عکس گرفتهاید؟ با اپلیکیشن Rockby فوراً سنگها را شناسایی کنید
باز کردن اپتوضیحات
مرمر یک سنگ دگرگونی است که عمدتاً از کانیهای کربناته، به ویژه کلسیت (CaCO3) یا دولومیت (CaMg(CO3)2) تشکیل شده است. این سنگ در نتیجه دگرگونی منطقهای یا تماسی سنگهای کربناته رسوبی مانند سنگ آهک یا دولومیت به وجود میآید. ویژگی بارز مرمر، بافت بلوری درشت و اینترلاکینگ (درهمتنیده) آن است که نتیجه تبلور مجدد کانیهای اصلی در طول فرآیند دگرگونی است. مرمر خالص سفید رنگ است، اما وجود ناخالصیها میتواند رنگهای متنوعی از جمله خاکستری، سیاه، سبز، صورتی، قرمز، زرد و قهوهای را در آن ایجاد کند. رگهها و الگوهای رنگی در مرمر اغلب به دلیل وجود ناخالصیهای معدنی مختلف است.
نحوه شناسایی
- رنگ
- مرمر خالص سفید است، اما ناخالصیها میتوانند رنگهای متنوعی از جمله خاکستری، سیاه، سبز، صورتی، قرمز، زرد و قهوهای ایجاد کنند. رگههای رنگی نیز رایج هستند.
- جلا
- جلای شیشهای تا مرواریدی در سطوح تازه شکسته شده، و جلای مات تا ابریشمی در سطوح صیقلی.
- بافت
- بافت بلوری درشت و اینترلاکینگ (درهمتنیده) که با چشم غیرمسلح قابل مشاهده است. ممکن است بافت گرانوبلاستیک (دانهای) داشته باشد.
- شکل بلور
- بلورهای کلسیت یا دولومیت معمولاً به صورت دانههای همبعد و درهمتنیده دیده میشوند. ممکن است بلورهای رومبوهدرال کوچک نیز مشاهده شود.
- رخ
- کلسیت دارای رخ کامل در سه جهت (رومبوهدرال) است که در مرمر نیز قابل مشاهده است. دولومیت نیز رخ رومبوهدرال دارد.
- محیط زمینشناسی
- مرمر در مناطق دگرگونی منطقهای (ناشی از برخورد صفحات تکتونیکی) و دگرگونی تماسی (ناشی از نفوذ تودههای آذرین به سنگهای کربناته) یافت میشود. این سنگها معمولاً در کمربندهای کوهزایی و در مجاورت تودههای نفوذی آذرین تشکیل میشوند.
حقایق کلیدی
- سختی: 3 در مقیاس موس (برای کلسیت)
- وزن مخصوص: 2.71 (برای کلسیت خالص) تا 2.87 (برای دولومیت خالص)
- سیستم بلوری: تریگونال (برای کلسیت و دولومیت)
- رنگ: متغیر، از سفید خالص تا سیاه، سبز، صورتی، قرمز، زرد و قهوهای، اغلب با رگهها
- جلا: شیشهای تا مرواریدی
- شفافیت: شفاف تا نیمهشفاف در بلورهای نازک، مات در تودههای بزرگ
- شکستگی: صدفی تا نامنظم
- رخ: کامل در سه جهت (رومبوهدرال)
- ترکیب: عمدتاً کلسیت (CaCO3) یا دولومیت (CaMg(CO3)2)، با ناخالصیهای مختلف
بررسی سریع
- رنگ: سفید، خاکستری، سیاه، سبز، صورتی، قرمز، زرد، قهوهای (اغلب با رگهها)
- جلا: شیشهای تا مرواریدی (در سطوح تازه شکسته)، مات تا ابریشمی (در سطوح صیقلی)
- رنگ خاکه: سفید
ویژگیهای فیزیکی
- عادت بلوری: دانهای، تودهای، بلورهای درهمتنیده
- نوع رخ: کامل، رومبوهدرال در سه جهت
- نوع شکستگی: صدفی تا نامنظم
- چقرمگی: شکننده
- نوع جلا: شیشهای تا مرواریدی
نحوه تشکیل
مرمر از دگرگونی سنگ آهک (کلسیت) یا دولومیت (دولومیت) تحت تأثیر دما و فشار بالا در پوسته زمین تشکیل میشود. این فرآیند دگرگونی باعث تبلور مجدد کانیهای کربناته اصلی میشود و ساختار بلوری درشتتری ایجاد میکند. ناخالصیهای موجود در سنگ اولیه مانند رس، سیلیس، اکسیدهای آهن و مواد آلی میتوانند به تشکیل کانیهای فرعی مانند میکا، کوارتز، پیریت، گرافیت و گارنت منجر شوند و رنگها و الگوهای متنوعی در مرمر ایجاد کنند.
کاربرد
مرمر به دلیل زیبایی، قابلیت صیقلپذیری بالا و مقاومت نسبی در برابر عوامل جوی، کاربردهای گستردهای در ساختمانسازی (کفپوش، دیوارپوش، پله، نمای ساختمان)، مجسمهسازی، ساخت اشیاء تزیینی، میز و کانتر آشپزخانه و حمام دارد. همچنین در صنایع شیمیایی به عنوان منبع کربنات کلسیم و در کشاورزی برای تنظیم pH خاک استفاده میشود.
توزیع سنی
از پرکامبرین تا سنوزوئیک، بسته به سن سنگ آهک یا دولومیت اولیه
کجا پیدا کنیم
ایتالیا
منطقه کارارا (Carrara) در توسکانی، به دلیل مرمر سفید و با کیفیت بالا که از دوران روم باستان استخراج میشود، شهرت جهانی دارد.
یونان
جزیره پاروس (Paros) و کوه پنتلیکوس (Pentelicus) در نزدیکی آتن، منابع تاریخی مرمر سفید و مرغوب بودهاند که در ساخت بناهای باستانی استفاده شدهاند.
ترکیه
ترکیه دارای ذخایر عظیم مرمر با تنوع رنگی بالا است و یکی از بزرگترین تولیدکنندگان و صادرکنندگان مرمر در جهان محسوب میشود.
ایالات متحده آمریکا
ایالتهای ورمونت (Vermont)، جورجیا (Georgia) و کلرادو (Colorado) دارای معادن مرمر قابل توجهی هستند.
ایران
ایران دارای ذخایر غنی از مرمر در استانهای مختلف از جمله آذربایجان شرقی، اصفهان، فارس، کرمان، یزد و خراسان رضوی است که تنوع رنگی و کیفی بالایی دارند.
نکات پیدا کردن
جستجو در مناطق دگرگونی
مرمر معمولاً در مناطقی یافت میشود که سنگهای آهکی یا دولومیتی تحت دگرگونی قرار گرفتهاند. این مناطق اغلب در کمربندهای کوهزایی یا در نزدیکی تودههای نفوذی آذرین قرار دارند.
بررسی بافت و بلورها
به دنبال سنگی با بافت بلوری درشت و دانههای درهمتنیده باشید که با چشم غیرمسلح قابل مشاهده باشند. این ویژگی مرمر را از سنگ آهک ریزدانه متمایز میکند.
آزمایش با اسید
مرمر (کلسیت) با اسید کلریدریک رقیق (HCl) واکنش نشان داده و حبابهای گاز دیاکسید کربن تولید میکند. این آزمایش میتواند مرمر را از کوارتزیت که با اسید واکنش نمیدهد، متمایز کند. (احتیاط: هنگام استفاده از اسید، از دستکش و عینک ایمنی استفاده کنید).
بررسی سختی
سختی مرمر (کلسیت) حدود 3 در مقیاس موس است، به این معنی که با یک چاقو یا سکه مسی میتوان روی آن خط انداخت. این ویژگی آن را از کوارتزیت (سختی 7) متمایز میکند.
توجه به رنگ و رگهها
مرمر در رنگهای متنوعی یافت میشود و اغلب دارای رگهها و الگوهای رنگی منحصر به فرد است که ناشی از ناخالصیها هستند.
سنگهای مشابه
سنگ آهک
Limestone
همچنین شناخته شده به عنوان: کلسیت
دولومیت
Dolomite
همچنین شناخته شده به عنوان: دولواستون
کوارتزیت
Quartzite
همچنین شناخته شده به عنوان: سنگ کوارتز
طبقهبندی علمی
- رده کانی
- کربناتها
- گروه
- سنگ دگرگونی
- سیستم بلوری
- تریگونال
- فرمول شیمیایی
- CaCO3 (برای مرمر کلسیتیک) یا CaMg(CO3)2 (برای مرمر دولومیتی)
- ترکیب
- کلسیت، دولومیت، با کانیهای فرعی مانند کوارتز، میکا، گرافیت، پیریت، گارنت، دیوپسید، ترمولیت و ولاستونیت
کشف بیشتر درباره مرمر
هرجا سنگها را شناسایی کنید
رایگان در iOS، اندروید و وب. شناسایی با عکس، پایگاه داده کامل و مجموعه شخصی شما.