عکس گرفتهاید؟ با اپلیکیشن Rockby فوراً سنگها را شناسایی کنید
باز کردن اپتوضیحات
گالن یک کانی سولفیدی با فرمول شیمیایی PbS است که مهمترین سنگ معدن سرب محسوب میشود. این کانی به دلیل جلای فلزی درخشان، رنگ خاکستری سربی، و رخ کامل مکعبی به راحتی قابل شناسایی است. گالن دارای ساختار بلوری مکعبی است و اغلب به صورت بلورهای مکعبی، اکتائدرال یا ترکیبی از این دو یافت میشود. وزن مخصوص بالای آن نیز از ویژگیهای بارز آن است. به دلیل وجود سرب، گالن یک کانی سمی محسوب میشود و باید با احتیاط با آن برخورد کرد.
نحوه شناسایی
- رنگ
- خاکستری سربی تا خاکستری نقرهای، اغلب با کدر شدن سطحی به رنگ خاکستری تیره یا سیاه.
- جلا
- فلزی درخشان.
- بافت
- معمولاً به صورت تودهای، دانهای یا بلورهای مکعبی و اکتائدرال یافت میشود. سطح شکستگی تازه دارای جلای فلزی قوی است.
- شکل بلور
- بلورهای مکعبی، اکتائدرال، یا ترکیبی از این دو. گاهی اوقات به صورت تودههای دانهای یا فشرده.
- رخ
- رخ کامل مکعبی در سه جهت عمود بر هم (100). این ویژگی بارزترین مشخصه گالن است و باعث میشود نمونهها به قطعات مکعبی یا پلهای شکل بشکنند.
- محیط زمینشناسی
- رگههای هیدروترمال، کانسارهای جانشینی در سنگهای کربناتی، کانسارهای رسوبی، و گاهی اوقات در پگماتیتها. اغلب همراه با اسفالریت، پیریت، کالکوپیریت، فلوئوریت، باریت و کوارتز.
حقایق کلیدی
- سختی: 2.5 تا 2.75 در مقیاس موس (نسبتاً نرم، با چاقو خراشیده میشود).
- وزن مخصوص: 7.4 تا 7.6 (بسیار سنگین).
- سیستم بلوری: مکعبی (ایزومتریک).
- رنگ: خاکستری سربی تا خاکستری نقرهای، اغلب با کدر شدن سطحی به رنگ خاکستری تیره یا سیاه.
- جلا: فلزی درخشان.
- شفافیت: کدر (مات).
- شکستگی: شکستگی نامنظم تا زیرصدفی، اما به دلیل رخ کامل، شکستگی به ندرت مشاهده میشود.
- رخ: کامل مکعبی در سه جهت عمود بر هم (100).
- ترکیب: سولفید سرب (PbS).
بررسی سریع
- رنگ: خاکستری سربی
- جلا: فلزی درخشان
- رنگ خاکه: خاکستری سربی تیره
ویژگیهای فیزیکی
- عادت بلوری: بلورهای مکعبی، اکتائدرال، یا ترکیبی از این دو. همچنین به صورت تودهای، دانهای، یا فشرده.
- نوع رخ: کامل مکعبی (در سه جهت عمود بر هم).
- نوع شکستگی: نامنظم تا زیرصدفی (به ندرت دیده میشود).
- چقرمگی: شکننده.
- نوع جلا: فلزی.
نحوه تشکیل
گالن عمدتاً در رگههای هیدروترمال با دمای متوسط تا پایین، کانسارهای جانشینی در سنگهای کربناتی (مانند سنگ آهک و دولومیت)، و گاهی اوقات در کانسارهای رسوبی و رگههای پگماتیتی یافت میشود. این کانی معمولاً همراه با اسفالریت، پیریت، کالکوپیریت، فلوئوریت، باریت و کوارتز تشکیل میشود. در محیطهای اکسیداسیون، گالن میتواند به کانیهای ثانویه سرب مانند سروزیت (PbCO3) و آنگلزیت (PbSO4) تبدیل شود.
کاربرد
گالن مهمترین کانی سنگ معدن سرب است و حدود 85 درصد از سرب تولیدی جهان از آن استخراج میشود. سرب در ساخت باتریهای اسید-سرب، مهمات، آلیاژها، محافظ در برابر اشعه ایکس، و در گذشته در لولهکشی و رنگها استفاده میشد. همچنین، گالن منبع اصلی نقره (به عنوان ناخالصی در ساختار بلوری) و گاهی اوقات روی و کادمیوم است. در گذشته، از آن به عنوان آشکارساز در رادیوهای کریستالی استفاده میشد.
توزیع سنی
در محیطهای زمینشناسی مختلف و در طول اعصار زمینشناسی گوناگون تشکیل میشود، از جمله در کانسارهای هیدروترمال که میتوانند از پرکامبرین تا سنین نوزیستی باشند.
کجا پیدا کنیم
ایالات متحده آمریکا
میسوری (منطقه سرب جنوب شرقی)، اوکلاهاما، کانزاس (منطقه تری-استیت)، آیداهو، کلرادو.
استرالیا
بروکن هیل (Broken Hill) در نیو ساوت ولز.
کانادا
بریتیش کلمبیا، یوکان.
مکزیک
معادن متعدد در سراسر کشور.
اروپا
آلمان (فریبرگ)، انگلستان (کورنوال، کامبریا)، اسپانیا، لهستان.
ایران
معادن سرب و روی در مناطق مختلف مانند انگوران (زنجان)، نخلک (اصفهان)، کوشک (یزد)، و بافق (یزد).
نکات پیدا کردن
جستجو در مناطق کانیسازی سرب و روی
گالن اغلب در کانسارهای هیدروترمال و کانسارهای جانشینی در سنگهای کربناتی یافت میشود. نقشههای زمینشناسی و گزارشهای معدنی میتوانند به شناسایی این مناطق کمک کنند.
توجه به کانیهای همراه
گالن معمولاً همراه با اسفالریت (سنگ معدن روی)، پیریت، کالکوپیریت، فلوئوریت، باریت و کوارتز یافت میشود. وجود این کانیها میتواند نشانهای از حضور گالن باشد.
شناسایی بر اساس ویژگیهای فیزیکی
به دنبال کانیهای با جلای فلزی درخشان، رنگ خاکستری سربی، وزن مخصوص بالا، و مهمتر از همه، رخ کامل مکعبی باشید که باعث میشود نمونهها به قطعات مکعبی شکل بشکنند.
احتیاط در جمعآوری
به دلیل وجود سرب، گالن سمی است. هنگام جمعآوری و دستکاری، از دستکش استفاده کنید و پس از اتمام کار دستها را به خوبی بشویید. از استنشاق گرد و غبار آن خودداری کنید و هرگز آن را نچشید.
سنگهای مشابه
اسفالریت
Sphalerite (ZnS)
همچنین شناخته شده به عنوان: بلند روی
آنتیمونیت
Stibnite (Sb2S3)
همچنین شناخته شده به عنوان: استیبنیت
آرژنتیت
Argentite (Ag2S)
همچنین شناخته شده به عنوان: سولفید نقره
طبقهبندی علمی
- رده کانی
- سولفیدها
- گروه
- گروه گالن
- سیستم بلوری
- مکعبی (ایزومتریک)
- فرمول شیمیایی
- PbS
- ترکیب
- سرب (Pb) 86.6%، گوگرد (S) 13.4%. ممکن است حاوی مقادیر کمی نقره (Ag)، آنتیموان (Sb)، بیسموت (Bi)، کادمیوم (Cd)، آهن (Fe)، مس (Cu) و روی (Zn) به عنوان ناخالصی باشد.
کشف بیشتر درباره گالن
هرجا سنگها را شناسایی کنید
رایگان در iOS، اندروید و وب. شناسایی با عکس، پایگاه داده کامل و مجموعه شخصی شما.