عکس گرفتهاید؟ با اپلیکیشن Rockby فوراً سنگها را شناسایی کنید
باز کردن اپتوضیحات
لیمونیت یک اصطلاح عمومی برای مخلوطی از هیدروکسیدهای آهن آبدار است که عمدتاً شامل گوتایت (α-FeOOH)، لپیدوکروسیت (γ-FeOOH) و فرریهیدریت (5Fe2O3·9H2O) میشود. این کانی به دلیل عدم وجود ساختار بلوری مشخص، به عنوان یک کانینما (mineraloid) طبقهبندی میشود، اما اغلب به عنوان یک کانی در نظر گرفته میشود. لیمونیت معمولاً به رنگ قهوهای، زرد مایل به قهوهای یا سیاه یافت میشود و دارای جلای کدر تا خاکی است. این کانی محصول نهایی هوازدگی کانیهای آهندار است و به همین دلیل در محیطهای سطحی و نزدیک به سطح زمین بسیار رایج است.
نحوه شناسایی
- رنگ
- قهوهای، زرد مایل به قهوهای، قهوهای تیره تا سیاه. رنگ آن به میزان آب و ناخالصیها بستگی دارد.
- جلا
- کدر، خاکی، مات، گاهی اوقات نیمهفلزی در نمونههای متراکمتر.
- بافت
- معمولاً تودهای، خاکی، متخلخل، استالاکتیتی، بوتریوئیدی (انگور مانند) یا رشتهای. اغلب به صورت پوستههای نازک یا پوشش روی سایر کانیها یافت میشود.
- شکل بلور
- لیمونیت به دلیل ماهیت آمورف یا میکروکریستالی خود، بلورهای مشخصی تشکیل نمیدهد. معمولاً به صورت تودههای بیشکل یا ساختارهای ثانویه مانند استالاکتیتها دیده میشود.
- رخ
- فاقد کلیواژ مشخص به دلیل ماهیت آمورف یا میکروکریستالی.
- محیط زمینشناسی
- در مناطق هوازده، زونهای اکسیداسیون کانسارهای سولفیدی، رسوبات باتلاقی و دریاچهای، و به عنوان سیمان در ماسهسنگها و کنگلومراها یافت میشود. همچنین در خاکهای لاتریتی و بوکسیتی به وفور دیده میشود.
حقایق کلیدی
- سختی: 4 - 5.5 (مقیاس موس)
- وزن مخصوص: 2.7 - 4.3 (متغیر بر اساس میزان آب و ناخالصیها)
- سیستم بلوری: آمورف یا میکروکریستالی (به عنوان یک کانینما)
- رنگ: قهوهای، زرد مایل به قهوهای، قهوهای تیره تا سیاه
- جلا: کدر، خاکی، مات، گاهی نیمهفلزی
- شفافیت: مات
- شکستگی: صدفی، نامنظم، خاکی
- رخ: فاقد کلیواژ
- ترکیب: هیدروکسید آهن آبدار (FeO(OH)·nH2O)، مخلوطی از گوتایت، لپیدوکروسیت و فرریهیدریت
بررسی سریع
- رنگ: قهوهای، زرد مایل به قهوهای، سیاه
- جلا: کدر، خاکی، مات
- رنگ خاکه: قهوهای مایل به زرد
ویژگیهای فیزیکی
- عادت بلوری: تودهای، خاکی، بوتریوئیدی، استالاکتیتی، رشتهای، پوششی
- نوع رخ: فاقد کلیواژ
- نوع شکستگی: صدفی، نامنظم، خاکی
- چقرمگی: شکننده
- نوع جلا: کدر تا خاکی
نحوه تشکیل
لیمونیت یک کانی ثانویه است که از هوازدگی و اکسیداسیون سایر کانیهای حاوی آهن، به ویژه پیریت، هماتیت، مگنتیت و سایر سیلیکاتهای آهندار تشکیل میشود. این کانی اغلب در محیطهای سطحی و نزدیک به سطح زمین، در مناطق باتلاقی، دریاچهها، و به عنوان رسوبات در چشمههای آب گرم غنی از آهن یافت میشود. همچنین میتواند به عنوان محصول نهایی هوازدگی شیمیایی سنگهای حاوی آهن در مناطق مرطوب و گرمسیری تشکیل شود.
کاربرد
لیمونیت از دیرباز به عنوان سنگ معدن آهن (اگرچه کیفیت پایینتری نسبت به هماتیت و مگنتیت دارد)، رنگدانه (گل اخرا) و در گذشته برای تولید رنگهای قهوهای و زرد استفاده میشده است. امروزه کاربرد اصلی آن در تولید رنگدانهها و به عنوان منبع آهن در مقیاس کوچکتر است.
توزیع سنی
در تمام دورانهای زمینشناسی یافت میشود، به ویژه در محیطهای رسوبی و هوازده.
کجا پیدا کنیم
ایالات متحده آمریکا
در مناطق مختلفی از جمله ایالتهای مینهسوتا، میشیگان، آلاباما و پنسیلوانیا یافت میشود، به ویژه در کانسارهای آهن و مناطق هوازده.
اروپا
در کشورهای آلمان، فرانسه، انگلستان و اسپانیا، به ویژه در کانسارهای آهن رسوبی و مناطق معدنی قدیمی.
استرالیا
در مناطق غنی از آهن مانند پیلبارا، به عنوان بخشی از کانسارهای بزرگ آهن.
برزیل
در کانسارهای بزرگ آهن در ایالت میناس گرایس، به عنوان محصول هوازدگی کانیهای آهندار.
ایران
در بسیاری از مناطق معدنی و کانسارهای آهن، به ویژه در زونهای اکسیداسیون کانسارهای سولفیدی و رسوبات آهندار.
نکات پیدا کردن
جستجو در مناطق هوازده
لیمونیت اغلب در مناطق هوازده و زونهای اکسیداسیون کانسارهای سولفیدی یافت میشود. به دنبال سنگهایی با رنگ قهوهای یا زرد مایل به قهوهای باشید.
بررسی رسوبات باتلاقی و دریاچهای
در محیطهای باتلاقی و دریاچهای که غنی از آهن هستند، لیمونیت میتواند به صورت رسوبات لایهای یا تودهای تشکیل شود.
استفاده از خط اثر
خط اثر لیمونیت همیشه قهوهای مایل به زرد است، حتی اگر رنگ ظاهری کانی سیاه باشد. این یک ویژگی تشخیصی کلیدی است.
بررسی سختی
سختی لیمونیت نسبتاً پایین است (4 تا 5.5 در مقیاس موس)، بنابراین میتوان آن را با چاقو یا سکه خراشید.
سنگهای مشابه
گوتایت
α-FeOOH
همچنین شناخته شده به عنوان: آلفا-اکسیهیدروکسید آهن
هماتیت
Fe2O3
همچنین شناخته شده به عنوان: سنگ آهن قرمز
مگنتیت
Fe3O4
همچنین شناخته شده به عنوان: سنگ آهن مغناطیسی
سیدریت
FeCO3
همچنین شناخته شده به عنوان: کربنات آهن
طبقهبندی علمی
- رده کانی
- اکسیدها و هیدروکسیدها
- گروه
- هیدروکسیدهای آهن
- سیستم بلوری
- آمورف (به دلیل ماهیت کانینما)
- فرمول شیمیایی
- FeO(OH)·nH2O
- ترکیب
- هیدروکسید آهن آبدار
کشف بیشتر درباره لیمونیت
هرجا سنگها را شناسایی کنید
رایگان در iOS، اندروید و وب. شناسایی با عکس، پایگاه داده کامل و مجموعه شخصی شما.