عکس گرفتهاید؟ با اپلیکیشن Rockby فوراً سنگها را شناسایی کنید
باز کردن اپتوضیحات
ماسه سنگ آهندار نوعی ماسه سنگ است که با حضور قابل توجه کانیهای آهندار به عنوان سیمان یا پوشش دانهها مشخص میشود. این کانیهای آهن، که عمدتاً اکسیدها و هیدروکسیدهای آهن هستند، به سنگ رنگهای گرم و جذابی از قرمز روشن تا قهوهای تیره و زرد مایل به قهوهای میبخشند. این سنگ معمولاً دارای بافت دانهریز تا متوسط است و دانههای کوارتز غالبترین جزء آن هستند. سختی و مقاومت آن بسته به میزان سیمانشدگی و نوع کانیهای سیمانی متفاوت است.
نحوه شناسایی
- رنگ
- قرمز، قهوهای، زرد مایل به قهوهای، نارنجی. رنگ معمولاً به دلیل حضور اکسیدها و هیدروکسیدهای آهن است.
- جلا
- کدر تا مات، گاهی اوقات دانههای کوارتز ممکن است درخشش شیشهای داشته باشند.
- بافت
- دانهریز تا متوسط، بافت کلستیک (دانهای). دانهها معمولاً گرد تا نیمهگرد هستند.
- شکل بلور
- دانههای کوارتز معمولاً بیشکل تا نیمهشکلدار هستند. کانیهای آهندار به صورت پوشش یا سیمان بین دانهها دیده میشوند و شکل بلوری مشخصی ندارند.
- رخ
- فاقد کلیواژ مشخص در مقیاس ماکروسکوپی. شکستگی معمولاً نامنظم یا صدفی است.
- محیط زمینشناسی
- محیطهای رسوبی قارهای (مانند بیابانها، رودخانهها) و دریایی کمعمق (مانند سواحل، فلات قاره) که در آنها آهن به صورت محلول یا کلوئیدی حمل شده و سپس رسوب کرده است. همچنین در سازندهای آهن نواری (BIFs) که در دوران پرکامبرین تشکیل شدهاند، یافت میشود.
حقایق کلیدی
- سختی: 6-7 (برای دانههای کوارتز)، اما سختی کلی سنگ به میزان سیمانشدگی و نوع سیمان بستگی دارد و میتواند کمتر باشد (3-5).
- وزن مخصوص: 2.65-3.0 (بسته به میزان و نوع کانیهای آهندار)
- سیستم بلوری: دانههای کوارتز: تریگونال؛ کانیهای آهندار سیمانی: معمولاً بیشکل یا میکروکریستالین.
- رنگ: قرمز، قهوهای، زرد مایل به قهوهای، نارنجی.
- جلا: کدر تا مات.
- شفافیت: کدر.
- شکستگی: نامنظم تا صدفی.
- رخ: فاقد کلیواژ مشخص.
- ترکیب: عمدتاً کوارتز (SiO2) با سیمان اکسیدها و هیدروکسیدهای آهن (مانند هماتیت Fe2O3، گوتیت FeO(OH)).
بررسی سریع
- رنگ: قرمز، قهوهای، زرد مایل به قهوهای
- جلا: کدر تا مات
- رنگ خاکه: قرمز مایل به قهوهای (برای هماتیت)، زرد مایل به قهوهای (برای گوتیت/لیمونیت)
ویژگیهای فیزیکی
- عادت بلوری: دانههای ماسه معمولاً گرد تا نیمهگرد هستند. کانیهای آهندار به صورت پوشش یا سیمان بین دانهها.
- نوع رخ: فاقد کلیواژ.
- نوع شکستگی: نامنظم تا صدفی.
- چقرمگی: شکننده.
- نوع جلا: کدر تا مات.
نحوه تشکیل
ماسه سنگ آهندار از سیمانی شدن دانههای ماسه (عمدتاً کوارتز) توسط کانیهای آهندار، به ویژه اکسیدها و هیدروکسیدهای آهن مانند هماتیت (Fe2O3)، گوتیت (FeO(OH)) و لیمونیت (مخلوطی از اکسیدها و هیدروکسیدهای آهن) تشکیل میشود. این کانیهای آهن به عنوان سیمان بین دانههای ماسه عمل کرده و به سنگ رنگ قرمز، قهوهای یا زرد مایل به قهوهای میدهند. منشأ آهن میتواند از هوازدگی کانیهای آهندار در سنگهای منبع، فعالیتهای هیدروترمال، یا رسوبگذاری شیمیایی در محیطهای اکسیدکننده باشد.
کاربرد
به دلیل رنگهای جذاب و مقاومت نسبی، در ساخت و ساز (به عنوان سنگ نما، سنگفرش)، مجسمهسازی، و به عنوان سنگ تزئینی استفاده میشود. در برخی موارد، اگر غلظت آهن به اندازه کافی بالا باشد، میتواند به عنوان یک کانسنگ آهن با عیار پایین در نظر گرفته شود، اگرچه معمولاً به دلیل عیار پایین و ناخالصیهای سیلیسی، از نظر اقتصادی کمتر مورد توجه است.
توزیع سنی
در تمام دورانهای زمینشناسی یافت میشود، اما در سازندهای رسوبی غنی از آهن مانند سازندهای آهن نواری (BIFs) و ماسه سنگهای قارهای و دریایی کمعمق رایجتر است.
کجا پیدا کنیم
ایالات متحده آمریکا
در بسیاری از ایالتها از جمله آریزونا (سازندهای ماسه سنگی قرمز رنگ)، یوتا، کلرادو و مناطق دارای سازندهای آهن نواری (مانند منطقه دریاچه سوپریور) یافت میشود.
استرالیا
در مناطق غنی از آهن مانند منطقه پیلبارا (Pilbara) در غرب استرالیا، به ویژه در ارتباط با سازندهای آهن نواری.
برزیل
در ایالت میناس گرایس (Minas Gerais) و سایر مناطق دارای ذخایر بزرگ آهن.
هند
در مناطق دارای ذخایر آهن و سازندهای رسوبی غنی از آهن.
ایران
در برخی از سازندهای رسوبی ایران، به ویژه در مناطق مرکزی و جنوب شرقی که دارای رخنمونهای ماسه سنگی و ذخایر آهن هستند، میتوان ماسه سنگهای آهندار را یافت.
نکات پیدا کردن
جستجو در رخنمونهای ماسه سنگی
به دنبال رخنمونهای ماسه سنگی با رنگهای قرمز، قهوهای یا زرد مایل به قهوهای باشید. این رنگها نشاندهنده حضور کانیهای آهندار هستند.
بررسی محیطهای رسوبی
در محیطهای رسوبی باستانی مانند دلتاهای رودخانهای، سواحل قدیمی، و مناطق بیابانی که شرایط اکسیدکننده برای رسوب آهن فراهم بوده است، جستجو کنید.
استفاده از اسید رقیق
برای تأیید حضور کانیهای کربناته (که در برخی ماسه سنگها به عنوان سیمان وجود دارند)، میتوانید از اسید کلریدریک رقیق استفاده کنید. ماسه سنگ آهندار معمولاً با اسید واکنش نمیدهد، مگر اینکه حاوی مقادیر قابل توجهی کربنات آهن باشد.
بررسی بافت و دانهها
دانههای کوارتز را با ذرهبین بررسی کنید. در ماسه سنگ آهندار، این دانهها معمولاً توسط یک پوشش یا سیمان آهندار احاطه شدهاند.
سنگهای مشابه
ماسه سنگ کوارتزی
Quartz Arenite
همچنین شناخته شده به عنوان: کوارتز آرنایت
ماسه سنگ آرکوز
Arkose
همچنین شناخته شده به عنوان: آرکوز
ماسه سنگ لیتیک
Lithic Arenite
همچنین شناخته شده به عنوان: لیتیک آرنایت
شیل آهن دار
Ferruginous Shale
همچنین شناخته شده به عنوان: شیل فرّوژینوس
طبقهبندی علمی
- رده کانی
- سنگ رسوبی (Sedimentary Rock)
- گروه
- ماسه سنگ (Sandstone)
- سیستم بلوری
- مربوط به کانیهای تشکیلدهنده (کوارتز: تریگونال؛ کانیهای آهن: معمولاً بیشکل یا میکروکریستالین).
- فرمول شیمیایی
- SiO2 (برای کوارتز) + Fe2O3 (هماتیت) / FeO(OH) (گوتیت) و سایر اکسیدها/هیدروکسیدهای آهن.
- ترکیب
- دانههای کوارتز (سیلیس) به همراه سیمان آهندار (اکسیدها و هیدروکسیدهای آهن).
کشف بیشتر درباره ماسه سنگ آهن دار
هرجا سنگها را شناسایی کنید
رایگان در iOS، اندروید و وب. شناسایی با عکس، پایگاه داده کامل و مجموعه شخصی شما.