عکس گرفتهاید؟ با اپلیکیشن Rockby فوراً سنگها را شناسایی کنید
باز کردن اپتوضیحات
کوارتزیت سنگی بسیار سخت و مقاوم است که عمدتاً از کانی کوارتز تشکیل شده است. این سنگ از دگرگونی ماسهسنگ تحت شرایط فشار و دمای بالا به وجود میآید. رنگ آن معمولاً سفید یا خاکستری روشن است، اما به دلیل وجود ناخالصیهایی مانند اکسید آهن، میکا، گارنت و سایر کانیها میتواند به رنگهای صورتی، قرمز، زرد، قهوهای، سبز یا آبی نیز دیده شود. بافت آن معمولاً گرانوبلاستیک (دانهدانه) است و شکستگی آن از میان دانههای کوارتز عبور میکند که نشاندهنده پیوند قوی بین دانهها است. این ویژگی آن را از ماسهسنگ متمایز میکند.
نحوه شناسایی
- رنگ
- معمولاً سفید یا خاکستری روشن، اما میتواند صورتی، قرمز، زرد، قهوهای، سبز یا آبی نیز باشد.
- جلا
- شیشهای تا چرب.
- بافت
- گرانوبلاستیک (دانهدانه)، بافتی متراکم و بلوری که در آن دانههای کوارتز به هم جوش خوردهاند. سطح شکستگی معمولاً صاف و شیشهای است.
- شکل بلور
- بلورهای کوارتز معمولاً به صورت دانههای هماندازه و به هم پیوسته دیده میشوند. شکل بلوری مشخصی در مقیاس ماکروسکوپی ندارد.
- رخ
- فاقد کلیواژ مشخص. شکستگی آن به صورت صدفی یا نامنظم است و از میان دانههای کوارتز عبور میکند.
- محیط زمینشناسی
- در مناطق کوهزایی و کمربندهای دگرگونی منطقهای که ماسهسنگها تحت فشار و حرارت بالا قرار گرفتهاند، یافت میشود. همچنین در مناطق دگرگونی مجاورتی در اطراف تودههای نفوذی نیز ممکن است تشکیل شود.
حقایق کلیدی
- سختی: 7 در مقیاس موس.
- وزن مخصوص: 2.65 - 2.68 گرم بر سانتیمتر مکعب.
- سیستم بلوری: تریگونال (برای کوارتز).
- رنگ: معمولاً سفید یا خاکستری روشن، اما میتواند به دلیل ناخالصیها رنگهای متنوعی داشته باشد.
- جلا: شیشهای تا چرب.
- شفافیت: شفاف تا نیمهشفاف.
- شکستگی: صدفی تا نامنظم، از میان دانهها عبور میکند.
- رخ: فاقد کلیواژ مشخص.
- ترکیب: عمدتاً کوارتز (SiO2)، با مقادیر کمی از کانیهای فرعی مانند میکا، فلدسپات، گارنت، روتیل، زیرکن و اکسیدهای آهن.
بررسی سریع
- رنگ: سفید، خاکستری روشن، صورتی، قرمز، زرد، قهوهای، سبز یا آبی.
- جلا: شیشهای تا چرب.
- رنگ خاکه: سفید.
ویژگیهای فیزیکی
- عادت بلوری: گرانوبلاستیک، دانههای کوارتز به هم جوش خورده و تشکیل یک توده متراکم را میدهند.
- نوع رخ: فاقد کلیواژ.
- نوع شکستگی: صدفی تا نامنظم.
- چقرمگی: شکننده.
- نوع جلا: شیشهای تا چرب.
نحوه تشکیل
کوارتزیت یک سنگ دگرگونی غیرورقهای است که عمدتاً از کوارتز (SiO2) تشکیل شده است. این سنگ از دگرگونی ماسهسنگهای غنی از کوارتز تحت حرارت و فشار بالا در طی فرآیندهای کوهزایی (اوروژنز) تشکیل میشود. در طی این فرآیند، دانههای کوارتز اصلی ماسهسنگ و سیمان سیلیسی بین آنها، تبلور مجدد یافته و به هم جوش میخورند و ساختاری متراکم و بسیار سخت را ایجاد میکنند که در آن شکستگی از میان دانهها عبور میکند نه در امتداد مرز دانهها. این تبلور مجدد باعث از بین رفتن بافت دانهای اصلی ماسهسنگ میشود.
کاربرد
کوارتزیت به دلیل سختی، دوام، مقاومت در برابر هوازدگی و ظاهر جذاب، کاربردهای فراوانی دارد. از جمله کاربردهای آن میتوان به مصالح ساختمانی (سنگفرش، روکش دیوار، کانترتاپ)، سنگ تزئینی، شن و ماسه برای ساخت و ساز، و به عنوان منبع سیلیس برای صنایع شیشه، سرامیک و متالورژی اشاره کرد. همچنین در ساخت ابزارهای ساینده و سنگهای آسیاب نیز کاربرد دارد.
توزیع سنی
در تمام دورانهای زمینشناسی که ماسهسنگها تحت دگرگونی قرار گرفتهاند، یافت میشود. از پرکامبرین تا سنوزوئیک.
کجا پیدا کنیم
ایالات متحده آمریکا
آپالاشیا، کوههای راکی، منطقه دریاچههای بزرگ (به ویژه ویسکانسین و مینهسوتا).
کانادا
در سپر کانادا و مناطق کوهستانی.
برزیل
به ویژه در ایالت میناس گرایس.
هند
در مناطق مختلفی از جمله راجستان.
بریتانیا
اسکاتلند و ولز.
نروژ
در مناطق کوهستانی.
ایران
در زون سنندج-سیرجان، البرز و زاگرس، به ویژه در مناطقی که ماسهسنگهای قدیمی تحت دگرگونی قرار گرفتهاند.
نکات پیدا کردن
جستجو در مناطق دگرگونی
کوارتزیت در مناطقی که فعالیتهای تکتونیکی و دگرگونی رخ داده است، مانند کمربندهای کوهزایی قدیمی و سپرها، یافت میشود.
بررسی ماسهسنگهای قدیمی
به دنبال ماسهسنگهایی باشید که تحت فشار و حرارت قرار گرفتهاند. کوارتزیت معمولاً در نزدیکی تودههای نفوذی یا در مناطق با دگرگونی منطقهای یافت میشود.
تست سختی
کوارتزیت بسیار سخت است (سختی 7 در مقیاس موس) و نمیتوان آن را با چاقو یا سکه خراشید. این ویژگی به تمایز آن از ماسهسنگ کمک میکند.
بررسی شکستگی
در کوارتزیت، شکستگی از میان دانههای کوارتز عبور میکند و سطحی صاف و شیشهای ایجاد میکند، در حالی که در ماسهسنگ، شکستگی معمولاً در امتداد مرز دانهها رخ میدهد و سطحی دانهدانه ایجاد میکند.
عدم واکنش به اسید
کوارتزیت به دلیل ترکیب عمدتاً سیلیسی، با اسید کلریدریک رقیق واکنش نمیدهد، برخلاف برخی سنگهای کربناتی.
سنگهای مشابه
ماسهسنگ
Sandstone
همچنین شناخته شده به عنوان: سنداستون
مرمر
Marble
همچنین شناخته شده به عنوان: ماربل
گنیس
Gneiss
همچنین شناخته شده به عنوان: Gneiss
طبقهبندی علمی
- رده کانی
- سیلیکات (اکسید سیلیکون)
- گروه
- سنگ دگرگونی
- سیستم بلوری
- تریگونال (برای کانی کوارتز)
- فرمول شیمیایی
- SiO2 (عمدتاً)
- ترکیب
- بیش از 90% کوارتز، با مقادیر کمی از کانیهای فرعی.
کشف بیشتر درباره کوارتزیت
هرجا سنگها را شناسایی کنید
رایگان در iOS، اندروید و وب. شناسایی با عکس، پایگاه داده کامل و مجموعه شخصی شما.