عکس گرفتهاید؟ با اپلیکیشن Rockby فوراً سنگها را شناسایی کنید
باز کردن اپتوضیحات
سنگ آهن به هر سنگی اطلاق میشود که حاوی مقادیر کافی از کانیهای آهن باشد تا استخراج آهن از آن از نظر اقتصادی مقرون به صرفه باشد. کانیهای اصلی سنگ آهن شامل هماتیت (Fe2O3)، مگنتیت (Fe3O4)، گوتیت (FeO(OH)) و سیدریت (FeCO3) هستند. هماتیت و مگنتیت مهمترین کانیهای سنگ آهن از نظر اقتصادی هستند. هماتیت معمولاً به رنگ قرمز تا خاکستری نقرهای دیده میشود و دارای جلای فلزی تا مات است. گوتیت اغلب به رنگ قهوهای تا زرد مایل به قهوهای است و جلای خاکی دارد. این کانیها منبع اصلی آهن برای صنعت فولاد جهانی هستند.
نحوه شناسایی
- رنگ
- هماتیت: قرمز، قهوهای مایل به قرمز، خاکستری نقرهای تا سیاه. گوتیت: قهوهای، زرد مایل به قهوهای، قهوهای مایل به سیاه.
- جلا
- هماتیت: فلزی، نیمهفلزی، مات تا خاکی. گوتیت: خاکی، مات، ابریشمی (در انواع فیبری).
- بافت
- متغیر، از تودهای و دانهای تا لایهای (در BIFs) و اوولیتی. هماتیت میتواند به صورت بلورهای رومبوهدرال، تودهای، کلیوی (هماتیت کلیوی) یا پولکی (اسپکولاریت) باشد. گوتیت اغلب به صورت تودهای، استالاکتیتی، بوتریوئیدی یا رشتهای یافت میشود.
- شکل بلور
- هماتیت: سیستم بلوری تریگونال، اغلب به صورت بلورهای رومبوهدرال، پولکی، تودهای، کلیوی. گوتیت: سیستم بلوری اورتورومبیک، معمولاً به صورت تودهای، بوتریوئیدی، استالاکتیتی، رشتهای یا خاکی.
- رخ
- هماتیت: عدم کلیواژ مشخص، شکستگی صدفی تا نامنظم. گوتیت: کلیواژ کامل در یک جهت (010) اما به ندرت مشاهده میشود، شکستگی نامنظم تا صدفی.
- محیط زمینشناسی
- سازندهای آهن نواری (BIFs) در سنگهای رسوبی پرکامبرین، ذخایر تودهای در سنگهای آذرین و دگرگونی، ذخایر اسکارن، ذخایر هیدروترمال، و ذخایر لاتریتی (هوازدگی) در مناطق گرمسیری.
حقایق کلیدی
- سختی: هماتیت: 5.5-6.5 در مقیاس موس. گوتیت: 5-5.5 در مقیاس موس.
- وزن مخصوص: هماتیت: 5.26. گوتیت: 3.3-4.3.
- سیستم بلوری: هماتیت: تریگونال. گوتیت: اورتورومبیک.
- رنگ: هماتیت: قرمز، خاکستری نقرهای، سیاه. گوتیت: قهوهای، زرد مایل به قهوهای.
- جلا: هماتیت: فلزی، نیمهفلزی، مات، خاکی. گوتیت: خاکی، مات، ابریشمی.
- شفافیت: هماتیت: مات. گوتیت: مات تا نیمهشفاف در قطعات نازک.
- شکستگی: هماتیت: صدفی تا نامنظم. گوتیت: نامنظم تا صدفی.
- رخ: هماتیت: ندارد. گوتیت: کامل در یک جهت (010) اما به ندرت مشاهده میشود.
- ترکیب: هماتیت: اکسید آهن (Fe2O3). گوتیت: هیدروکسید اکسید آهن (FeO(OH)).
بررسی سریع
- رنگ: هماتیت: قرمز، خاکستری نقرهای، سیاه. گوتیت: قهوهای، زرد مایل به قهوهای.
- جلا: هماتیت: فلزی، نیمهفلزی، مات، خاکی. گوتیت: خاکی، مات، ابریشمی.
- رنگ خاکه: هماتیت: قرمز گیلاسی تا قهوهای مایل به قرمز. گوتیت: زرد مایل به قهوهای.
ویژگیهای فیزیکی
- عادت بلوری: هماتیت: رومبوهدرال، پولکی، تودهای، کلیوی، ستونی. گوتیت: تودهای، بوتریوئیدی، استالاکتیتی، رشتهای، خاکی.
- نوع رخ: هماتیت: عدم کلیواژ. گوتیت: کلیواژ کامل در یک جهت (010) اما به ندرت دیده میشود.
- نوع شکستگی: هماتیت: صدفی تا نامنظم. گوتیت: نامنظم تا صدفی.
- چقرمگی: هماتیت: شکننده. گوتیت: شکننده.
- نوع جلا: هماتیت: فلزی، نیمهفلزی، مات، خاکی. گوتیت: خاکی، مات، ابریشمی.
نحوه تشکیل
سنگ آهن عمدتاً از طریق فرآیندهای رسوبی (مانند سازندهای آهن نواری)، دگرگونی، هیدروترمال و هوازدگی تشکیل میشود. سازندهای آهن نواری (BIFs) که در دوران پرکامبرین شکل گرفتهاند، بزرگترین ذخایر سنگ آهن جهان را تشکیل میدهند. این سازندها نتیجه رسوبگذاری متناوب اکسیدهای آهن و چرت در محیطهای دریایی کمعمق هستند که با فعالیت فتوسنتزی باکتریها و افزایش اکسیژن در اتمسفر اولیه زمین مرتبط است. ذخایر ثانویه مانند گوتیت و لیمونیت از هوازدگی و اکسیداسیون کانیهای آهن اولیه تشکیل میشوند.
کاربرد
سنگ آهن ماده اولیه اصلی برای تولید آهن و فولاد است که در ساخت و ساز، خودروسازی، ماشینسازی، لوازم خانگی و زیرساختها کاربرد فراوان دارد. همچنین در تولید رنگدانهها، کاتالیزورها و برخی کاربردهای خاص دیگر نیز استفاده میشود.
توزیع سنی
از پرکامبرین تا سنین جوانتر، با تمرکز بر سازندهای آهن نواری (BIFs) در پرکامبرین.
کجا پیدا کنیم
استرالیا
منطقه پیلبارا (Pilbara) در استرالیای غربی، یکی از بزرگترین ذخایر سنگ آهن جهان را شامل میشود که عمدتاً از سازندهای آهن نواری (BIFs) تشکیل شده است.
برزیل
ایالت میناس گرایس (Minas Gerais) و منطقه کاراجاس (Carajás) دارای ذخایر عظیم سنگ آهن با عیار بالا هستند که عمدتاً هماتیت و مگنتیت میباشند.
چین
مناطق شمال شرقی و شمالی چین دارای ذخایر قابل توجهی از سنگ آهن هستند که عمدتاً از نوع سازندهای آهن نواری و ذخایر دگرگونی هستند.
هند
ایالتهای اودیشا (Odisha)، جارکند (Jharkhand) و کارناتاکا (Karnataka) دارای ذخایر بزرگ سنگ آهن، عمدتاً هماتیت، هستند.
روسیه
منطقه کورسک (Kursk Magnetic Anomaly) و اورال (Urals) دارای ذخایر عظیم سنگ آهن، شامل مگنتیت و هماتیت، هستند.
ایران
معادن سنگ آهن چغارت، گل گهر، سنگان و میشدوان از مهمترین ذخایر سنگ آهن ایران هستند که عمدتاً شامل مگنتیت و هماتیت میباشند.
نکات پیدا کردن
جستجو در مناطق باستانی
سازندهای آهن نواری (BIFs) در سنگهای پرکامبرین یافت میشوند. به دنبال مناطق با سنگهای رسوبی بسیار قدیمی باشید.
بررسی مناطق هوازده
گوتیت و لیمونیت اغلب در مناطق هوازده و اکسید شده ذخایر آهن اولیه تشکیل میشوند. به دنبال خاکهای قرمز رنگ و کانیهای قهوهای مایل به زرد باشید.
استفاده از آهنربا
مگنتیت به شدت مغناطیسی است و هماتیت نیز ممکن است کمی مغناطیسی باشد (به دلیل وجود ناخالصیهای مگنتیت). استفاده از آهنربا میتواند به شناسایی کمک کند.
توجه به رنگ خاکه
رنگ خاکه هماتیت همیشه قرمز گیلاسی تا قهوهای مایل به قرمز است، حتی اگر رنگ کانی خاکستری نقرهای باشد. این یک ویژگی تشخیصی کلیدی است. خاکه گوتیت زرد مایل به قهوهای است.
سنگهای مشابه
سنگ منگنز
عمدتاً پیرولوزیت (MnO2) و رودوکروزیت (MnCO3)
همچنین شناخته شده به عنوان: کانسنگ منگنز
بوکسیت
عمدتاً گیبسیت (Al(OH)3)، بوهمیت (γ-AlO(OH)) و دیاسپور (α-AlO(OH))
همچنین شناخته شده به عنوان: کانسنگ آلومینیوم
سنگ مس
عمدتاً کالکوپیریت (CuFeS2)، بورنیت (Cu5FeS4) و مالاکیت (Cu2(CO3)(OH)2)
همچنین شناخته شده به عنوان: کانسنگ مس
طبقهبندی علمی
- رده کانی
- هماتیت: اکسیدها. گوتیت: هیدروکسیدها.
- گروه
- هماتیت: گروه هماتیت. گوتیت: گروه دیاسپور.
- سیستم بلوری
- هماتیت: تریگونال. گوتیت: اورتورومبیک.
- فرمول شیمیایی
- هماتیت: Fe2O3. گوتیت: FeO(OH).
- ترکیب
- هماتیت: 69.9% آهن، 30.1% اکسیژن. گوتیت: 62.9% آهن، 27.0% اکسیژن، 10.1% هیدروژن.
کشف بیشتر درباره سنگ آهن
هرجا سنگها را شناسایی کنید
رایگان در iOS، اندروید و وب. شناسایی با عکس، پایگاه داده کامل و مجموعه شخصی شما.