گابرو

توضیحات

گابرو یک سنگ آذرین درونی (نفوذی) با بافت درشت‌دانه تا متوسط‌دانه است که عمدتاً از کانی‌های پلاژیوکلاز (لابرادوریت یا آنورتیت) و پیروکسن (اوژیت) تشکیل شده است. این سنگ معمولاً تیره رنگ، از سبز تیره تا سیاه، است و فاقد کوارتز یا دارای مقدار بسیار کمی از آن است. گابرو معادل درونی سنگ آذرین بیرونی بازالت است.

نحوه شناسایی

رنگ

معمولاً تیره رنگ، از سبز تیره تا سیاه. گاهی اوقات دارای لکه‌های سفید یا خاکستری روشن از پلاژیوکلاز.

جلا

کانی‌های تشکیل‌دهنده دارای جلای شیشه‌ای تا مات.

بافت

درشت‌دانه تا متوسط‌دانه (فانریتیک)، به این معنی که بلورها با چشم غیرمسلح قابل مشاهده هستند. بافت معمولاً هم‌دانه (equigranular) است.

شکل بلور

بلورهای پلاژیوکلاز معمولاً به شکل تیغه‌ای یا ستونی و پیروکسن‌ها به شکل منشوری کوتاه دیده می‌شوند.

رخ

کانی‌های اصلی (پلاژیوکلاز و پیروکسن) دارای رخ مشخص هستند. پلاژیوکلاز دارای دو جهت رخ با زاویه نزدیک به 90 درجه و پیروکسن دارای دو جهت رخ با زاویه تقریباً 90 درجه است.

محیط زمین‌شناسی

پوسته اقیانوسی، کمپلکس‌های لایه‌ای آذرین، توده‌های نفوذی بزرگ (باتولیت‌ها و لاکولیت‌ها) در مناطق قاره‌ای، و دایک‌ها و سیل‌های ضخیم.

حقایق کلیدی

• سختی: 6 تا 7 در مقیاس موس (برای کانی‌های اصلی)
• وزن مخصوص: 2.9 تا 3.2 گرم بر سانتی‌متر مکعب
• سیستم بلوری: تریتکلینیک (برای پلاژیوکلاز) و مونوکلینیک (برای پیروکسن)
• رنگ: تیره (سبز تیره، خاکستری تیره، سیاه)
• جلا: شیشه‌ای تا مات
• شفافیت: کدر تا نیمه‌شفاف (در بلورهای نازک)
• شکستگی: نامنظم تا صدفی (در کانی‌های منفرد)
• رخ: دو جهت رخ مشخص در پلاژیوکلاز و پیروکسن
• ترکیب: عمدتاً پلاژیوکلاز کلسیک (لابرادوریت تا آنورتیت) و پیروکسن (اوژیت). ممکن است حاوی مقادیر کمی الیوین، هورنبلند، بیوتیت، مگنتیت و ایلمنیت باشد.

بررسی سریع

• رنگ: سبز تیره تا سیاه
• جلا: شیشه‌ای تا مات
• رنگ خاکه: سفید تا خاکستری (برای کانی‌های روشن‌تر) یا بی‌رنگ (برای کانی‌های تیره)

ویژگی‌های فیزیکی

• عادت بلوری: بلورهای درشت و قابل مشاهده، معمولاً آنهدرال تا ساب‌هدرال.
• نوع رخ: کامل تا خوب در دو جهت (برای پلاژیوکلاز و پیروکسن).
• نوع شکستگی: نامنظم تا صدفی.
• چقرمگی: شکننده.
• نوع جلا: شیشه‌ای تا مات.

نحوه تشکیل

گابرو یک سنگ آذرین درونی مافیک است که از سرد شدن آهسته ماگمای بازالتی در عمق پوسته زمین تشکیل می‌شود. این فرآیند سرد شدن آهسته باعث تشکیل بلورهای درشت و قابل مشاهده می‌شود.

کاربرد

به دلیل سختی و مقاومت بالا، گابرو به عنوان سنگ ساختمانی، سنگفرش، مصالح راهسازی، سنگ تزئینی (به ویژه انواع تیره و براق)، و در ساخت بناهای یادبود استفاده می‌شود. همچنین به عنوان منبعی برای استخراج فلزاتی مانند کروم، نیکل و پلاتین در برخی کمپلکس‌های لایه‌ای کاربرد دارد.

توزیع سنی

در تمام دوران‌های زمین‌شناسی یافت می‌شود، به ویژه در پوسته اقیانوسی و کمپلکس‌های لایه‌ای آذرین.

کجا پیدا کنیم

نکات پیدا کردن

سنگ‌های مشابه

طبقه‌بندی علمی

رده کانی

سنگ آذرین درونی (نفوذی)

گروه

سنگ‌های مافیک

سیستم بلوری

تریتکلینیک (پلاژیوکلاز) و مونوکلینیک (پیروکسن)

فرمول شیمیایی

ترکیبی از سیلیکات‌های کلسیم، سدیم، آلومینیوم، منیزیم و آهن (فرمول شیمیایی مشخصی برای کل سنگ وجود ندارد، بلکه برای کانی‌های تشکیل‌دهنده است).

ترکیب

پلاژیوکلاز کلسیک (35-65%)، پیروکسن (25-50%)، الیوین (0-25%)، هورنبلند (0-10%)، بیوتیت (0-5%)، و کانی‌های فرعی مانند مگنتیت، ایلمنیت، آپاتیت و اسفن.

کشف بیشتر درباره گابرو