عکس گرفتهاید؟ با اپلیکیشن Rockby فوراً سنگها را شناسایی کنید
باز کردن اپتوضیحات
پیریت یک کانی سولفیدی رایج است که به دلیل رنگ زرد برنجی و درخشش فلزی قویاش به 'طلای ابلهان' معروف است. این کانی دارای فرمول شیمیایی FeS2 است و از نظر بلوری در سیستم مکعبی متبلور میشود. پیریت به دلیل سختی نسبتاً بالا و چگالی قابل توجه، از بسیاری از کانیهای مشابه قابل تشخیص است. این کانی در محیطهای مختلف زمینشناسی، از جمله سنگهای آذرین، دگرگونی و رسوبی، و همچنین در رگههای گرمابی یافت میشود. پیریت به راحتی در معرض هوا و رطوبت اکسید میشود و اسید سولفوریک و هیدروکسید آهن تولید میکند که میتواند منجر به زهکشی اسیدی معادن شود. این خاصیت آن را از نظر زیستمحیطی حائز اهمیت میکند.
نحوه شناسایی
- رنگ
- زرد برنجی تا زرد طلایی روشن. در اثر هوازدگی ممکن است کدر شده و به رنگ قهوهای مایل به سیاه درآید.
- جلا
- فلزی قوی و درخشان.
- بافت
- معمولاً دانهای، تودهای، یا به صورت بلورهای مکعبی، هشتوجهی یا پیریتوهدرون (دوازدهوجهی با وجوه پنجضلعی) با سطوح مخطط.
- شکل بلور
- بلورهای مکعبی، هشتوجهی، و پیریتوهدرون (دوازدهوجهی با وجوه پنجضلعی) بسیار رایج هستند. اغلب سطوح بلورها دارای خطوط موازی (استریا) هستند.
- رخ
- شکستگی صدفی تا نامنظم. پیریت فاقد کلیواژ واقعی است و در امتداد سطوح شکستگی میشکند.
- محیط زمینشناسی
- در سنگهای آذرین (به عنوان کانی فرعی)، دگرگونی (در شیستها و گنیسها)، و رسوبی (در شیلهای سیاه، زغالسنگ، ماسهسنگها) یافت میشود. همچنین در رگههای گرمابی با دمای بالا و پایین، و در تودههای سولفیدی عظیم.
حقایق کلیدی
- سختی: 6 تا 6.5 در مقیاس موس
- وزن مخصوص: 4.95 تا 5.03 (متوسط 5.01)
- سیستم بلوری: مکعبی (ایزومتریک)
- رنگ: زرد برنجی روشن، گاهی با لکههای قهوهای در اثر هوازدگی
- جلا: فلزی درخشان
- شفافیت: مات
- شکستگی: صدفی تا نامنظم
- رخ: فاقد کلیواژ (شکستگی صدفی تا نامنظم)
- ترکیب: سولفید آهن (FeS2)
بررسی سریع
- رنگ: زرد برنجی
- جلا: فلزی
- رنگ خاکه: سبز مایل به سیاه
ویژگیهای فیزیکی
- عادت بلوری: بلورهای مکعبی، هشتوجهی، پیریتوهدرون (دوازدهوجهی با وجوه پنجضلعی)، تودهای، دانهای، شعاعی، استالاکتیتی. اغلب دارای استریا (خطوط موازی) بر روی وجوه بلورها.
- نوع رخ: فاقد کلیواژ
- نوع شکستگی: صدفی تا نامنظم
- چقرمگی: شکننده
- نوع جلا: فلزی
نحوه تشکیل
پیریت در طیف وسیعی از محیطهای زمینشناسی تشکیل میشود. این کانی میتواند در سنگهای آذرین، دگرگونی و رسوبی یافت شود. در سنگهای آذرین، معمولاً به عنوان کانی فرعی در تودههای نفوذی و آتشفشانی دیده میشود. در سنگهای دگرگونی، در اثر دگرگونی ناحیهای یا مجاورتی سنگهای حاوی آهن و گوگرد تشکیل میگردد. در سنگهای رسوبی، به ویژه در شیلهای سیاه، زغالسنگ و ماسهسنگهای حاوی مواد آلی، در شرایط احیایی و در حضور باکتریهای کاهنده سولفات تشکیل میشود. همچنین در رگههای گرمابی با دمای بالا و پایین، در کنار کانیهای فلزی دیگر مانند کالکوپیریت، اسفالریت و گالن یافت میشود. تشکیل آن در محیطهای گرمابی معمولاً از محلولهای غنی از آهن و گوگرد صورت میگیرد.
کاربرد
پیریت در گذشته به عنوان منبع اصلی گوگرد برای تولید اسید سولفوریک استفاده میشد. امروزه، کاربرد اصلی آن به عنوان منبع آهن نیست، زیرا استخراج آهن از آن به دلیل وجود گوگرد دشوار و پرهزینه است. با این حال، در برخی موارد به عنوان منبع فرعی طلا و کبالت (در صورت وجود این عناصر به صورت ناخالصی) استخراج میشود. نمونههای بلوری و خوشفرم پیریت نیز به دلیل زیبایی و درخشش فلزیشان مورد توجه کلکسیونرها و در ساخت جواهرات ارزانقیمت قرار میگیرند. در صنعت ساخت و ساز، پودر پیریت گاهی به عنوان رنگدانه در سیمان و بتن استفاده میشود.
توزیع سنی
در تمام دورانهای زمینشناسی یافت میشود، از پرکامبرین تا کواترنری.
کجا پیدا کنیم
اسپانیا
معادن ریو تینتو (Rio Tinto) در اسپانیا به دلیل ذخایر عظیم پیریت و تاریخچه طولانی استخراج آن مشهور هستند.
پرو
پرو دارای ذخایر قابل توجهی از پیریت است که اغلب همراه با کانیهای مس و طلا یافت میشود.
ایالات متحده آمریکا
در بسیاری از ایالتها از جمله کلرادو، یوتا، و کالیفرنیا، به ویژه در ارتباط با ذخایر فلزی و زغالسنگ یافت میشود.
کانادا
کانادا دارای ذخایر بزرگ پیریت در سپر کانادا است که اغلب همراه با نیکل، مس و طلا یافت میشود.
نروژ
نروژ دارای ذخایر پیریت در مناطق مختلف، به ویژه در ارتباط با سنگهای دگرگونی و آذرین است.
نکات پیدا کردن
جستجو در رگههای گرمابی
پیریت اغلب در رگههای کوارتز و کانیهای سولفیدی دیگر در مناطق با فعالیت گرمابی گذشته یافت میشود.
بررسی سنگهای رسوبی غنی از مواد آلی
در شیلهای سیاه، زغالسنگ و ماسهسنگهای حاوی مواد آلی، به دنبال گرهکها یا بلورهای پیریت باشید.
تشخیص از طلا
پیریت سختتر از طلا است (با چاقو خراشیده نمیشود)، شکننده است (طلا چکشخوار است)، و رگه آن سبز مایل به سیاه است (رگه طلا زرد است). همچنین، پیریت معمولاً بلورهای مکعبی یا هشتوجهی تشکیل میدهد، در حالی که طلا به ندرت بلورهای منظم دارد.
احتیاط در جمعآوری
پیریت در معرض هوا و رطوبت میتواند اکسید شده و اسید سولفوریک تولید کند. نمونهها را در محیط خشک نگهداری کنید و از تماس طولانیمدت با پوست خودداری کنید. پس از دست زدن به نمونهها، دستها را بشویید.
سنگهای مشابه
مارکاسیت
سولفید آهن (FeS2)
همچنین شناخته شده به عنوان: پیریت سفید
کالکوپیریت
سولفید مس و آهن (CuFeS2)
همچنین شناخته شده به عنوان: سنگ مس زرد
طلا
طلا (Au)
همچنین شناخته شده به عنوان: طلای خالص
طبقهبندی علمی
- رده کانی
- سولفیدها
- گروه
- گروه پیریت
- سیستم بلوری
- مکعبی (ایزومتریک)
- فرمول شیمیایی
- FeS2
- ترکیب
- آهن (Fe) 46.55%، گوگرد (S) 53.45%
کشف بیشتر درباره پیریت
هرجا سنگها را شناسایی کنید
رایگان در iOS، اندروید و وب. شناسایی با عکس، پایگاه داده کامل و مجموعه شخصی شما.