کارنلین

توضیحات

کارنلین یک واریته از کلسدونی است که خود یک فرم میکروکریستالی از کوارتز است. این کانی به دلیل رنگ های گرم و جذاب خود از نارنجی روشن تا قرمز-قهوه ای تیره شناخته شده است. رنگ آن به دلیل وجود ناخالصی های اکسید آهن (هماتیت) است. کارنلین معمولاً نیمه شفاف تا مات است و جلای مومی تا شیشه ای دارد. ساختار آن فیبری و متراکم است و به همین دلیل مقاومت خوبی در برابر شکستگی دارد. این کانی در بسیاری از نقاط جهان یافت می شود و به دلیل زیبایی و قیمت نسبتاً مناسب، محبوبیت زیادی در صنعت جواهرسازی دارد.

نحوه شناسایی

رنگ

نارنجی، نارنجی-قرمز، قرمز، قرمز-قهوه ای. رنگ معمولاً یکنواخت است اما ممکن است نوارهای کم رنگ تری نیز داشته باشد.

جلا

مومی تا شیشه ای (Vitreous to Waxy)

بافت

معمولاً صاف و صیقلی پس از تراش، در حالت طبیعی ممکن است سطحی ناصاف یا گره ای داشته باشد.

شکل بلور

میکروکریستالی، توده ای، گره ای، استالاکتیتی. بلورهای منفرد قابل مشاهده نیستند.

رخ

عدم وجود کلیواژ (No cleavage).

محیط زمین‌شناسی

حفره ها و شکستگی های سنگ های آتشفشانی (مانند بازالت، آندزیت، ریولیت)، رگه های هیدروترمال، گره ها در سنگ های رسوبی (مانند ماسه سنگ، کنگلومرا)، و رسوبات آبرفتی.

حقایق کلیدی

• سختی: 7 در مقیاس موس
• وزن مخصوص: 2.58 - 2.64
• سیستم بلوری: تریگونال (به دلیل ساختار کوارتز، اما به صورت میکروکریستالی)
• رنگ: نارنجی، نارنجی-قرمز، قرمز، قرمز-قهوه ای
• جلا: مومی تا شیشه ای
• شفافیت: نیمه شفاف تا مات
• شکستگی: صدفی (Conchoidal)
• رخ: عدم وجود (None)
• ترکیب: دی اکسید سیلیسیم (SiO2) با ناخالصی های اکسید آهن

بررسی سریع

• رنگ: نارنجی تا قرمز-قهوه ای
• جلا: مومی تا شیشه ای
• رنگ خاکه: سفید

ویژگی‌های فیزیکی

• عادت بلوری: میکروکریستالی، توده ای، گره ای، استالاکتیتی. بلورهای منفرد قابل مشاهده نیستند و به صورت توده های متراکم فیبری رشد می کند.
• نوع رخ: عدم وجود کلیواژ. این کانی به دلیل ساختار میکروکریستالی و درهم تنیده فیبرهای کوارتز، کلیواژ مشخصی ندارد.
• نوع شکستگی: شکستگی صدفی (Conchoidal fracture) که مشخصه کانی های شیشه ای و آمورف است. این شکستگی سطوح صاف و منحنی شکلی ایجاد می کند.
• چقرمگی: شکننده (Brittle). اگرچه سخت است، اما تحت ضربه شدید می شکند.
• نوع جلا: مومی تا شیشه ای. سطح صیقلی آن جلایی شبیه به موم یا شیشه دارد.

نحوه تشکیل

کارنلین نوعی کلسدونی است که خود یک فرم میکروکریستالی از کوارتز (SiO2) است. این کانی در نتیجه رسوب محلول های غنی از سیلیس در حفره ها و شکستگی های سنگ های آتشفشانی (مانند بازالت و آندزیت) و همچنین در سنگ های رسوبی (مانند ماسه سنگ و کنگلومرا) تشکیل می شود. رنگ قرمز تا نارنجی-قرمز آن به دلیل وجود ناخالصی های اکسید آهن (هماتیت) در ساختار بلوری است. این ناخالصی ها به صورت ذرات بسیار ریز در شبکه بلوری کلسدونی پراکنده شده اند. تشکیل آن معمولاً در دماهای پایین تا متوسط و در محیط های هیدروترمال یا دیاژنتیکی رخ می دهد.

کاربرد

کارنلین به دلیل رنگ جذاب و سختی مناسب، از دوران باستان به عنوان سنگ قیمتی و تزئینی مورد استفاده قرار گرفته است. کاربردهای اصلی آن شامل ساخت جواهرات (انگشتر، گردنبند، دستبند)، حکاکی (کمیو و اینتالیو)، مهره سازی، و اشیاء زینتی است. در گذشته، به دلیل باورهای فرهنگی و مذهبی، در ساخت طلسم و مهرهای حکاکی شده نیز کاربرد فراوانی داشته است.

توزیع سنی

در سازندهای زمین شناسی با سنین مختلف یافت می شود، از پرکامبرین تا سنین کواترنری، بسته به شرایط تشکیل.

کجا پیدا کنیم

نکات پیدا کردن

سنگ‌های مشابه

طبقه‌بندی علمی

رده کانی

سیلیکات (زیرگروه تکتوسیلیکات)

گروه

کوارتز (واریته کلسدونی)

سیستم بلوری

تریگونال (به دلیل ساختار کوارتز، اما به صورت میکروکریستالی و توده ای ظاهر می شود)

فرمول شیمیایی

SiO2 (با ناخالصی های Fe2O3)

ترکیب

دی اکسید سیلیسیم با مقادیر کمی از اکسید آهن (هماتیت) که عامل رنگ آن است.

کشف بیشتر درباره کارنلین