عکس گرفتهاید؟ با اپلیکیشن Rockby فوراً سنگها را شناسایی کنید
باز کردن اپتوضیحات
مگنتیت یک کانی اکسید آهن با فرمول شیمیایی Fe3O4 است. این کانی به دلیل خاصیت فرومغناطیسی قوی خود شناخته شده است و یکی از تنها دو کانی طبیعی است که به طور طبیعی مغناطیسی است (دیگری پیروتیت است، اما مگنتیت بسیار قویتر است). مگنتیت دارای ساختار بلوری اسپینل معکوس است که در آن یونهای Fe2+ و Fe3+ در موقعیتهای هشتوجهی و یونهای Fe3+ در موقعیتهای چهاروجهی قرار دارند. این ساختار باعث ایجاد خاصیت مغناطیسی قوی آن میشود. مگنتیت معمولاً به رنگ سیاه مات تا خاکستری تیره با جلای فلزی تا نیمهفلزی دیده میشود. سختی آن در مقیاس موس 5.5 تا 6.5 است و وزن مخصوص آن نسبتاً بالا (4.9 تا 5.2) است.
نحوه شناسایی
- رنگ
- سیاه مات تا خاکستری تیره
- جلا
- فلزی تا نیمهفلزی
- بافت
- معمولاً دانهای، تودهای یا به صورت بلورهای اکتائدرال (هشتوجهی) یا دودکائدرال (دوازدهوجهی) یافت میشود.
- شکل بلور
- بلورهای اکتائدرال (هشتوجهی) رایجترین شکل هستند، اما به صورت دانهای، تودهای و ماسیو نیز یافت میشود. گاهی اوقات به صورت دودکائدرال نیز دیده میشود.
- رخ
- فاقد کلیواژ واقعی است، اما شکستگی صدفی تا نامنظم دارد.
- محیط زمینشناسی
- سنگهای آذرین (به ویژه مافیک و اولترامافیک)، سنگهای دگرگونی (اسکارنها، شیستها، گنایسها)، رسوبات (سازندهای آهن نواری، ماسهسنگهای حاوی کانیهای سنگین) و رگههای هیدروترمال.
حقایق کلیدی
- سختی: 5.5 تا 6.5 در مقیاس موس
- وزن مخصوص: 4.9 تا 5.2
- سیستم بلوری: کوبیک (ایزومتریک)
- رنگ: سیاه مات تا خاکستری تیره
- جلا: فلزی تا نیمهفلزی
- شفافیت: مات
- شکستگی: صدفی تا نامنظم
- رخ: فاقد کلیواژ
- ترکیب: اکسید آهن (Fe3O4)
بررسی سریع
- رنگ: سیاه مات تا خاکستری تیره
- جلا: فلزی تا نیمهفلزی
- رنگ خاکه: سیاه
ویژگیهای فیزیکی
- عادت بلوری: اکتائدرال، دودکائدرال، دانهای، تودهای، ماسیو
- نوع رخ: فاقد کلیواژ
- نوع شکستگی: صدفی تا نامنظم
- چقرمگی: شکننده
- نوع جلا: فلزی تا نیمهفلزی
نحوه تشکیل
مگنتیت در طیف وسیعی از محیطهای زمینشناسی تشکیل میشود. این کانی میتواند به عنوان کانی اولیه در سنگهای آذرین (مانند گابرو، بازالت، و پریدوتیت) متبلور شود. همچنین در سنگهای دگرگونی (مانند اسکارنها، شیستها و گنایسها) تحت شرایط دما و فشار بالا تشکیل میگردد. در محیطهای رسوبی، مگنتیت میتواند به صورت کانی تخریبی در ماسهسنگها و کنگلومراها یا به صورت رسوبات شیمیایی در سازندهای آهن نواری (BIFs) یافت شود. هیدروترمالیسم نیز میتواند منجر به تشکیل مگنتیت در رگهها و جایگزینیها شود.
کاربرد
مگنتیت مهمترین کانی سنگ آهن است و حدود 70 درصد آهن دارد. به دلیل خاصیت مغناطیسی قوی، در صنایع مختلفی از جمله تولید فولاد، به عنوان رنگدانه (سیاه مگنتیت)، در سیالات حفاری، و در برخی کاربردهای الکترونیکی و پزشکی (مانند نانومواد مغناطیسی) استفاده میشود. همچنین به عنوان یک کانی شاخص در مطالعات دیرینهمغناطیس و اکتشافات ژئوفیزیکی کاربرد دارد.
توزیع سنی
در سنگهای باستانی تا جوان یافت میشود، اما تمرکز آن در سنگهای دگرگونی و آذرین قدیمیتر بیشتر است.
کجا پیدا کنیم
سوئد
معدن کیرونا (Kiruna) در سوئد یکی از بزرگترین ذخایر مگنتیت در جهان است.
روسیه
مناطق اورال و سیبری دارای ذخایر بزرگ مگنتیت هستند.
ایالات متحده آمریکا
منطقه دریاچه سوپریور (Lake Superior) در مینهسوتا و میشیگان، و همچنین در نیویورک و پنسیلوانیا.
کانادا
استانهای کبک و انتاریو دارای ذخایر قابل توجهی از مگنتیت هستند.
استرالیا
مناطق غربی استرالیا دارای ذخایر بزرگ سنگ آهن، از جمله مگنتیت هستند.
ایران
معادن سنگ آهن چغارت (بافق)، گلگهر (سیرجان) و سنگان (خواف) از مهمترین ذخایر مگنتیت در ایران هستند.
نکات پیدا کردن
استفاده از آهنربا
مهمترین ویژگی مگنتیت خاصیت مغناطیسی قوی آن است. یک آهنربای کوچک را به نمونه نزدیک کنید؛ اگر جذب شد، احتمالاً مگنتیت است. این ویژگی آن را از هماتیت و سایر کانیهای سیاه رنگ متمایز میکند.
بررسی رنگ خاکه
رنگ خاکه مگنتیت سیاه است. این ویژگی آن را از هماتیت (خاکه قرمز-قهوهای) و کرومیت (خاکه قهوهای تیره) متمایز میکند.
بررسی شکل بلوری
به دنبال بلورهای هشتوجهی (اکتائدرال) باشید که شکل رایج مگنتیت است. اگرچه به صورت دانهای و تودهای نیز یافت میشود.
محیط زمینشناسی
مگنتیت اغلب در سنگهای آذرین مافیک و اولترامافیک، اسکارنها، و سازندهای آهن نواری یافت میشود. شناخت محیط زمینشناسی میتواند به شناسایی کمک کند.
سنگهای مشابه
هماتیت
Hematite
همچنین شناخته شده به عنوان: سنگ آهن قرمز
کرومیت
Chromite
همچنین شناخته شده به عنوان: سنگ کروم
ایلمنیت
Ilmenite
همچنین شناخته شده به عنوان: سنگ تیتانیوم
طبقهبندی علمی
- رده کانی
- اکسیدها
- گروه
- گروه اسپینل
- سیستم بلوری
- کوبیک (ایزومتریک)
- فرمول شیمیایی
- Fe3O4
- ترکیب
- اکسید آهن (II, III)
کشف بیشتر درباره مگنتیت
هرجا سنگها را شناسایی کنید
رایگان در iOS، اندروید و وب. شناسایی با عکس، پایگاه داده کامل و مجموعه شخصی شما.