Rockby LogoRockby

ندول چرت

سنگ رسوبی (کوارتز کریپتوکریستالین)

Sedimentary rock (cryptocrystalline quartz)

همچنین شناخته شده به عنوان: چرت، فلینت (نوع خاصی از چرت)، سنگ آتشزنه

عکس گرفته‌اید؟ با اپلیکیشن Rockby فوراً سنگ‌ها را شناسایی کنید

باز کردن اپ

توضیحات

ندول چرت توده‌ای نامنظم یا کروی شکل از کوارتز کریپتوکریستالین است که معمولاً در سنگ‌های رسوبی کربناتی مانند سنگ آهک و دولومیت یافت می‌شود. این ندول‌ها اغلب دارای پوسته‌ای نازک از سنگ میزبان در اطراف خود هستند. رنگ آن‌ها بسیار متغیر است و می‌تواند از سفید، خاکستری، سیاه، قهوه‌ای، قرمز تا سبز باشد. چرت بسیار سخت و متراکم است و شکستگی صدفی مشخصی دارد که لبه‌های تیز و برنده ایجاد می‌کند.

نحوه شناسایی

رنگ
بسیار متغیر؛ سفید، خاکستری، سیاه، قهوه‌ای، قرمز، سبز. اغلب دارای نوارهای رنگی یا لکه‌هایی است.
جلا
مات تا مومی، گاهی شیشه‌ای در سطوح شکستگی تازه.
بافت
بسیار ریزدانه (کریپتوکریستالین)، صاف تا کمی خشن در لمس.
شکل بلور
ندولار، توده‌ای، لایه‌ای. بلورهای منفرد با چشم غیرمسلح قابل مشاهده نیستند.
رخ
ندارد (شکستگی صدفی).
محیط زمین‌شناسی
معمولاً در سنگ‌های کربناتی (سنگ آهک، دولومیت) به صورت ندول یا لایه‌های نازک یافت می‌شود. همچنین می‌تواند در شیل‌ها و ماسه‌سنگ‌ها نیز دیده شود.

حقایق کلیدی

  • سختی: 7 (در مقیاس موس)
  • وزن مخصوص: 2.58 - 2.64
  • سیستم بلوری: تریگونال (به دلیل ماهیت کریپتوکریستالین، بلورهای منفرد قابل مشاهده نیستند)
  • رنگ: بسیار متغیر (سفید، خاکستری، سیاه، قهوه‌ای، قرمز، سبز)
  • جلا: مات تا مومی، گاهی شیشه‌ای
  • شفافیت: مات تا نیمه‌شفاف
  • شکستگی: صدفی (Conchoidal)
  • رخ: ندارد
  • ترکیب: دی‌اکسید سیلیسیم (SiO2)

بررسی سریع

  • رنگ: متغیر (سفید، خاکستری، سیاه، قهوه‌ای، قرمز، سبز)
  • جلا: مات تا مومی
  • رنگ خاکه: سفید

ویژگی‌های فیزیکی

  • عادت بلوری: توده‌ای، ندولار، لایه‌ای، کریپتوکریستالین
  • نوع رخ: ندارد
  • نوع شکستگی: صدفی (Conchoidal)
  • چقرمگی: شکننده
  • نوع جلا: مات تا مومی

نحوه تشکیل

ندول‌های چرت عمدتاً از سیلیس (SiO2) تشکیل شده‌اند که به صورت کریپتوکریستالین (بلورهای بسیار ریز) وجود دارد. این ندول‌ها معمولاً در سنگ‌های کربناتی مانند سنگ آهک و دولومیت تشکیل می‌شوند. منشأ سیلیس می‌تواند بیوژنیک (از اسکلت موجودات سیلیسی مانند دیاتومه‌ها، رادیولاریاها و اسفنج‌ها) یا غیربیوژنیک (از آب‌های زیرزمینی غنی از سیلیس) باشد. سیلیس در محیط‌های دیاژنتیکی (پس از رسوب‌گذاری) از محلول رسوب کرده و جایگزین مواد کربناتی می‌شود و ندول‌های نامنظم یا لایه‌های چرت را تشکیل می‌دهد.

کاربرد

چرت به دلیل سختی و شکست صدفی تیز خود، از دوران پارینه‌سنگی برای ساخت ابزارهای سنگی مانند چاقو، سرنیزه، خراشنده و تبر استفاده می‌شده است. امروزه نیز در برخی کاربردهای صنعتی به عنوان ساینده، پرکننده و در ساخت برخی مصالح ساختمانی کاربرد دارد. فلینت (نوعی چرت) به دلیل توانایی تولید جرقه هنگام ضربه به فولاد، در سنگ آتشزنه و تفنگ‌های فتیله‌ای استفاده می‌شد.

توزیع سنی

در سنگ‌های رسوبی با سنین مختلف، از پرکامبرین تا سنوزوئیک، یافت می‌شود.

کجا پیدا کنیم

ایالات متحده آمریکا

در بسیاری از ایالت‌ها، به ویژه در سازندهای کربناتی آپالاشیا، میدوست و غرب آمریکا.

اروپا

به ویژه در انگلستان (فلینت)، فرانسه، بلژیک و آلمان در سازندهای کربناتی کرتاسه.

خاورمیانه

در سازندهای کربناتی و سیلیسی در کشورهایی مانند اردن، عربستان سعودی و ایران.

استرالیا

در سازندهای رسوبی مختلف در سراسر قاره.

نکات پیدا کردن

جستجو در سنگ‌های کربناتی

ندول‌های چرت را عمدتاً در رخنمون‌های سنگ آهک و دولومیت جستجو کنید. آن‌ها اغلب به دلیل مقاومت بیشتر در برابر فرسایش، از سنگ میزبان خود بیرون زده‌اند.

بررسی سواحل و بستر رودخانه‌ها

چرت به دلیل سختی بالا، در برابر فرسایش مقاوم است و اغلب به صورت قلوه‌سنگ‌های گرد شده در سواحل، بستر رودخانه‌ها و رسوبات آبرفتی یافت می‌شود.

شکستگی صدفی

به دنبال قطعاتی باشید که شکستگی صدفی مشخصی دارند و لبه‌های تیز و برنده ایجاد می‌کنند. این یک ویژگی کلیدی برای شناسایی چرت است.

تست سختی

چرت می‌تواند شیشه را خراش دهد (سختی 7 در مقیاس موس)، که آن را از بسیاری از سنگ‌های رسوبی دیگر متمایز می‌کند.

سنگ‌های مشابه

کلسدونی

Chalcedony

همچنین شناخته شده به عنوان: عقیق، جاسپر

اوپال

Opal

همچنین شناخته شده به عنوان: اوپال

سنگ آهک سیلیسی

Siliceous Limestone

همچنین شناخته شده به عنوان: سنگ آهک چرت‌دار

طبقه‌بندی علمی

رده کانی
اکسیدها
گروه
کوارتز
سیستم بلوری
تریگونال
فرمول شیمیایی
SiO2
ترکیب
دی‌اکسید سیلیسیم

کشف بیشتر درباره ندول چرت

هرجا سنگ‌ها را شناسایی کنید

رایگان در iOS، اندروید و وب. شناسایی با عکس، پایگاه داده کامل و مجموعه شخصی شما.

باز کردن در اپ