیدروژن، اکسیژن، نیتروژن، گوگرد و مقادیر کمی از مواد معدنی (خاکستر)

بررسی سریع

• رنگ: سیاه تا قهوه‌ای تیره
• جلا: مات تا نیمه‌فلزی
• رنگ خاکه: سیاه تا قهوه‌ای تیره

ویژگی‌های فیزیکی

• عادت بلوری: توده‌ای، لایه‌ای، آمورف
• نوع رخ: فاقد کلیواژ
• نوع شکستگی: صدفی تا نامنظم
• چقرمگی: شکننده
• نوع جلا: مات، نیمه‌فلزی، شیشه‌ای

نحوه تشکیل

زغال سنگ بیتومینه از فشرده شدن و دگرگونی حرارتی بقایای گیاهی در محیط‌های باتلاقی و مردابی تشکیل می‌شود. این فرآیند شامل دفن شدن مواد گیاهی، تشکیل پیت (تورب)، سپس لیگنیت و در نهایت زغال سنگ بیتومینه تحت فشار و دمای بالا در طول میلیون‌ها سال است. این نوع زغال سنگ مرحله‌ای بین لیگنیت و آنتراسیت است و دارای محتوای کربن بالا و مواد فرار متوسط است.

کاربرد

زغال سنگ بیتومینه به دلیل ارزش حرارتی بالا، عمدتاً به عنوان سوخت در نیروگاه‌های تولید برق، سوخت صنعتی، و در تولید کک (کک متالورژیکی) برای صنایع فولاد استفاده می‌شود. همچنین در تولید مواد شیمیایی مختلف نیز کاربرد دارد.

توزیع سنی

عمدتاً کربنیفر، پرمین، تریاس، ژوراسیک و کرتاسه

کجا پیدا کنیم

نکات پیدا کردن

سنگ‌های مشابه

طبقه‌بندی علمی

رده کانی

سنگ رسوبی آلی

گروه

زغال سنگ

سیستم بلوری

آمورف

فرمول شیمیایی

ترکیب شیمیایی پیچیده و متغیر، عمدتاً کربن (C) با مقادیر قابل توجهی از هیدروژن (H)، اکسیژن (O)، نیتروژن (N) و گوگرد (S).

ترکیب

کربن (45-86%)، مواد فرار (15-45%)، رطوبت (کمتر از 10%)، خاکستر (معمولاً کمتر از 10-15%)، گوگرد (متغیر، از کمتر از 1% تا بیش از 5%)

کشف بیشتر درباره زغال سنگ بیتومینه