عکس گرفتهاید؟ با اپلیکیشن Rockby فوراً سنگها را شناسایی کنید
باز کردن اپتوضیحات
سنگ آهن به مجموعهای از کانیها اطلاق میشود که حاوی مقادیر کافی آهن برای استخراج اقتصادی آن باشند. هماتیت (Fe2O3) و گوتیت (FeO(OH)) دو کانی اصلی و فراوان سنگ آهن هستند. هماتیت یک اکسید آهن است که به دلیل رنگ قرمز خاکی تا خاکستری متالیک خود شناخته میشود و منبع اصلی آهن در بسیاری از ذخایر بزرگ است. گوتیت یک هیدروکسید آهن است که اغلب در محیطهای هوازده و رسوبی تشکیل میشود و رنگ زرد تا قهوهای دارد. این کانیها به دلیل اهمیت اقتصادی فوقالعادهشان در تولید فولاد، از مهمترین کانیهای صنعتی جهان به شمار میروند.
نحوه شناسایی
- رنگ
- هماتیت: قرمز خاکی، قهوهای مایل به قرمز، خاکستری فولادی تا سیاه. گوتیت: زرد، قهوهای مایل به زرد، قهوهای تیره تا سیاه.
- جلا
- هماتیت: متالیک، نیمهمتالیک، خاکی. گوتیت: خاکی، مات، ابریشمی (در انواع فیبری).
- بافت
- هماتیت: تودهای، دانهای، ورقهای، کلیوی (بوتریوئیدال)، رزت. گوتیت: تودهای، استالاکتیتی، بوتریوئیدال، فیبری.
- شکل بلور
- هماتیت: سیستم بلوری هگزاگونال (تریگونال)، بلورهای رومبوهدرال، ورقهای، یا تودهای. گوتیت: سیستم بلوری اورتورومبیک، بلورهای سوزنی، ستونی، یا تودهای.
- رخ
- هماتیت: ندارد (شکستگی صدفی تا نامنظم). گوتیت: کامل در یک جهت (010) اما به ندرت دیده میشود، معمولاً شکستگی نامنظم.
- محیط زمینشناسی
- هماتیت: سازندهای آهن نواری (BIFs)، ذخایر اسکارن، ذخایر هیدروترمال، سنگهای آذرین. گوتیت: مناطق هوازده ذخایر آهن، رسوبات باتلاقی و دریاچهای، کلاهکهای گوتیتی (گوسانها).
حقایق کلیدی
- سختی: هماتیت: 5 تا 6 (موس). گوتیت: 5 تا 5.5 (موس).
- وزن مخصوص: هماتیت: 5.26. گوتیت: 3.3 تا 4.3.
- سیستم بلوری: هماتیت: هگزاگونال (تریگونال). گوتیت: اورتورومبیک.
- رنگ: هماتیت: قرمز، قهوهای مایل به قرمز، خاکستری فولادی، سیاه. گوتیت: زرد، قهوهای مایل به زرد، قهوهای تیره.
- جلا: هماتیت: متالیک، نیمهمتالیک، خاکی. گوتیت: خاکی، مات، ابریشمی.
- شفافیت: هماتیت: مات. گوتیت: مات تا نیمهشفاف در قطعات نازک.
- شکستگی: هماتیت: صدفی تا نامنظم. گوتیت: نامنظم تا صدفی.
- رخ: هماتیت: ندارد. گوتیت: کامل در یک جهت (010) اما به ندرت مشاهده میشود.
- ترکیب: هماتیت: اکسید آهن (Fe2O3). گوتیت: هیدروکسید اکسید آهن (FeO(OH)).
بررسی سریع
- رنگ: هماتیت: قرمز خاکی تا خاکستری متالیک. گوتیت: زرد تا قهوهای.
- جلا: هماتیت: متالیک تا خاکی. گوتیت: خاکی تا مات.
- رنگ خاکه: هماتیت: قرمز گیلاسی تا قهوهای مایل به قرمز. گوتیت: زرد مایل به قهوهای.
ویژگیهای فیزیکی
- عادت بلوری: هماتیت: رومبوهدرال، ورقهای، تودهای، کلیوی (بوتریوئیدال)، رزت. گوتیت: سوزنی، ستونی، تودهای، استالاکتیتی، بوتریوئیدال، فیبری.
- نوع رخ: هماتیت: عدم وجود کلیواژ مشخص. گوتیت: کلیواژ کامل در یک جهت (010) اما به ندرت مشاهده میشود.
- نوع شکستگی: هماتیت: صدفی تا نامنظم. گوتیت: نامنظم تا صدفی.
- چقرمگی: هماتیت: شکننده. گوتیت: شکننده.
- نوع جلا: هماتیت: متالیک، نیمهمتالیک، خاکی. گوتیت: خاکی، مات، ابریشمی.
نحوه تشکیل
سنگ آهن عمدتاً از طریق فرآیندهای رسوبی (مانند سازندهای آهن نواری)، دگرگونی (مانند اسکارنها) و آذرین (مانند تودههای نفوذی غنی از آهن) تشکیل میشود. هماتیت اغلب در محیطهای اکسیدکننده و گوتیت در محیطهای هوازده و رسوبی کمعمق تشکیل میگردد.
کاربرد
منبع اصلی تولید آهن و فولاد، رنگدانهها، کاتالیزورها، مواد ساینده، و در برخی موارد به عنوان سنگ تزئینی.
توزیع سنی
از پرکامبرین تا سنوزوئیک، با تمرکز بر سازندهای آهن نواری (BIFs) در پرکامبرین
کجا پیدا کنیم
استرالیا
منطقه پیلبارا (Pilbara) در استرالیای غربی، یکی از بزرگترین ذخایر هماتیت جهان را در سازندهای آهن نواری (BIFs) پرکامبرین دارد.
برزیل
ایالت میناس گرایس (Minas Gerais) دارای ذخایر عظیم هماتیت با عیار بالا است که عمدتاً در سازندهای آهن نواری یافت میشوند.
چین
مناطق مختلفی در چین دارای ذخایر بزرگ سنگ آهن هستند که هماتیت و مگنتیت کانیهای اصلی آنها را تشکیل میدهند.
ایران
معادن سنگ آهن چادرملو، گل گهر، و سنگان از مهمترین ذخایر سنگ آهن ایران هستند که عمدتاً شامل مگنتیت و هماتیت میباشند.
آمریکای شمالی
منطقه دریاچه سوپریور (Lake Superior) در ایالات متحده و کانادا دارای ذخایر بزرگ سازندهای آهن نواری است.
نکات پیدا کردن
بررسی رنگ خاکه
هماتیت همیشه دارای خاکه قرمز گیلاسی تا قهوهای مایل به قرمز است، حتی اگر رنگ ظاهری آن خاکستری متالیک باشد. گوتیت دارای خاکه زرد مایل به قهوهای است. این یک ویژگی تشخیصی کلیدی است.
آزمایش مغناطیسی
هماتیت معمولاً غیرمغناطیسی است، در حالی که مگنتیت به شدت مغناطیسی است. گوتیت نیز غیرمغناطیسی است. این به تمایز از مگنتیت کمک میکند.
بررسی سختی
هماتیت دارای سختی 5 تا 6 در مقیاس موس است، در حالی که گوتیت سختی کمتری (5 تا 5.5) دارد. این میتواند به تمایز از کانیهای نرمتر یا سختتر کمک کند.
محیطهای زمینشناسی
به دنبال سازندهای آهن نواری (BIFs) در سنگهای پرکامبرین، مناطق هوازده و اکسید شده ذخایر سولفیدی (برای گوتیت)، و مناطق دگرگونی مجاور تودههای نفوذی (برای هماتیت) باشید.
سنگهای مشابه
مگنتیت
Fe3O4
همچنین شناخته شده به عنوان: اکسید آهن مغناطیسی
لیمونیت
ترکیبی از کانیهای هیدروکسید آهن، عمدتاً گوتیت
همچنین شناخته شده به عنوان: اکسید هیدراته آهن
سیدریت
FeCO3
همچنین شناخته شده به عنوان: کربنات آهن
طبقهبندی علمی
- رده کانی
- هماتیت: اکسیدها. گوتیت: هیدروکسیدها.
- گروه
- هماتیت: گروه هماتیت. گوتیت: گروه دیاسپور.
- سیستم بلوری
- هماتیت: هگزاگونال (تریگونال). گوتیت: اورتورومبیک.
- فرمول شیمیایی
- هماتیت: Fe2O3. گوتیت: FeO(OH).
- ترکیب
- هماتیت: 69.9% آهن، 30.1% اکسیژن. گوتیت: 62.9% آهن، 27.0% اکسیژن، 10.1% هیدروژن.
کشف بیشتر درباره سنگ آهن
هرجا سنگها را شناسایی کنید
رایگان در iOS، اندروید و وب. شناسایی با عکس، پایگاه داده کامل و مجموعه شخصی شما.