عکس گرفتهاید؟ با اپلیکیشن Rockby فوراً سنگها را شناسایی کنید
باز کردن اپتوضیحات
چرت یک سنگ رسوبی بسیار سخت و متراکم است که عمدتاً از سیلیس (SiO2) به شکل کوارتز میکروکریستالین یا کلسدونی تشکیل شده است. این سنگ معمولاً به رنگهای خاکستری، قهوهای، سیاه، سبز، قرمز یا سفید یافت میشود و دارای شکستگی صدفی مشخص و لبههای بسیار تیز است. چرت در برابر هوازدگی بسیار مقاوم است و اغلب به صورت ندولها یا لایههای نازک در سنگهای کربناتی دیده میشود.
نحوه شناسایی
- رنگ
- متغیر، از سفید تا خاکستری، قهوهای، سیاه، قرمز، سبز، آبی. رنگهای تیره معمولاً به دلیل وجود مواد آلی یا اکسیدهای آهن هستند.
- جلا
- مات تا مومی، گاهی شیشهای در شکستگیهای تازه.
- بافت
- بسیار ریزدانه (کریپتوکریستالین)، صاف و یکنواخت. ممکن است دارای بافت نواری یا لایهای باشد.
- شکل بلور
- ندولار، لایهای، تودهای. بلورهای منفرد قابل مشاهده نیستند.
- رخ
- فاقد کلیواژ (رخ).
- محیط زمینشناسی
- در محیطهای دریایی عمیق (به عنوان رادیولاریت یا دیاتومیت)، در سنگهای کربناتی (به صورت ندول یا لایه)، در محیطهای آبگرمایی و در رسوبات آواری یافت میشود.
حقایق کلیدی
- سختی: 7 در مقیاس موس
- وزن مخصوص: 2.58 - 2.64
- سیستم بلوری: تریگونال (به دلیل ماهیت کوارتز میکروکریستالین)
- رنگ: متغیر، از سفید تا خاکستری، قهوهای، سیاه، قرمز، سبز، آبی
- جلا: مات تا مومی، گاهی شیشهای
- شفافیت: کدر تا نیمهشفاف
- شکستگی: صدفی (Conchoidal)
- رخ: فاقد کلیواژ (رخ)
- ترکیب: دیاکسید سیلیسیم (SiO2)
بررسی سریع
- رنگ: متغیر (خاکستری، قهوهای، سیاه، قرمز، سبز، سفید)
- جلا: مات تا مومی
- رنگ خاکه: سفید
ویژگیهای فیزیکی
- عادت بلوری: تودهای، ندولار، لایهای، کریپتوکریستالین (بلورهای میکروسکوپی)
- نوع رخ: فاقد کلیواژ
- نوع شکستگی: صدفی (Conchoidal) با لبههای بسیار تیز
- چقرمگی: شکننده
- نوع جلا: مات، مومی، گاهی شیشهای
نحوه تشکیل
چرت عمدتاً از رسوبگذاری سیلیس بیوژنیک (اسکلتهای دیاتومهها، رادیولاریاها و اسفنجها) در محیطهای دریایی عمیق یا از رسوبگذاری شیمیایی سیلیس از محلولهای آبگرمایی یا آبهای زیرزمینی در محیطهای مختلف تشکیل میشود. دیاژنز و فشردهسازی این رسوبات سیلیسی منجر به تشکیل چرت میشود. همچنین میتواند به صورت ندولها یا لایههای گرهدار در سنگهای کربناتی (مانند سنگ آهک و دولومیت) تشکیل شود.
کاربرد
چرت به دلیل سختی و شکستگی صدفی تیز خود، از دوران پارینهسنگی برای ساخت ابزارهای سنگی مانند سرنیزه، چاقو، خراشنده و تبر استفاده میشده است. امروزه در ساخت سنگشکنها، سایندهها، پرکنندهها، و به عنوان مصالح ساختمانی (مانند شن و ماسه) کاربرد دارد. انواع رنگی و نواری آن (مانند جاسپر و عقیق) در جواهرسازی و ساخت اشیاء زینتی استفاده میشود.
توزیع سنی
از پرکامبرین تا دوران سنوزوئیک، در تمام ادوار زمینشناسی یافت میشود.
کجا پیدا کنیم
ایالات متحده آمریکا
در بسیاری از ایالتها از جمله میسوری، اوکلاهما، تگزاس، فلوریدا و آپالاشیا به وفور یافت میشود.
بریتانیا
سنگ آتشزنه (نوعی چرت) در سازندهای گچی مانند صخرههای سفید دوور به وفور یافت میشود.
فرانسه
در مناطق مختلف به ویژه در سازندهای کربناتی یافت میشود.
مصر
در سازندهای رسوبی و به عنوان ابزارهای سنگی باستانی یافت شده است.
ایران
در سازندهای کربناتی و رسوبی مختلف در سراسر کشور، به ویژه در زاگرس و البرز، یافت میشود.
نکات پیدا کردن
جستجو در سنگهای کربناتی
چرت اغلب به صورت ندولها یا لایههای گرهدار در سنگهای آهک و دولومیت یافت میشود. به دنبال برآمدگیها یا تودههای سختتر در این سنگها باشید.
بررسی مناطق ساحلی و رودخانهای
قطعات چرت به دلیل مقاومت بالا در برابر هوازدگی، اغلب در رسوبات آبرفتی و سواحل رودخانهها و دریاها یافت میشوند.
شناسایی با شکستگی
چرت دارای شکستگی صدفی مشخص و لبههای بسیار تیز است. این ویژگی میتواند به شناسایی آن کمک کند.
تست سختی
چرت بسیار سخت است (سختی 7 در مقیاس موس) و میتواند شیشه یا فولاد را خراش دهد. این یک ویژگی کلیدی برای تمایز آن از سنگهای نرمتر است.
احتیاط در هنگام شکستن
هنگام شکستن چرت، مراقب لبههای بسیار تیز آن باشید. استفاده از دستکش و عینک ایمنی توصیه میشود.
سنگهای مشابه
سنگ آتشزنه (Flint)
فلینت (Flint)
همچنین شناخته شده به عنوان: فلینت
جاسپر (Jasper)
جاسپر (Jasper)
همچنین شناخته شده به عنوان: یشم
عقیق (Agate)
عقیق (Agate)
همچنین شناخته شده به عنوان: آگات
کلسدونی (Chalcedony)
کلسدونی (Chalcedony)
همچنین شناخته شده به عنوان: کلسدونی
کوارتزیت (Quartzite)
کوارتزیت (Quartzite)
همچنین شناخته شده به عنوان: کوارتزیت
طبقهبندی علمی
- رده کانی
- اکسیدها (زیرگروه سیلیسیوم دیاکسید)
- گروه
- کوارتز (به دلیل ترکیب شیمیایی SiO2)
- سیستم بلوری
- تریگونال (به دلیل ماهیت کوارتز میکروکریستالین)
- فرمول شیمیایی
- SiO2
- ترکیب
- عمدتاً دیاکسید سیلیسیم (سیلیس) به شکل کوارتز میکروکریستالین یا کلسدونی
کشف بیشتر درباره چرت
هرجا سنگها را شناسایی کنید
رایگان در iOS، اندروید و وب. شناسایی با عکس، پایگاه داده کامل و مجموعه شخصی شما.