عکس گرفتهاید؟ با اپلیکیشن Rockby فوراً سنگها را شناسایی کنید
باز کردن اپتوضیحات
سنگ آهن به هر سنگی اطلاق میشود که حاوی مقادیر کافی از کانیهای آهندار باشد تا استخراج آهن از آن از نظر اقتصادی مقرون به صرفه باشد. کانیهای اصلی سنگ آهن شامل هماتیت (Fe2O3)، مگنتیت (Fe3O4)، گوتیت (FeO(OH))، لیمونیت (FeO(OH)·nH2O) و سیدریت (FeCO3) هستند. لیمونیت و گوتیت از جمله اکسیدهای آهن هیدراته هستند که معمولاً به صورت تودههای خاکی، متخلخل یا بوتریوئیدی (انگورهای) یافت میشوند و رنگ آنها از زرد مایل به قهوهای تا قهوهای تیره متغیر است. این کانیها اغلب به عنوان محصولات هوازدگی و اکسیداسیون کانیهای آهندار اولیه تشکیل میشوند و در کلاهکهای گوتیتی (gossans) بالای ذخایر سولفیدی نیز دیده میشوند. لیمونیت در واقع یک کانی مجزا نیست، بلکه مخلوطی از کانیهای اکسید آهن هیدراته، عمدتاً گوتیت، است.
نحوه شناسایی
- رنگ
- قهوهای مایل به زرد، قهوهای تیره، قهوهای مایل به سیاه. لیمونیت معمولاً زرد مایل به قهوهای است.
- جلا
- خاکی، مات، گاهی نیمهفلزی در نمونههای متراکمتر.
- بافت
- معمولاً خاکی، متخلخل، بوتریوئیدی (انگورهای)، استالاکتیتی یا تودهای. ممکن است به صورت پوستههای نازک یا پوشش روی سایر کانیها نیز یافت شود.
- شکل بلور
- گوتیت در سیستم بلوری اورتورومبیک متبلور میشود، اما بلورهای مشخص آن نادر است و معمولاً به صورت تودههای فیبری، شعاعی، بوتریوئیدی یا استالاکتیتی یافت میشود. لیمونیت به دلیل ماهیت آمورف یا میکروکریستالی خود، شکل بلوری مشخصی ندارد.
- رخ
- گوتیت دارای کلیواژ کامل در یک جهت است (010)، اما به ندرت در نمونههای تودهای مشاهده میشود. لیمونیت فاقد کلیواژ است.
- محیط زمینشناسی
- در مناطق هوازده ذخایر آهندار، کلاهکهای گوتیتی بالای ذخایر سولفیدی، رسوبات باتلاقی و دریاچهای، و به عنوان محصول اکسیداسیون کانیهای آهندار اولیه در محیطهای سطحی و نزدیک به سطح زمین.
حقایق کلیدی
- سختی: گوتیت: 5 تا 5.5 در مقیاس موس. لیمونیت: متغیر، معمولاً 4 تا 5.5 (به دلیل ماهیت مخلوط آن).
- وزن مخصوص: گوتیت: 3.3 تا 4.3. لیمونیت: 2.7 تا 4.3 (متغیر بر اساس میزان آب و ناخالصیها).
- سیستم بلوری: گوتیت: اورتورومبیک. لیمونیت: آمورف یا میکروکریستالی (فاقد سیستم بلوری مشخص).
- رنگ: قهوهای مایل به زرد، قهوهای تیره، قهوهای مایل به سیاه.
- جلا: خاکی، مات، گاهی نیمهفلزی.
- شفافیت: مات.
- شکستگی: نامنظم، صدفی (در نمونههای متراکمتر).
- رخ: گوتیت: کامل در یک جهت (010)، اما به ندرت مشاهده میشود. لیمونیت: ندارد.
- ترکیب: اکسید آهن هیدراته (FeO(OH) برای گوتیت، FeO(OH)·nH2O برای لیمونیت).
بررسی سریع
- رنگ: قهوهای مایل به زرد تا قهوهای تیره
- جلا: خاکی، مات
- رنگ خاکه: قهوهای مایل به زرد
ویژگیهای فیزیکی
- عادت بلوری: گوتیت: فیبری، شعاعی، بوتریوئیدی، استالاکتیتی، تودهای. لیمونیت: خاکی، متخلخل، بوتریوئیدی، تودهای.
- نوع رخ: گوتیت: یک جهته کامل (010). لیمونیت: ندارد.
- نوع شکستگی: نامنظم تا صدفی.
- چقرمگی: شکننده.
- نوع جلا: خاکی، مات، گاهی نیمهفلزی.
نحوه تشکیل
سنگ آهن به روشهای مختلفی تشکیل میشود. لیمونیت و گوتیت عمدتاً از طریق هوازدگی و اکسیداسیون کانیهای آهندار اولیه (مانند پیریت، مگنتیت، هماتیت) در محیطهای سطحی و نزدیک به سطح زمین تشکیل میشوند. این فرآیندها شامل انحلال آهن دو ظرفیتی و سپس رسوبگذاری آن به صورت اکسیدهای آهن سه ظرفیتی هیدراته در حضور اکسیژن و آب است. ذخایر نواری آهن (BIFs) که از مهمترین منابع سنگ آهن هستند، در دوران پرکامبرین و در نتیجه فعالیتهای میکروبی و تغییرات شیمیایی اقیانوسها تشکیل شدهاند. سایر ذخایر شامل رسوبات آتشفشانی-رسوبی، اسکارنها و ذخایر ماگمایی هستند.
کاربرد
سنگ آهن ماده اولیه اصلی برای تولید آهن و فولاد است که در صنایع ساختمانی، خودروسازی، ماشینسازی، لوازم خانگی و زیرساختها کاربرد فراوان دارد. همچنین در تولید رنگدانهها، کاتالیزورها و به عنوان عامل سنگینکننده در سیالات حفاری استفاده میشود.
توزیع سنی
از پرکامبرین تا دوران سنوزوئیک، با تمرکز بر ذخایر نواری آهن (BIFs) در پرکامبرین
کجا پیدا کنیم
استرالیا
بزرگترین تولیدکننده سنگ آهن در جهان، به ویژه در منطقه پیلبارا (Pilbara) با ذخایر عظیم هماتیت.
برزیل
دومین تولیدکننده بزرگ، با ذخایر عمده در ایالت میناس گرایس (Minas Gerais) و منطقه کاراجاس (Carajás).
چین
دارای ذخایر قابل توجهی از سنگ آهن، اگرچه عیار آن معمولاً پایینتر از استرالیا و برزیل است.
هند
ذخایر عمده در ایالتهای اودیشا (Odisha)، جارکند (Jharkhand) و کارناتاکا (Karnataka).
روسیه
ذخایر بزرگ در منطقه کورسک (Kursk Magnetic Anomaly) و سیبری.
ایران
ذخایر مهمی از سنگ آهن در مناطق مرکزی و جنوب شرقی کشور، از جمله چادرملو، گل گهر، سنگان و بافق.
نکات پیدا کردن
جستجو در مناطق هوازده
لیمونیت و گوتیت اغلب در مناطق هوازده و اکسید شده ذخایر کانیهای آهندار یا سولفیدی یافت میشوند. به دنبال کلاهکهای گوتیتی (gossans) باشید که معمولاً به رنگ قهوهای مایل به زرد یا قرمز هستند.
بررسی رنگ خاک و سنگها
خاکهای قرمز یا زرد مایل به قهوهای در یک منطقه ممکن است نشاندهنده وجود اکسیدهای آهن باشند. به دنبال سنگهایی با رنگهای مشابه و بافت خاکی یا متخلخل باشید.
استفاده از آهنربا
در حالی که لیمونیت و گوتیت به خودی خود مغناطیسی نیستند، ممکن است در کنار مگنتیت (که به شدت مغناطیسی است) یافت شوند. همچنین، برخی از نمونههای لیمونیت ممکن است حاوی مقادیر کمی مگنتیت باشند که باعث جذب ضعیف آنها به آهنربا میشود.
بررسی رگه ها و شکستگی ها
اکسیدهای آهن هیدراته ممکن است به صورت رگهها یا پرکنندههای شکستگی در سنگهای دیگر یافت شوند.
سنگهای مشابه
هماتیت
Fe2O3
همچنین شناخته شده به عنوان: سنگ خون
مگنتیت
Fe3O4
همچنین شناخته شده به عنوان: سنگ آهن مغناطیسی
سیدریت
FeCO3
همچنین شناخته شده به عنوان: کربنات آهن
پیریت
FeS2
همچنین شناخته شده به عنوان: طلای احمقها
طبقهبندی علمی
- رده کانی
- اکسیدها و هیدروکسیدها
- گروه
- گروه دیاسپور (برای گوتیت)
- سیستم بلوری
- گوتیت: اورتورومبیک. لیمونیت: آمورف/میکروکریستالی.
- فرمول شیمیایی
- گوتیت: FeO(OH). لیمونیت: FeO(OH)·nH2O (فرمول تقریبی، نشاندهنده ماهیت هیدراته و متغیر آن).
- ترکیب
- اکسید آهن هیدراته. گوتیت حاوی 62.8% آهن و 27.0% اکسیژن و 10.2% آب است. لیمونیت دارای ترکیب متغیرتری است.
کشف بیشتر درباره سنگ آهن
هرجا سنگها را شناسایی کنید
رایگان در iOS، اندروید و وب. شناسایی با عکس، پایگاه داده کامل و مجموعه شخصی شما.