عکس گرفتهاید؟ با اپلیکیشن Rockby فوراً سنگها را شناسایی کنید
باز کردن اپتوضیحات
پیریت (FeS2) یک کانی سولفیدی رایج است که به دلیل رنگ زرد برنجی و درخشش فلزیاش به 'طلای ابلهان' معروف است. هنگامی که پیریت در ماتریکس یافت میشود، به این معنی است که بلورهای پیریت در داخل یا روی یک سنگ میزبان دیگر قرار گرفتهاند. این سنگ میزبان میتواند از نظر ترکیب و بافت بسیار متفاوت باشد، از سنگهای رسوبی مانند شیل و ماسهسنگ گرفته تا سنگهای آذرین مانند گرانیت و دیوریت، و سنگهای دگرگونی مانند شیست و گنیس. وجود پیریت در ماتریکس میتواند به تعیین محیط تشکیل و تاریخچه زمینشناسی سنگ کمک کند. بلورهای پیریت معمولاً به صورت مکعبی، هشتوجهی یا پیریتوهدرال (دوازدهوجهی با وجوه پنجضلعی) رشد میکنند و اغلب دارای خطوط موازی (استریا) روی وجوه بلوری خود هستند. پیریت در معرض هوا و رطوبت میتواند اکسید شده و اسید سولفوریک و اکسیدهای آهن تولید کند که منجر به پدیده 'زهاب اسیدی معدن' میشود.
نحوه شناسایی
- رنگ
- زرد برنجی تا زرد طلایی روشن. در ماتریکس، رنگ پیریت در تضاد با رنگ سنگ میزبان قرار میگیرد.
- جلا
- فلزی درخشان.
- بافت
- بلورهای پیریت معمولاً دارای سطوح صاف و براق هستند. سنگ میزبان میتواند بافتهای مختلفی داشته باشد (دانه ریز، دانه درشت، ورقهای و غیره).
- شکل بلور
- اغلب به صورت بلورهای مکعبی، هشتوجهی یا پیریتوهدرال (دوازدهوجهی با وجوه پنجضلعی) با خطوط موازی (استریا) روی وجوه. میتواند به صورت تودهای یا دانهای نیز یافت شود.
- رخ
- شکستگی صدفی تا نامنظم. پیریت فاقد کلیواژ واقعی است.
- محیط زمینشناسی
- در طیف وسیعی از محیطهای زمینشناسی از جمله رگههای هیدروترمال، سنگهای رسوبی (به ویژه شیلهای سیاه)، سنگهای دگرگونی و به عنوان کانی فرعی در سنگهای آذرین یافت میشود. وجود آن در ماتریکس نشاندهنده تشکیل همزمان یا پس از تشکیل سنگ میزبان است.
حقایق کلیدی
- سختی: 6 تا 6.5 در مقیاس موس
- وزن مخصوص: 4.95 تا 5.10 (نسبتاً سنگین)
- سیستم بلوری: ایزومتریک (مکعبی)
- رنگ: زرد برنجی روشن، گاهی با لکههای قهوهای یا سیاه
- جلا: فلزی درخشان
- شفافیت: مات
- شکستگی: صدفی تا نامنظم
- رخ: فاقد کلیواژ واقعی (شکستگی صدفی تا نامنظم)
- ترکیب: سولفید آهن (FeS2)
بررسی سریع
- رنگ: زرد برنجی
- جلا: فلزی
- رنگ خاکه: سیاه مایل به سبز
ویژگیهای فیزیکی
- عادت بلوری: مکعبی، هشتوجهی، پیریتوهدرال، تودهای، دانهای، شعاعی، استریا (خطوط موازی) روی وجوه بلوری رایج است.
- نوع رخ: فاقد کلیواژ (شکستگی صدفی تا نامنظم)
- نوع شکستگی: صدفی تا نامنظم
- چقرمگی: شکننده
- نوع جلا: فلزی
نحوه تشکیل
پیریت در طیف وسیعی از محیطهای زمینشناسی تشکیل میشود، از جمله رسوبی، دگرگونی و آذرین. در محیطهای رسوبی، اغلب در شرایط کاهنده و در حضور مواد آلی تشکیل میشود. در سنگهای آذرین، میتواند به عنوان یک کانی فرعی در ماگماهای سولفیددار یا در رگههای هیدروترمال یافت شود. در سنگهای دگرگونی، در اثر دگرگونی سنگهای حاوی آهن و گوگرد تشکیل میشود. 'در ماتریکس' به این معنی است که بلورهای پیریت در داخل یا روی یک سنگ میزبان دیگر (مانند کوارتز، شیل، گرانیت و غیره) قرار گرفتهاند.
کاربرد
پیریت منبع اصلی گوگرد برای تولید اسید سولفوریک است. همچنین به عنوان سنگ معدن آهن در گذشته استفاده میشد، اما به دلیل محتوای گوگرد بالا که باعث شکنندگی آهن میشود، امروزه کمتر مورد استفاده قرار میگیرد. بلورهای خوشفرم پیریت به دلیل زیبایی و درخشش فلزیشان مورد توجه کلکسیونرها هستند. در گذشته، از آن برای ساخت مارکازیت (نوعی جواهر) و به عنوان منبع جرقهزنی در تفنگهای فتیلهای استفاده میشد. در حال حاضر، کاربردهای صنعتی آن شامل تولید کود، مواد شیمیایی و در برخی موارد به عنوان کاتالیزور است.
توزیع سنی
در سنگهای باستانی تا نسبتاً جوان یافت میشود، از پرکامبرین تا سنوزوئیک.
کجا پیدا کنیم
پرو
معروف به بلورهای پیریت مکعبی بزرگ و خوشفرم در ماتریکس.
اسپانیا
منطقه ریو تینتو (Rio Tinto) به دلیل ذخایر عظیم پیریت و سولفیدهای دیگر شناخته شده است.
ایالات متحده آمریکا
در بسیاری از ایالتها از جمله کلرادو، آیداهو و مونتانا در رگههای معدنی و سنگهای رسوبی یافت میشود.
ایتالیا
در مناطق مختلفی از جمله جزیره البا، بلورهای پیریت با کیفیت بالا یافت میشود.
ایران
در بسیاری از مناطق معدنی ایران، به ویژه در کانسارهای مس پورفیری و رگههای هیدروترمال، پیریت به وفور یافت میشود. به عنوان مثال، در معادن مس سرچشمه و میدوک، پیریت به عنوان یک کانی همراه مهم وجود دارد.
نکات پیدا کردن
جستجو در مناطق معدنی
پیریت اغلب در نزدیکی کانسارهای فلزی دیگر یافت میشود. بررسی مناطق با فعالیتهای معدنی گذشته یا حال میتواند مفید باشد.
بررسی سنگهای میزبان
به دنبال سنگهایی باشید که دارای رگههای فلزی، بلورهای مکعبی یا درخشش فلزی غیرمعمول هستند. شیلهای سیاه و سنگهای آذرین دگرگون شده مکانهای خوبی برای شروع هستند.
استفاده از ابزار مناسب
چکش زمینشناسی، عینک ایمنی و دستکش برای جمعآوری نمونهها ضروری هستند. یک ذرهبین برای بررسی جزئیات بلورها مفید است.
احتیاط در برابر زهاب اسیدی
در مناطق با غلظت بالای پیریت، به ویژه در معادن قدیمی، ممکن است زهاب اسیدی معدن (AMD) وجود داشته باشد که میتواند برای پوست و محیط زیست مضر باشد. از تماس مستقیم با آبهای زهکشی شده از این مناطق خودداری کنید.
سنگهای مشابه
مارکازیت
مارکازیت (FeS2)
همچنین شناخته شده به عنوان: سولفید آهن اورتورومبیک
کالکوپیریت
کالکوپیریت (CuFeS2)
همچنین شناخته شده به عنوان: سنگ معدن مس زرد
طلا
طلا (Au)
همچنین شناخته شده به عنوان: طلای خالص
طبقهبندی علمی
- رده کانی
- سولفیدها
- گروه
- گروه پیریت
- سیستم بلوری
- ایزومتریک
- فرمول شیمیایی
- FeS2
- ترکیب
- آهن (Fe) 46.55%، گوگرد (S) 53.45%
کشف بیشتر درباره پیریت در ماتریکس
هرجا سنگها را شناسایی کنید
رایگان در iOS، اندروید و وب. شناسایی با عکس، پایگاه داده کامل و مجموعه شخصی شما.