کونکرسیون

توضیحات

کونکرسیون ها توده های سنگی با اشکال نامنظم تا کروی هستند که از طریق سیمانی شدن موضعی رسوبات توسط مواد معدنی مختلف تشکیل می شوند. آنها معمولاً از سنگ میزبان اطراف خود سخت تر و مقاوم تر در برابر فرسایش هستند و اغلب پس از فرسایش سنگ های نرم تر، به صورت برجسته در سطح زمین ظاهر می شوند. اندازه آنها می تواند از چند میلی متر تا چندین متر متغیر باشد. ترکیب شیمیایی آنها بسته به نوع ماده سیمانی کننده متفاوت است، اما رایج ترین آنها کربنات کلسیم (کونکرسیون های آهکی)، سیلیس (کونکرسیون های سیلیسی یا چرت)، اکسیدهای آهن و پیریت هستند.

نحوه شناسایی

رنگ

متغیر، بسته به ترکیب معدنی. می تواند خاکستری، قهوه ای، زرد، قرمز، سیاه یا سفید باشد.

جلا

کدر تا خاکی، گاهی اوقات مومی یا شیشه ای (در کونکرسیون های سیلیسی).

بافت

معمولاً دانه ریز تا متراکم، ممکن است دارای بافت دانه ای یا بلوری باشد. سطح خارجی اغلب خشن یا نامنظم است.

شکل بلور

معمولاً توده ای، کروی، بیضوی، دیسکی شکل، یا اشکال نامنظم دیگر. بلورهای منفرد به ندرت قابل مشاهده هستند مگر در حفره های داخلی (مانند ژئودها).

رخ

عدم وجود کلیواژ مشخص در ساختار کلی کونکرسیون. مواد معدنی تشکیل دهنده ممکن است کلیواژ داشته باشند (مثلاً کلسیت).

محیط زمین‌شناسی

در سنگ های رسوبی مختلف مانند شیل، ماسه سنگ، سیلت سنگ، و سنگ آهک یافت می شوند. اغلب در محیط های دریایی کم عمق، دلتاها، و دشت های سیلابی تشکیل می شوند.

حقایق کلیدی

• سختی: متغیر، معمولاً 3 تا 7 در مقیاس موس، بسته به ترکیب (مثلاً 3 برای کونکرسیون های آهکی، 7 برای کونکرسیون های سیلیسی).
• وزن مخصوص: متغیر، معمولاً 2.6 تا 3.0، بسته به ترکیب معدنی.
• سیستم بلوری: ساختار کلی کونکرسیون آمورف یا توده ای است. مواد معدنی تشکیل دهنده ممکن است سیستم بلوری خاص خود را داشته باشند (مثلاً کلسیت: تریگونال، کوارتز: هگزاگونال).
• رنگ: متغیر، از خاکستری، قهوه ای، زرد، قرمز، سیاه تا سفید.
• جلا: کدر تا خاکی، گاهی مومی یا شیشه ای.
• شفافیت: کدر تا نیمه شفاف.
• شکستگی: صدفی، نامنظم، یا دانه ای.
• رخ: عدم وجود کلیواژ در ساختار کلی. مواد معدنی تشکیل دهنده ممکن است کلیواژ داشته باشند.
• ترکیب: متغیر، عمدتاً کربنات کلسیم (CaCO3)، سیلیس (SiO2)، اکسیدهای آهن (مانند Fe2O3، FeO(OH))، یا کربنات آهن (FeCO3).

بررسی سریع

• رنگ: متغیر (خاکستری، قهوه ای، زرد، قرمز، سیاه، سفید)
• جلا: کدر تا خاکی، گاهی مومی یا شیشه ای
• رنگ خاکه: متغیر، بسته به ترکیب (مثلاً سفید برای کلسیت، قهوه ای مایل به قرمز برای اکسیدهای آهن)

ویژگی‌های فیزیکی

• عادت بلوری: توده ای، کروی، بیضوی، دیسکی شکل، یا اشکال نامنظم.
• نوع رخ: ندارد (در ساختار کلی).
• نوع شکستگی: صدفی، نامنظم، یا دانه ای.
• چقرمگی: شکننده تا سخت.
• نوع جلا: کدر، خاکی، مومی، شیشه ای.

نحوه تشکیل

کونکرسیون ها توده های سنگی سخت و فشرده ای هستند که در داخل سنگ های رسوبی دیگر تشکیل می شوند. آنها معمولاً از طریق ته نشینی متمرکز مواد معدنی (مانند کربنات کلسیم، سیلیس، اکسیدهای آهن یا پیریت) در اطراف یک هسته مرکزی (مانند یک فسیل، قطعه ای از پوسته، یا دانه معدنی) در حین یا پس از رسوب گذاری رسوبات تشکیل می شوند. این فرآیند دیاژنز نامیده می شود و شامل مهاجرت سیالات حاوی مواد معدنی محلول از طریق رسوبات متخلخل و ته نشینی آنها در فضاهای خالی است.

کاربرد

کونکرسیون ها به طور مستقیم کاربرد صنعتی گسترده ای ندارند، اما از نظر زمین شناسی اهمیت زیادی دارند. آنها می توانند حاوی فسیل های حفظ شده باشند و اطلاعات ارزشمندی در مورد محیط های رسوبی گذشته ارائه دهند. برخی از کونکرسیون های سیلیسی (مانند چرت) ممکن است توسط انسان های اولیه برای ساخت ابزار استفاده شده باشند. کونکرسیون های بزرگ و با اشکال خاص گاهی اوقات به عنوان نمونه های کلکسیونی یا تزئینی مورد استفاده قرار می گیرند.

توزیع سنی

از پرکامبرین تا عهد حاضر، در سازندهای رسوبی مختلف یافت می شود.

کجا پیدا کنیم

نکات پیدا کردن

سنگ‌های مشابه

طبقه‌بندی علمی

رده کانی

ساختار رسوبی (نه یک کانی واحد)

گروه

ساختارهای دیاژنتیکی

سیستم بلوری

ندارد (ساختار کلی آمورف یا توده ای است)

فرمول شیمیایی

متغیر، بسته به ترکیب معدنی غالب (مثلاً CaCO3 برای کونکرسیون های آهکی، SiO2 برای کونکرسیون های سیلیسی)

ترکیب

توده ای از مواد معدنی سیمانی شده (کلسیت، کوارتز، سیدریت، هماتیت، پیریت و غیره) به همراه ذرات رسوبی (ماسه، سیلت، رس).

کشف بیشتر درباره کونکرسیون