عکس گرفتهاید؟ با اپلیکیشن Rockby فوراً سنگها را شناسایی کنید
باز کردن اپتوضیحات
کوارتز با لکه های آهن و اکسیداسیون مس، یک نوع کوارتز است که به دلیل وجود ناخالصی های ثانویه آهن و مس، رنگ های متنوعی از جمله قرمز، نارنجی، قهوه ای (ناشی از آهن) و سبز، آبی (ناشی از مس) را به خود می گیرد. این رنگ ها معمولاً به صورت لکه ها، رگه ها یا پوشش های سطحی بر روی بلورهای کوارتز یا توده های کوارتزی ظاهر می شوند. کوارتز خود یک کانی سیلیکاتی با سختی 7 در مقیاس موس است و این ناخالصی ها تأثیر قابل توجهی بر سختی کلی آن ندارند، مگر اینکه به صورت پوشش های سطحی نرم تر باشند. این پدیده نشان دهنده فرآیندهای زمین شناسی پیچیده ای است که در محیط تشکیل آن رخ داده است.
نحوه شناسایی
- رنگ
- رنگ های متنوعی از جمله قرمز، نارنجی، قهوه ای (ناشی از اکسیدهای آهن) و سبز، آبی (ناشی از ترکیبات مس) که به صورت لکه ها، رگه ها یا پوشش های سطحی بر روی زمینه شفاف تا شیری کوارتز ظاهر می شوند. رنگ های آهن معمولاً زنگار مانند و رنگ های مس معمولاً سبز زمردی یا آبی آسمانی هستند.
- جلا
- جلای شیشه ای تا چرب در کوارتز، اما لکه های آهن ممکن است جلای کدر یا خاکی داشته باشند و ترکیبات مس نیز می توانند جلای ابریشمی (مالاکیت) یا کدر (آزوریت) داشته باشند.
- بافت
- بافت بلوری کوارتز معمولاً دانه ای یا بلوری است. لکه ها و پوشش های آهن و مس ممکن است بافت پودری، خاکی یا رشته ای داشته باشند.
- شکل بلور
- کوارتز معمولاً به صورت بلورهای شش وجهی منشوری با پایانه های هرمی شکل (در صورت فضای کافی برای رشد) یا به صورت توده ای و دانه ای یافت می شود. لکه های آهن و مس معمولاً به صورت پوشش های نامنظم یا رگه ها بر روی این بلورها یا توده ها ظاهر می شوند.
- رخ
- کوارتز فاقد کلیواژ مشخص است (شکستگی صدفی). ناخالصی ها نیز معمولاً کلیواژ مشخصی ندارند.
- محیط زمینشناسی
- معمولاً در مناطق اکسید شده کانسارهای مس و آهن، رگه های هیدروترمال، مناطق هوازده سنگ های حاوی آهن و مس، و در محیط های رسوبی که محلول های غنی از این عناصر نفوذ کرده اند، یافت می شود.
حقایق کلیدی
- سختی: 7 در مقیاس موس برای کوارتز. ناخالصی ها ممکن است نرم تر باشند (مالاکیت 3.5-4، آزوریت 3.5-4، اکسیدهای آهن متغیر).
- وزن مخصوص: 2.65 برای کوارتز. ناخالصی ها ممکن است چگالی بالاتری داشته باشند (مالاکیت 3.6-4.0، آزوریت 3.77-3.89، اکسیدهای آهن 4.9-5.3).
- سیستم بلوری: تریگونال برای کوارتز.
- رنگ: شفاف، سفید، خاکستری، صورتی، بنفش، زرد، قهوه ای، سیاه (برای کوارتز خالص). با لکه های قرمز، نارنجی، قهوه ای (آهن) و سبز، آبی (مس).
- جلا: شیشه ای تا چرب.
- شفافیت: شفاف تا نیمه شفاف برای کوارتز، کدر برای لکه ها.
- شکستگی: صدفی برای کوارتز.
- رخ: فاقد کلیواژ مشخص.
- ترکیب: دی اکسید سیلیسیم (SiO2) با ناخالصی های اکسیدها/هیدروکسیدهای آهن (Fe-oxides/hydroxides) و کربنات ها/سیلیکات های مس (Cu-carbonates/silicates).
بررسی سریع
- رنگ: ترکیبی از رنگ های شفاف، شیری، قرمز، قهوه ای، سبز و آبی به صورت لکه یا رگه.
- جلا: شیشه ای تا چرب برای کوارتز، کدر تا خاکی برای لکه ها.
- رنگ خاکه: سفید برای کوارتز خالص. برای لکه های آهن ممکن است قهوه ای مایل به قرمز (هماتیت) یا زرد مایل به قهوه ای (گوتیت) باشد. برای ترکیبات مس، معمولاً سبز روشن (مالاکیت) یا آبی روشن (آزوریت).
ویژگیهای فیزیکی
- عادت بلوری: منشوری شش وجهی، توده ای، دانه ای، رگه ای.
- نوع رخ: فاقد کلیواژ.
- نوع شکستگی: صدفی.
- چقرمگی: شکننده.
- نوع جلا: شیشه ای تا چرب.
نحوه تشکیل
این کانی در واقع یک کوارتز (SiO2) است که در اثر حضور ناخالصی های آهن (به صورت اکسیدها و هیدروکسیدها مانند هماتیت، گوتیت، لیمونیت) و ترکیبات مس (به صورت کربنات ها مانند مالاکیت و آزوریت، یا سیلیکات ها مانند کریزوکولا) رنگی و لکه دار شده است. این لکه ها معمولاً در اثر فرآیندهای هوازدگی، دگرسانی هیدروترمال، یا نفوذ محلول های غنی از آهن و مس به داخل شکستگی ها و فضاهای خالی در بلورهای کوارتز یا توده های کوارتزی ایجاد می شوند. اکسیداسیون مس معمولاً در مناطق اکسید شده کانسارهای مس رخ می دهد.
کاربرد
عمدتاً به عنوان نمونه های کلکسیونی و تزئینی مورد استفاده قرار می گیرد. در برخی موارد، اگر غلظت مس یا آهن به اندازه کافی بالا باشد، ممکن است به عنوان یک نشانه برای کانسارهای مس یا آهن در اکتشافات معدنی عمل کند. ارزش تجاری آن بیشتر به زیبایی و منحصر به فرد بودن نمونه بستگی دارد.
توزیع سنی
در محیط های زمین شناسی مختلف و در طول اعصار زمین شناسی متفاوت یافت می شود، زیرا کوارتز یک کانی بسیار رایج است و فرآیندهای هوازدگی و کانی سازی مس و آهن در طول تاریخ زمین رخ داده اند.
کجا پیدا کنیم
آریزونا، ایالات متحده
معروف به کانسارهای مس غنی، که در آن کوارتز با مالاکیت، آزوریت و اکسیدهای آهن یافت می شود.
شیلی
یکی از بزرگترین تولیدکنندگان مس جهان، با کانسارهای مس پورفیری که در آنها کوارتز با اکسیداسیون مس و آهن رایج است.
استرالیا
در مناطق معدنی غنی از مس و آهن، مانند کوئینزلند و استرالیای غربی، نمونه هایی از این نوع کوارتز یافت می شود.
ایران
در مناطق معدنی مس مانند سرچشمه و میدوک، و همچنین در کانسارهای آهن، می توان نمونه هایی از کوارتز با لکه های آهن و اکسیداسیون مس را مشاهده کرد.
نکات پیدا کردن
جستجو در مناطق معدنی
به دنبال مناطق معدنی قدیمی یا فعال مس و آهن باشید. این کانی ها اغلب در نزدیکی سطح زمین و در مناطق هوازده کانسارها یافت می شوند.
بررسی رگه های کوارتز
رگه های کوارتز را در سنگ های میزبان بررسی کنید. این رگه ها می توانند مسیرهایی برای نفوذ محلول های حاوی آهن و مس باشند.
توجه به تغییر رنگ
به تغییر رنگ های غیرعادی در کوارتز، به ویژه رنگ های قرمز، قهوه ای، سبز و آبی، توجه کنید که می تواند نشان دهنده حضور آهن و مس باشد.
استفاده از ابزار مناسب
چکش زمین شناسی، عینک ایمنی و دستکش برای جمع آوری نمونه ها ضروری است. در صورت کار در مناطق معدنی، از تجهیزات ایمنی مناسب استفاده کنید.
سنگهای مشابه
کوارتز رز
SiO2 با ناخالصی های تیتانیوم، آهن یا منگنز
همچنین شناخته شده به عنوان: کوارتز صورتی
کوارتز دودی
SiO2 با مراکز رنگی ناشی از تابش
همچنین شناخته شده به عنوان: کوارتز قهوه ای
جاسپر
SiO2 با ناخالصی های آهن
همچنین شناخته شده به عنوان: کوارتز میکروکریستالین رنگی
مالاکیت
Cu2(CO3)(OH)2
همچنین شناخته شده به عنوان: کربنات مس
آزوریت
Cu3(CO3)2(OH)2
همچنین شناخته شده به عنوان: کربنات مس آبی
طبقهبندی علمی
- رده کانی
- سیلیکات (تکتوسیلیکات)
- گروه
- کوارتز
- سیستم بلوری
- تریگونال
- فرمول شیمیایی
- SiO2 (کوارتز) + Fe-اکسیدها/هیدروکسیدها + Cu-کربنات ها/سیلیکات ها
- ترکیب
- دی اکسید سیلیسیم با ناخالصی های آهن و مس.
کشف بیشتر درباره کوارتز با لکه های آهن و اکسیداسیون مس
هرجا سنگها را شناسایی کنید
رایگان در iOS، اندروید و وب. شناسایی با عکس، پایگاه داده کامل و مجموعه شخصی شما.