عکس گرفتهاید؟ با اپلیکیشن Rockby فوراً سنگها را شناسایی کنید
باز کردن اپتوضیحات
کلسدونی یک کانی سیلیسی کریپتوکریستالین است، به این معنی که بلورهای آن آنقدر ریز هستند که با چشم غیرمسلح قابل مشاهده نیستند. این کانی از بلورهای بسیار ریز کوارتز و گاهی اوقات موگانیت (یک پلیمورف مونوکلینیک از سیلیس) تشکیل شده است. کلسدونی معمولاً به صورت تودهای، گرهای، استالاکتیتی، یا به صورت پوشش در حفرهها و شکستگیهای سنگها یافت میشود. رنگ آن بسیار متنوع است و میتواند سفید، خاکستری، آبی، قهوهای، قرمز، سبز و سیاه باشد که این تنوع رنگی به دلیل وجود ناخالصیهای مختلف مانند اکسیدهای آهن، نیکل، کروم و منگنز است. شفافیت آن از نیمهشفاف تا مات متغیر است.
نحوه شناسایی
- رنگ
- بسیار متنوع؛ سفید، خاکستری، آبی، قهوهای، قرمز، سبز، سیاه. اغلب به صورت نواری یا لایهای دیده میشود.
- جلا
- مومی تا چرب، گاهی اوقات شیشهای در سطوح شکستگی تازه.
- بافت
- معمولاً صاف و یکنواخت در سطح شکستگی، ممکن است دارای بافت نواری یا هممرکز باشد.
- شکل بلور
- کریپتوکریستالین (بلورهای میکروسکوپی)، به صورت تودهای، گرهای، استالاکتیتی، یا پوششدهنده.
- رخ
- فاقد کلیواژ مشخص، شکستگی صدفی تا نامنظم.
- محیط زمینشناسی
- در حفرهها و شکستگیهای سنگهای آذرین (به ویژه بازالت و آندزیت)، رسوبی (مانند شیل و ماسهسنگ) و دگرگونی یافت میشود. اغلب در محیطهای دیاژنتیک و هیدروترمال با دمای پایین تشکیل میشود.
حقایق کلیدی
- سختی: 6.5 تا 7 در مقیاس موس
- وزن مخصوص: 2.55 تا 2.65
- سیستم بلوری: تریگونال (به دلیل ساختار کوارتز)، اما به صورت کریپتوکریستالین ظاهر میشود.
- رنگ: بسیار متنوع، از بیرنگ تا سفید، خاکستری، آبی، قهوهای، قرمز، سبز، سیاه. اغلب نواری یا لایهای.
- جلا: مومی تا چرب، گاهی اوقات شیشهای.
- شفافیت: نیمهشفاف تا مات.
- شکستگی: صدفی تا نامنظم.
- رخ: فاقد کلیواژ مشخص.
- ترکیب: دیاکسید سیلیسیم (SiO2) با مقادیر کمی از آب و ناخالصیهای دیگر.
بررسی سریع
- رنگ: بسیار متنوع (سفید، خاکستری، آبی، قهوهای، قرمز، سبز، سیاه)
- جلا: مومی تا چرب
- رنگ خاکه: سفید
ویژگیهای فیزیکی
- عادت بلوری: کریپتوکریستالین، تودهای، گرهای، استالاکتیتی، بوتریوئیدال (خوشهای انگوری).
- نوع رخ: فاقد کلیواژ.
- نوع شکستگی: صدفی تا نامنظم، گاهی اوقات خشن.
- چقرمگی: شکننده.
- نوع جلا: مومی، چرب، گاهی اوقات شیشهای.
نحوه تشکیل
کلسدونی یک نوع کوارتز کریپتوکریستالین (بلورهای بسیار ریز) است که از سیلیس (SiO2) تشکیل شده است. این کانی معمولاً از محلولهای آبی غنی از سیلیس در دماهای پایین تا متوسط رسوب میکند. فرآیندهای تشکیل آن شامل پر شدن حفرهها و شکستگیها در سنگها، جایگزینی مواد آلی و معدنی، و تشکیل گرهها و لایههای هممرکز در سنگهای رسوبی است. اغلب در محیطهای دیاژنتیک، هیدروترمال با دمای پایین، و در مناطق هوازده یافت میشود.
کاربرد
کلسدونی به دلیل زیبایی و تنوع رنگی، به طور گستردهای در جواهرسازی (به عنوان نگین، مهره و حکاکی)، ساخت اشیاء تزئینی، و ابزارهای برش و سایش در گذشته استفاده میشده است. انواع خاص آن مانند عقیق، جاسپر، کریزوپراز و کارنلین کاربردهای زینتی فراوانی دارند. همچنین به دلیل سختی و مقاومت شیمیایی، در برخی کاربردهای صنعتی خاص نیز مورد استفاده قرار میگیرد.
توزیع سنی
در سنگهای رسوبی، آذرین و دگرگونی با سنین مختلف یافت میشود. تشکیل آن به فرآیندهای ثانویه و دیاژنز مرتبط است.
کجا پیدا کنیم
برزیل
یکی از بزرگترین تولیدکنندگان کلسدونی، به ویژه عقیق و جاسپر.
اروگوئه
معروف به عقیقهای نواری و ژئودهای عقیق.
هند
منبع مهمی برای انواع مختلف کلسدونی، از جمله کارنلین و عقیق.
ایالات متحده آمریکا
در ایالتهای مختلف مانند اورگان، آریزونا، کالیفرنیا و واشنگتن یافت میشود.
ماداگاسکار
تولیدکننده انواع کلسدونی، از جمله عقیق و جاسپر.
ایران
در مناطق مختلف ایران، به ویژه در استانهای خراسان، کرمان و آذربایجان، انواع عقیق و کلسدونی یافت میشود.
نکات پیدا کردن
جستجو در سنگهای آذرین
در مناطق آتشفشانی قدیمی، به دنبال حفرهها و وزیکولهای پر شده در سنگهای بازالتی و آندزیتی باشید. کلسدونی اغلب به صورت پوشش یا گره در این حفرهها یافت میشود.
بررسی سنگهای رسوبی
در سنگهای رسوبی مانند ماسهسنگ و شیل، به دنبال گرهها و لایههای سیلیسی باشید که ممکن است حاوی کلسدونی باشند.
مناطق هوازده
در مناطقی که سنگها به شدت هوازده شدهاند، کلسدونی ممکن است به صورت قطعات جدا شده در خاک یا رسوبات رودخانهای یافت شود.
استفاده از چکش زمینشناسی
برای شکستن سنگهای میزبان و دسترسی به کلسدونی، از چکش زمینشناسی استفاده کنید. همیشه از عینک ایمنی استفاده کنید.
شناسایی بر اساس ظاهر
به دنبال سنگهایی با بافت مومی تا چرب، رنگهای متنوع و اغلب نواری، و شکستگی صدفی باشید.
سنگهای مشابه
کوارتز
Quartz
همچنین شناخته شده به عنوان: بلور کوارتز
اوپال
Opal
همچنین شناخته شده به عنوان: عقیق سلیمانی
یشم
Jade (Jadeite, Nephrite)
همچنین شناخته شده به عنوان: جید
طبقهبندی علمی
- رده کانی
- سیلیکاتها (تکتوسیلیکات)
- گروه
- کوارتز
- سیستم بلوری
- تریگونال (به دلیل ساختار کوارتز)، اما به صورت کریپتوکریستالین ظاهر میشود.
- فرمول شیمیایی
- SiO2
- ترکیب
- دیاکسید سیلیسیم (SiO2) با مقادیر کمی از آب و ناخالصیهای دیگر.
کشف بیشتر درباره کلسدونی
هرجا سنگها را شناسایی کنید
رایگان در iOS، اندروید و وب. شناسایی با عکس، پایگاه داده کامل و مجموعه شخصی شما.