عکس گرفتهاید؟ با اپلیکیشن Rockby فوراً سنگها را شناسایی کنید
باز کردن اپتوضیحات
سنگ آهن رسوبی به مجموعهای از سنگها اطلاق میشود که حاوی مقادیر کافی از کانیهای آهندار (عمدتاً هماتیت و مگنتیت) هستند که استخراج آهن از آنها از نظر اقتصادی مقرون به صرفه باشد. این سنگها معمولاً به رنگهای قرمز، قهوهای، خاکستری تیره تا سیاه دیده میشوند و اغلب دارای ساختار لایهای یا نواری هستند. سازندهای آهن نواری (BIFs) که بخش عمدهای از ذخایر سنگ آهن جهان را تشکیل میدهند، از لایههای متناوب غنی از آهن و لایههای غنی از سیلیس (چرت) تشکیل شدهاند. کانیهای اصلی تشکیلدهنده سنگ آهن شامل هماتیت (Fe2O3)، مگنتیت (Fe3O4)، گوتیت (FeO(OH)) و سیدریت (FeCO3) هستند.
نحوه شناسایی
- رنگ
- رنگ سنگ آهن بسته به کانیهای آهندار موجود، میتواند از قرمز (هماتیت) تا خاکستری تیره و سیاه (مگنتیت) متغیر باشد. گوتیت رنگ قهوهای مایل به زرد و سیدریت رنگ قهوهای روشن تا خاکستری دارد.
- جلا
- جلای سنگ آهن معمولاً کدر تا نیمهفلزی است. هماتیت میتواند جلای خاکی تا فلزی داشته باشد، در حالی که مگنتیت جلای فلزی قویتری دارد.
- بافت
- بافت سنگ آهن رسوبی معمولاً ریزدانه تا متوسطدانه است. در سازندهای آهن نواری (BIFs)، بافت نواری مشخصی از لایههای غنی از آهن و سیلیس دیده میشود. ممکن است بافت اوولیتی (دانههای کروی کوچک) نیز مشاهده شود.
- شکل بلور
- کانیهای آهندار در سنگ آهن معمولاً به صورت بلورهای ریز و تودهای یا به صورت دانههای اوولیتی یافت میشوند. بلورهای درشتتر هماتیت (اسپکیولاریت) یا مگنتیت کمتر رایج هستند.
- رخ
- کانیهای اصلی تشکیلدهنده سنگ آهن (هماتیت، مگنتیت) فاقد کلیواژ مشخص هستند. سیدریت دارای کلیواژ رومبوهدرال است.
- محیط زمینشناسی
- سنگ آهن رسوبی عمدتاً در محیطهای دریایی کمعمق و سکوهای قارهای در دوران پرکامبرین تشکیل شده است. این سازندها اغلب در ارتباط با سنگهای رسوبی دیگر مانند شیل، ماسهسنگ و سنگ آهک یافت میشوند. در موارد کمتر، در محیطهای لاتریتی (آب و هوای گرمسیری) یا در حوضههای رسوبی جوانتر نیز دیده میشود.
حقایق کلیدی
- سختی: 5.5 تا 6.5 (هماتیت)، 5.5 تا 6.5 (مگنتیت) در مقیاس موس
- وزن مخصوص: 4.9 تا 5.3 (هماتیت)، 5.18 (مگنتیت)
- سیستم بلوری: تریگونال (هماتیت)، ایزومتریک (مگنتیت)
- رنگ: قرمز، قهوهای، خاکستری تیره تا سیاه
- جلا: کدر، خاکی، نیمهفلزی تا فلزی
- شفافیت: کدر
- شکستگی: صدفی تا نامنظم
- رخ: ندارد (هماتیت، مگنتیت)، رومبوهدرال (سیدریت)
- ترکیب: اکسیدهای آهن (Fe2O3، Fe3O4)، هیدروکسیدهای آهن (FeO(OH))، کربنات آهن (FeCO3) و سیلیس (SiO2)
بررسی سریع
- رنگ: قرمز، قهوهای، خاکستری تیره تا سیاه
- جلا: کدر تا نیمهفلزی
- رنگ خاکه: قرمز گیلاسی (هماتیت)، سیاه (مگنتیت)، قهوهای مایل به زرد (گوتیت)
ویژگیهای فیزیکی
- عادت بلوری: تودهای، دانهای، اوولیتی، نواری، رومبوهدرال (سیدریت)
- نوع رخ: فاقد کلیواژ مشخص (هماتیت، مگنتیت)، کلیواژ کامل رومبوهدرال (سیدریت)
- نوع شکستگی: صدفی تا نامنظم
- چقرمگی: شکننده
- نوع جلا: کدر، خاکی، نیمهفلزی تا فلزی
نحوه تشکیل
سنگهای آهن رسوبی عمدتاً از طریق فرآیندهای شیمیایی و بیولوژیکی در محیطهای دریایی کمعمق تشکیل شدهاند. در دوران پرکامبرین، با افزایش اکسیژن در اتمسفر و اقیانوسها توسط سیانوباکتریها، آهن محلول در آب اقیانوسها اکسید شده و به صورت اکسیدهای آهن نامحلول (هماتیت، مگنتیت) رسوب کرده است. این رسوبات به صورت لایههای متناوب از اکسیدهای آهن و چرت (سیلیس) ته نشین شده و سازندهای آهن نواری (BIFs) را تشکیل دادهاند. در موارد کمتر، سنگ آهن میتواند از طریق فرسایش و تجمع مجدد رسوبات غنی از آهن یا از طریق فرسایش شیمیایی سنگهای غنی از آهن در محیطهای گرمسیری (مانند لاتریتهای آهنی) تشکیل شود.
کاربرد
سنگ آهن منبع اصلی تولید آهن و فولاد است که در صنایع ساختمانی، خودروسازی، ماشینسازی، لوازم خانگی و بسیاری دیگر از صنایع کاربرد حیاتی دارد. فولاد به دلیل استحکام بالا و هزینه نسبتاً پایین، یکی از پرکاربردترین مواد مهندسی در جهان است.
توزیع سنی
عمدتاً پرکامبرین (بیش از 2.5 میلیارد سال پیش)، اما در مقادیر کمتر در دورانهای بعدی نیز یافت میشود.
کجا پیدا کنیم
استرالیا
منطقه پیلبارا در استرالیای غربی دارای یکی از بزرگترین ذخایر سنگ آهن جهان است که عمدتاً از سازندهای آهن نواری (BIFs) پرکامبرین تشکیل شده است.
برزیل
ایالت میناس گرایس در برزیل دارای ذخایر عظیم سنگ آهن از نوع سازندهای آهن نواری و همچنین ذخایر لاتریتی است.
چین
چین دارای ذخایر قابل توجهی از سنگ آهن است که عمدتاً در شمال شرق این کشور یافت میشود و شامل سازندهای آهن نواری و ذخایر دیگر است.
هند
ایالتهای اودیشا، جارکند و کارناتاکا در هند دارای ذخایر بزرگ سنگ آهن هستند که عمدتاً از نوع هماتیت و مگنتیت هستند.
روسیه
منطقه کورسک (KMA) در روسیه دارای یکی از بزرگترین ذخایر مگنتیت در جهان است.
ایران
معادن سنگ آهن چادرملو، گل گهر، سنگان و بافق از مهمترین ذخایر سنگ آهن ایران هستند که عمدتاً از نوع مگنتیت و هماتیت میباشند.
نکات پیدا کردن
جستجو در مناطق باستانی
بیشتر ذخایر بزرگ سنگ آهن رسوبی مربوط به دوران پرکامبرین هستند. بنابراین، جستجو در مناطق باستانی که سنگهای این دوران رخنمون دارند، شانس یافتن سنگ آهن را افزایش میدهد.
بررسی نقشههای زمینشناسی
نقشههای زمینشناسی میتوانند مناطق دارای سازندهای آهن نواری (BIFs) یا سایر سازندهای غنی از آهن را نشان دهند.
استفاده از آهنربا
مگنتیت (یکی از کانیهای اصلی سنگ آهن) خاصیت مغناطیسی قوی دارد. استفاده از آهنربا میتواند به شناسایی نمونههای حاوی مگنتیت کمک کند.
توجه به رنگ و بافت
سنگهای قرمز، قهوهای تیره یا سیاه با جلای کدر تا نیمهفلزی و بافت نواری یا اوولیتی میتوانند نشانهای از سنگ آهن باشند.
بررسی رگههای قرمز در خاک
در مناطق غنی از سنگ آهن، ممکن است خاک نیز به دلیل وجود اکسیدهای آهن، رنگ قرمز یا قهوهای داشته باشد.
سنگهای مشابه
سنگهای رسوبی سیلیسی
سنگهای سیلیسی
همچنین شناخته شده به عنوان: چرت، جاسپر
سنگهای رسوبی کربناتی
سنگهای کربناتی
همچنین شناخته شده به عنوان: سنگ آهک، دولومیت
سنگهای آذرین غنی از آهن
سنگهای مافیک
همچنین شناخته شده به عنوان: بازالت، گابرو
طبقهبندی علمی
- رده کانی
- اکسیدها، هیدروکسیدها، کربناتها
- گروه
- کانیهای آهندار
- سیستم بلوری
- تریگونال (هماتیت)، ایزومتریک (مگنتیت)، تریگونال (سیدریت)
- فرمول شیمیایی
- Fe2O3 (هماتیت)، Fe3O4 (مگنتیت)، FeO(OH) (گوتیت)، FeCO3 (سیدریت)
- ترکیب
- اکسید آهن، هیدروکسید آهن، کربنات آهن، سیلیس
کشف بیشتر درباره سنگ آهن
هرجا سنگها را شناسایی کنید
رایگان در iOS، اندروید و وب. شناسایی با عکس، پایگاه داده کامل و مجموعه شخصی شما.