Rockby LogoRockby

اسکوریا

سنگ آذرین بیرونی (آتشفشانی)

Scoria

همچنین شناخته شده به عنوان: سنگ جوش، تفاله آتشفشانی

عکس گرفته‌اید؟ با اپلیکیشن Rockby فوراً سنگ‌ها را شناسایی کنید

باز کردن اپ

توضیحات

اسکوریا یک سنگ آذرین بیرونی (آتشفشانی) متخلخل و حباب‌دار است که معمولاً به رنگ‌های تیره مانند قهوه‌ای تیره، سیاه یا قرمز مایل به قهوه‌ای دیده می‌شود. تخلخل بالای آن ناشی از خروج گازهای آتشفشانی در حین سرد شدن گدازه است. این سنگ دارای بافت وزیکولی (حباب‌دار) است و چگالی نسبتاً پایینی دارد، به طوری که قطعات کوچک آن ممکن است روی آب شناور بمانند، اگرچه معمولاً چگالی آن از پوکه معدنی (پومیس) بیشتر است و غرق می‌شود. ترکیب شیمیایی آن معمولاً بازالتی یا آندزیتی است، به این معنی که غنی از آهن و منیزیم و فقیر از سیلیس است.

نحوه شناسایی

رنگ
قهوه‌ای تیره، سیاه، قرمز مایل به قهوه‌ای.
جلا
کدر تا نیمه‌فلزی (در صورت وجود بلورهای کوچک).
بافت
وزیکولی (حباب‌دار) و خشن، با حفره‌های متعدد و نامنظم.
شکل بلور
فاقد شکل بلوری مشخص به دلیل سرد شدن سریع؛ ممکن است حاوی بلورهای میکروسکوپی یا فنوکریست‌های کوچک (مانند الیوین یا پیروکسن) باشد.
رخ
فاقد کلیواژ مشخص به دلیل ماهیت آمورف یا ریزبلورین.
محیط زمین‌شناسی
مخروط‌های آتشفشانی، جریان‌های گدازه، مناطق اطراف دهانه‌های آتشفشان فعال یا خاموش.

حقایق کلیدی

  • سختی: متغیر، معمولاً 5-6 در مقیاس موس (برای کانی‌های تشکیل‌دهنده)
  • وزن مخصوص: 1.0 - 2.0 (به دلیل تخلخل بالا، متغیر است)
  • سیستم بلوری: فاقد سیستم بلوری مشخص (آمورف یا ریزبلورین)
  • رنگ: قهوه‌ای تیره، سیاه، قرمز مایل به قهوه‌ای
  • جلا: کدر تا نیمه‌فلزی
  • شفافیت: کدر
  • شکستگی: نامنظم تا صدفی (در صورت وجود بخش‌های متراکم)
  • رخ: فاقد کلیواژ
  • ترکیب: بازالتی یا آندزیتی (غنی از آهن و منیزیم، فقیر از سیلیس)

بررسی سریع

  • رنگ: تیره (سیاه، قهوه‌ای تیره، قرمز مایل به قهوه‌ای)
  • جلا: کدر تا نیمه‌فلزی
  • رنگ خاکه: خاکستری تیره تا قهوه‌ای

ویژگی‌های فیزیکی

  • عادت بلوری: توده‌ای، متخلخل، وزیکولی
  • نوع رخ: فاقد کلیواژ
  • نوع شکستگی: نامنظم تا صدفی
  • چقرمگی: شکننده
  • نوع جلا: کدر تا نیمه‌فلزی

نحوه تشکیل

اسکوریا در اثر سرد شدن سریع گدازه‌های بازالتی یا آندزیتی حاوی مقادیر زیادی گازهای محبوس شده تشکیل می‌شود. این گازها هنگام فوران آتشفشان از گدازه خارج شده و حباب‌های متعددی را در سنگ ایجاد می‌کنند که پس از سرد شدن گدازه به حفره‌های متخلخل تبدیل می‌شوند. این فرآیند معمولاً در فوران‌های انفجاری یا نیمه‌انفجاری رخ می‌دهد.

کاربرد

اسکوریا به دلیل تخلخل بالا و وزن کم، کاربردهای فراوانی دارد. از جمله: مصالح ساختمانی (سنگدانه سبک در بتن، بلوک‌های سبک)، محوطه‌سازی و باغبانی (زهکشی، مالچ، بستر کشت هیدروپونیک)، فیلتراسیون آب، عایق حرارتی و صوتی، ساینده‌ها، و در برخی موارد به عنوان بستر برای حیوانات خانگی.

توزیع سنی

از دوران پرکامبرین تا حال حاضر، به ویژه در مناطق آتشفشانی فعال.

کجا پیدا کنیم

ایران

در مناطق آتشفشانی ایران مانند سبلان، سهند، دماوند و تفتان به وفور یافت می‌شود. معادن بزرگی در استان‌های آذربایجان شرقی، اردبیل، کرمان و سیستان و بلوچستان وجود دارد.

ایالات متحده آمریکا

به ویژه در ایالت‌های غربی مانند اورگان، واشنگتن، آریزونا و کالیفرنیا که دارای فعالیت‌های آتشفشانی گسترده‌ای بوده‌اند.

ایتالیا

در مناطق آتشفشانی مانند وزوویوس، اتنا و جزایر لیپاری.

ژاپن

در سراسر جزایر ژاپن به دلیل فعالیت‌های آتشفشانی گسترده.

اندونزی

در مناطق آتشفشانی فعال مانند جاوه و سوماترا.

نکات پیدا کردن

جستجو در مناطق آتشفشانی

اسکوریا عمدتاً در نزدیکی آتشفشان‌ها، مخروط‌های آتشفشانی و جریان‌های گدازه یافت می‌شود. به دنبال مناطقی باشید که فعالیت آتشفشانی اخیر یا باستانی داشته‌اند.

توجه به رنگ و بافت

اسکوریا معمولاً تیره رنگ (سیاه، قهوه‌ای تیره، قرمز مایل به قهوه‌ای) و دارای بافت بسیار متخلخل و حباب‌دار است. این ویژگی‌ها به شناسایی آن کمک می‌کنند.

آزمایش چگالی

اگرچه اسکوریا متخلخل است، اما معمولاً چگالی آن به اندازه‌ای است که در آب غرق شود (برخلاف پومیس). با این حال، وزن آن نسبت به سنگ‌های آذرین متراکم‌تر کمتر است.

بررسی محیط زمین‌شناسی

اسکوریا اغلب در کنار سایر سنگ‌های آتشفشانی مانند بازالت، توف و خاکستر آتشفشانی یافت می‌شود.

سنگ‌های مشابه

پومیس (Pumice)

Pumice

همچنین شناخته شده به عنوان: پوکه معدنی

بازالت (Basalt)

Basalt

همچنین شناخته شده به عنوان: سنگ سیاه

توپ آتشفشانی (Volcanic Tuff)

Tuff

همچنین شناخته شده به عنوان: سنگ توف

طبقه‌بندی علمی

رده کانی
سنگ آذرین بیرونی (آتشفشانی)
گروه
سنگ‌های آتشفشانی متخلخل
سیستم بلوری
فاقد سیستم بلوری مشخص (آمورف یا ریزبلورین)
فرمول شیمیایی
ترکیبی از سیلیکات‌ها، اکسیدهای آهن و منیزیم (فرمول شیمیایی مشخصی ندارد زیرا یک سنگ است نه یک کانی واحد)
ترکیب
عمدتاً از کانی‌های پلاژیوکلاز (لابرادوریت)، پیروکسن (اوژیت) و الیوین تشکیل شده است. ممکن است حاوی مقادیر کمی مگنتیت و ایلمنیت نیز باشد. محتوای سیلیس (SiO2) معمولاً بین 45 تا 55 درصد است.

کشف بیشتر درباره اسکوریا

هرجا سنگ‌ها را شناسایی کنید

رایگان در iOS، اندروید و وب. شناسایی با عکس، پایگاه داده کامل و مجموعه شخصی شما.

باز کردن در اپ