کوارتز با لکه های آهن

توضیحات

کوارتز با لکه های آهن به کوارتز شفاف، شیری یا دودی اشاره دارد که دارای رنگ آمیزی سطحی یا داخلی ناشی از اکسیدها و هیدروکسیدهای آهن است. این لکه ها می توانند به صورت رگه ها، پوشش ها، یا نقاط پراکنده ظاهر شوند و رنگ های مختلفی از زرد روشن تا قهوه ای تیره و قرمز مایل به قهوه ای را ایجاد کنند. این پدیده یک تغییر ثانویه است و بر ساختار بلوری اصلی کوارتز تأثیری ندارد.

نحوه شناسایی

رنگ

رنگ اصلی کوارتز می تواند شفاف، سفید، خاکستری یا دودی باشد، اما لکه های آهن رنگ های زرد، نارنجی، قهوه ای، قرمز یا قهوه ای مایل به قرمز را به آن اضافه می کنند. این رنگ ها معمولاً به صورت نامنظم و سطحی یا در امتداد شکستگی ها دیده می شوند.

جلا

براقیت شیشه ای تا چرب.

بافت

بسته به شکل بلوری کوارتز، می تواند بلوری (درشت بلور تا ریزبلور) باشد. لکه های آهن معمولاً بافت پودری یا خاکی دارند که روی سطح کوارتز قرار گرفته اند.

شکل بلور

بلورهای شش وجهی منشوری با پایانه های هرمی، یا توده ای و دانه ای. لکه های آهن شکل بلوری خاصی ندارند و فقط به عنوان پوشش یا آغشتگی ظاهر می شوند.

رخ

عدم رخ (رخ ندارد).

محیط زمین‌شناسی

در محیط های هیدروترمال، پگماتیت ها، رگه های کوارتز، سنگ های آذرین و دگرگونی، و همچنین در رسوبات آبرفتی و ماسه سنگ ها یافت می شود. لکه های آهن معمولاً در محیط های اکسید کننده و در حضور آب های زیرزمینی حاوی آهن تشکیل می شوند.

حقایق کلیدی

• سختی: 7 در مقیاس موس (برای کوارتز). لکه های آهن معمولاً نرم تر هستند.
• وزن مخصوص: 2.65 (برای کوارتز).
• سیستم بلوری: تریگونال (برای کوارتز).
• رنگ: بی رنگ، سفید، خاکستری، دودی با لکه های زرد، نارنجی، قهوه ای، قرمز ناشی از اکسیدهای آهن.
• جلا: شیشه ای تا چرب.
• شفافیت: شفاف تا نیمه شفاف.
• شکستگی: صدفی (Conchoidal).
• رخ: عدم رخ (رخ ندارد).
• ترکیب: دی اکسید سیلیسیم (SiO2) با اکسیدها و هیدروکسیدهای آهن (مانند Fe2O3، FeO(OH)).

بررسی سریع

• رنگ: شفاف، سفید، خاکستری یا دودی با لکه های زرد، نارنجی، قهوه ای یا قرمز.
• جلا: شیشه ای.
• رنگ خاکه: سفید (برای کوارتز)؛ لکه های آهن ممکن است رگه ای زرد، قهوه ای یا قرمز ایجاد کنند اگر به اندازه کافی غلیظ باشند.

ویژگی‌های فیزیکی

• عادت بلوری: منشوری شش وجهی، توده ای، دانه ای، فیبری، کریپتوکریستالین.
• نوع رخ: رخ ندارد.
• نوع شکستگی: صدفی.
• چقرمگی: شکننده.
• نوع جلا: شیشه ای.

نحوه تشکیل

کوارتز (SiO2) یک کانی سیلیکاتی است که در طیف وسیعی از محیط های زمین شناسی از جمله سنگ های آذرین، دگرگونی و رسوبی تشکیل می شود. لکه های آهن معمولاً پس از تشکیل کوارتز و در نتیجه هوازدگی و اکسیداسیون کانی های حاوی آهن (مانند پیریت، بیوتیت، آمفیبول ها) در مجاورت کوارتز ایجاد می شوند. آب های زیرزمینی حاوی آهن محلول، به ویژه در محیط های اکسید کننده، می توانند اکسیدها و هیدروکسیدهای آهن (مانند هماتیت، گوتیت، لیمونیت) را بر روی سطوح و شکستگی های کوارتز رسوب دهند و باعث ایجاد رنگ های زرد، نارنجی، قهوه ای و قرمز شوند.

کاربرد

عمدتاً به عنوان سنگ تزئینی، سنگ کلکسیونی، و در برخی موارد به عنوان سنگدانه در ساخت و ساز استفاده می شود. ارزش تجاری آن معمولاً کمتر از کوارتز شفاف یا انواع رنگی دیگر است، مگر اینکه لکه های آهن الگوهای زیبایی ایجاد کرده باشند.

توزیع سنی

در تمام دوران های زمین شناسی یافت می شود، زیرا کوارتز یک کانی بسیار رایج و پایدار است و لکه های آهن می توانند در هر زمانی پس از تشکیل کوارتز ایجاد شوند.

کجا پیدا کنیم

نکات پیدا کردن

سنگ‌های مشابه

طبقه‌بندی علمی

رده کانی

سیلیکات ها (تکتوسیلیکات ها)

گروه

گروه کوارتز

سیستم بلوری

تریگونال

فرمول شیمیایی

SiO2 (کوارتز) + Fe-اکسیدها/هیدروکسیدها

ترکیب

دی اکسید سیلیسیم با ناخالصی های آهن

کشف بیشتر درباره کوارتز با لکه های آهن