Rockby LogoRockby

عقیق

سنگ رسوبی/دگرگونی (به عنوان یک کانی ثانویه در سنگ‌های آذرین و رسوبی)

Cryptocrystalline Quartz (Chalcedony)

همچنین شناخته شده به عنوان: آگات

عکس گرفته‌اید؟ با اپلیکیشن Rockby فوراً سنگ‌ها را شناسایی کنید

باز کردن اپ

توضیحات

عقیق یک نوع کلسدونی نواری است که خود نوعی کوارتز کریپتوکریستالین (بلورهای میکروسکوپی) محسوب می‌شود. این کانی به دلیل ساختار نواری و رنگ‌های متنوع و زیبایش شناخته شده است. نوارهای رنگی در عقیق نتیجه تغییرات در ترکیب شیمیایی محلول‌های سیلیسی و شرایط رسوب‌گذاری در طول زمان تشکیل آن است. عقیق می‌تواند شفاف تا نیمه‌شفاف باشد و در رنگ‌های بسیار متنوعی از جمله سفید، خاکستری، آبی، سبز، زرد، نارنجی، قرمز، قهوه‌ای و سیاه یافت شود. این کانی به دلیل سختی بالا (7 در مقیاس موس) و مقاومت در برابر سایش، بسیار مورد توجه است.

نحوه شناسایی

رنگ
بسیار متنوع، شامل سفید، خاکستری، آبی، سبز، زرد، نارنجی، قرمز، قهوه‌ای، سیاه. اغلب به صورت نوارهای متحدالمرکز یا لایه‌ای با رنگ‌های مختلف دیده می‌شود.
جلا
مومی تا شیشه‌ای (Vitreous to Waxy)
بافت
معمولاً صاف و صیقلی پس از پولیش، در حالت طبیعی ممکن است کمی خشن باشد.
شکل بلور
کریپتوکریستالین (بلورهای میکروسکوپی)، بدون شکل بلوری قابل مشاهده با چشم غیرمسلح. اغلب به صورت توده‌ای، گرهکی، یا پرکننده حفره‌ها یافت می‌شود.
رخ
ندارد (فاقد کلیواژ).
محیط زمین‌شناسی
در حفره‌های سنگ‌های آذرین (به ویژه بازالت و آندزیت)، رگه‌ها و شکستگی‌های سنگ‌های رسوبی و دگرگونی، و همچنین در رسوبات آبرفتی به عنوان قلوه‌سنگ یافت می‌شود.

حقایق کلیدی

  • سختی: 7 در مقیاس موس
  • وزن مخصوص: 2.58 - 2.64
  • سیستم بلوری: تریگونال (به دلیل ماهیت کریپتوکریستالین، بلورهای منفرد قابل مشاهده نیستند)
  • رنگ: بسیار متنوع، اغلب نواری و لایه‌ای
  • جلا: مومی تا شیشه‌ای
  • شفافیت: شفاف تا نیمه‌شفاف
  • شکستگی: صدفی (Conchoidal)
  • رخ: ندارد (None)
  • ترکیب: دی‌اکسید سیلیسیوم (SiO2) با مقادیر کمی از ناخالصی‌ها

بررسی سریع

  • رنگ: متنوع، اغلب نواری
  • جلا: مومی تا شیشه‌ای
  • رنگ خاکه: سفید

ویژگی‌های فیزیکی

  • عادت بلوری: کریپتوکریستالین، توده‌ای، گرهکی، پرکننده حفره‌ها، نواری
  • نوع رخ: فاقد کلیواژ
  • نوع شکستگی: صدفی (Conchoidal)
  • چقرمگی: شکننده (Brittle)
  • نوع جلا: مومی تا شیشه‌ای

نحوه تشکیل

عقیق عمدتاً در حفره‌های سنگ‌های آذرین (مانند بازالت و آندزیت) و گاهی در سنگ‌های رسوبی (مانند شیل و ماسه‌سنگ) تشکیل می‌شود. سیلیس محلول در آب‌های زیرزمینی یا هیدروترمال به آرامی در این حفره‌ها رسوب کرده و لایه‌های متحدالمرکز یا نواری را ایجاد می‌کند. این فرآیند می‌تواند شامل جایگزینی مواد آلی یا سایر کانی‌ها نیز باشد. حضور ناخالصی‌های مختلف باعث ایجاد رنگ‌ها و الگوهای متنوع در عقیق می‌شود.

کاربرد

عقیق به دلیل زیبایی و سختی مناسب، کاربردهای فراوانی در جواهرسازی (ساخت نگین، مهره، آویز)، اشیاء تزئینی، حکاکی، مجسمه‌سازی، و همچنین در صنعت به عنوان ساینده و در ساخت هاون و دسته هاون آزمایشگاهی دارد. برخی از انواع عقیق به دلیل خواص نوری خاص در ساخت ابزارهای دقیق نیز به کار می‌روند.

توزیع سنی

از پرکامبرین تا کواترنری، در سازندهای زمین‌شناسی مختلف یافت می‌شود.

کجا پیدا کنیم

برزیل

یکی از بزرگترین تولیدکنندگان عقیق در جهان، به ویژه عقیق‌های نواری و ژئودهای عقیق.

اروگوئه

معروف به عقیق‌های با کیفیت بالا و رنگ‌های غنی، به ویژه عقیق‌های بنفش و آبی.

مکزیک

تولیدکننده انواع عقیق، از جمله عقیق‌های آتشین و عقیق‌های توری آبی.

ایالات متحده آمریکا

در ایالت‌هایی مانند اورگان، مونتانا، آریزونا و کالیفرنیا یافت می‌شود. عقیق‌های خاصی مانند عقیق بوتسوانا و عقیق دریاچه سوپریور در این مناطق معروف هستند.

هند

دارای ذخایر قابل توجهی از عقیق، به ویژه عقیق‌های قهوه‌ای و قرمز.

آلمان

منطقه ایدار-اوبرشتاین (Idar-Oberstein) از دیرباز مرکز مهمی برای برش و پولیش عقیق بوده است، اگرچه بیشتر عقیق خام از برزیل و اروگوئه وارد می‌شود.

ایران

در مناطق مختلفی از ایران، به ویژه در استان‌های خراسان، کرمان، و آذربایجان، عقیق با کیفیت‌های متفاوت یافت می‌شود.

نکات پیدا کردن

جستجو در مناطق آتشفشانی

عقیق اغلب در حفره‌های سنگ‌های آذرین (مانند بازالت و آندزیت) یافت می‌شود. به دنبال مناطق با فعالیت آتشفشانی قدیمی باشید.

بررسی بستر رودخانه‌ها و رسوبات آبرفتی

عقیق به دلیل سختی و مقاومت در برابر فرسایش، می‌تواند از سنگ مادر جدا شده و در بستر رودخانه‌ها و رسوبات آبرفتی به صورت قلوه‌سنگ یافت شود.

شناسایی ژئودها

عقیق اغلب به صورت ژئود (حفره‌های سنگی با بلورهای درونی) یافت می‌شود. به دنبال سنگ‌های گرد یا بیضی شکل با سطح خارجی خشن و داخلی بلوری باشید.

استفاده از چکش زمین‌شناسی

برای شکستن سنگ‌های میزبان و دسترسی به عقیق‌های پنهان، ممکن است نیاز به چکش زمین‌شناسی باشد. همیشه از عینک ایمنی استفاده کنید.

توجه به رنگ و الگو

عقیق‌ها دارای نوارهای رنگی مشخص و الگوهای متنوعی هستند. این ویژگی‌ها می‌توانند به شناسایی آنها کمک کنند.

سنگ‌های مشابه

یشم (جاسپر)

Jasper (Cryptocrystalline Quartz)

همچنین شناخته شده به عنوان: Jasper

کلسدونی

Chalcedony (Cryptocrystalline Quartz)

همچنین شناخته شده به عنوان: Chalcedony

اونیکس

Onyx (Cryptocrystalline Quartz)

همچنین شناخته شده به عنوان: Onyx

کارنلین

Carnelian (Cryptocrystalline Quartz)

همچنین شناخته شده به عنوان: Carnelian

طبقه‌بندی علمی

رده کانی
سیلیکات‌ها (اکسید سیلیکون)
گروه
کوارتز (کلسدونی)
سیستم بلوری
تریگونال (Trigonal)
فرمول شیمیایی
SiO2
ترکیب
دی‌اکسید سیلیسیوم (سیلیکا) با ناخالصی‌های مختلف (مانند اکسیدهای آهن، منگنز، کروم و نیکل) که باعث ایجاد رنگ‌های متنوع می‌شوند.

کشف بیشتر درباره عقیق

هرجا سنگ‌ها را شناسایی کنید

رایگان در iOS، اندروید و وب. شناسایی با عکس، پایگاه داده کامل و مجموعه شخصی شما.

باز کردن در اپ