عکس گرفتهاید؟ با اپلیکیشن Rockby فوراً سنگها را شناسایی کنید
باز کردن اپتوضیحات
تراورتن یک سنگ رسوبی شیمیایی است که عمدتاً از کلسیت (کربنات کلسیم، CaCO3) تشکیل شده است. این سنگ دارای بافتی متخلخل و لایهلایه است که اغلب شامل حفرهها و کانالهای نامنظم است. رنگ آن معمولاً روشن است و از سفید، کرم، بژ، زرد، قهوهای روشن تا قرمز متغیر است که این تنوع رنگی به دلیل وجود ناخالصیهایی مانند اکسیدهای آهن و سایر مواد معدنی است. تراورتن به دلیل ظاهر زیبا و مقاومت نسبی در برابر عوامل جوی، از دیرباز مورد توجه بوده است.
نحوه شناسایی
- رنگ
- سفید، کرم، بژ، زرد، قهوهای روشن، قرمز. رنگها معمولاً نواری یا لایهای هستند.
- جلا
- کدر تا مرواریدی در سطوح شکستگی تازه، مات در سطوح هوازده.
- بافت
- متخلخل، لایهلایه، نواری، با حفرهها و کانالهای نامنظم. ممکن است شامل بقایای گیاهی فسیلشده باشد.
- شکل بلور
- بلورهای ریز کلسیت، معمولاً به صورت تودهای یا لایهای. بلورهای منفرد به ندرت قابل مشاهده هستند.
- رخ
- کلسیت دارای رخ کامل در سه جهت (رومبوهدرال) است، اما در تراورتن به دلیل بافت متخلخل و ریزبلوری، رخ به وضوح قابل مشاهده نیست.
- محیط زمینشناسی
- چشمههای آب گرم، چشمههای معدنی، غارها (به صورت استالاکتیت و استالاگمیت)، رودخانهها و دریاچههایی که آبهای غنی از کربنات کلسیم دارند.
حقایق کلیدی
- سختی: 3 در مقیاس موس (به دلیل کلسیت)
- وزن مخصوص: 2.3 تا 2.8 (متغیر به دلیل تخلخل)
- سیستم بلوری: تریگونال (برای کلسیت)
- رنگ: سفید، کرم، بژ، زرد، قهوهای روشن، قرمز
- جلا: کدر تا مرواریدی
- شفافیت: مات تا نیمهشفاف در لبههای نازک
- شکستگی: صدفی تا نامنظم
- رخ: رخ کامل رومبوهدرال (در بلورهای کلسیت، اما در تراورتن به وضوح دیده نمیشود)
- ترکیب: کربنات کلسیم (CaCO3) با ناخالصیهای مختلف
بررسی سریع
- رنگ: کرم، بژ، قهوهای روشن، سفید
- جلا: کدر تا مرواریدی
- رنگ خاکه: سفید
ویژگیهای فیزیکی
- عادت بلوری: تودهای، لایهای، متخلخل، با ساختارهای نواری و حفرهای
- نوع رخ: رخ کامل رومبوهدرال (در کلسیت)
- نوع شکستگی: صدفی تا نامنظم
- چقرمگی: شکننده
- نوع جلا: کدر تا مرواریدی
نحوه تشکیل
تراورتن نوعی سنگ آهک است که از رسوب کربنات کلسیم (کلسیت) از آبهای زیرزمینی غنی از مواد معدنی، به ویژه در چشمههای آب گرم، چشمههای معدنی، و غارها تشکیل میشود. این فرآیند معمولاً در نزدیکی سطح زمین و در محیطهای با دمای بالا و فشار پایین رخ میدهد. هنگامی که آبهای زیرزمینی حاوی دیاکسید کربن محلول به سطح میرسند و فشار کاهش مییابد، دیاکسید کربن از آب خارج شده و pH آب افزایش مییابد. این تغییرات باعث کاهش حلالیت کربنات کلسیم شده و منجر به رسوب آن به صورت تراورتن میشود. ساختار متخلخل تراورتن اغلب به دلیل به دام افتادن حبابهای گاز و همچنین وجود بقایای گیاهی و جلبکی در حین رسوبگذاری است.
کاربرد
تراورتن به دلیل زیبایی، دوام و قابلیت پرداختپذیری بالا، کاربردهای گستردهای در صنعت ساختمان دارد. از آن برای کفپوش، دیوارپوش، نمای ساختمان، پلهها، کانترتاپها، و تزئینات داخلی و خارجی استفاده میشود. همچنین در ساخت مجسمهها و آثار هنری نیز کاربرد دارد. در گذشته، رومیان باستان از تراورتن به طور گسترده در ساخت بناهای تاریخی مانند کولوسئوم استفاده میکردند.
توزیع سنی
از دوران پلیستوسن تا حال حاضر، اما نمونههای قدیمیتر نیز یافت میشوند.
کجا پیدا کنیم
پاموککاله، ترکیه
یکی از مشهورترین و زیباترین مکانهای تشکیل تراورتن در جهان، با تراسهای سفید رنگ و حوضچههای آب گرم.
هوانگلونگ، چین
منطقهای با حوضچههای تراورتنی رنگارنگ و آبشارهای پلکانی.
ایران
در مناطق مختلف ایران، به ویژه در استانهای آذربایجان شرقی (مانند کندوان)، مرکزی، اصفهان و یزد، ذخایر قابل توجهی از تراورتن وجود دارد که به دلیل کیفیت بالا در صنعت ساختمان مورد استفاده قرار میگیرد.
ایتالیا
منطقه تیوولی در نزدیکی رم، منبع اصلی تراورتن مورد استفاده در بناهای تاریخی روم باستان بوده است.
ایالات متحده آمریکا
در پارک ملی یلوستون (ماموت هات اسپرینگز) و سایر مناطق با فعالیتهای زمینگرمایی.
نکات پیدا کردن
جستجو در مناطق چشمههای آب گرم
تراورتن به طور معمول در اطراف چشمههای آب گرم و معدنی که آبهای غنی از کربنات کلسیم دارند، یافت میشود.
بررسی غارها
استالاکتیتها و استالاگمیتها در غارها نیز نوعی تراورتن هستند که از رسوب آهسته کربنات کلسیم تشکیل میشوند.
توجه به بافت و تخلخل
تراورتن دارای بافتی متخلخل و لایهلایه است که آن را از سایر سنگهای آهکی متمایز میکند.
آزمایش با اسید
مانند سایر سنگهای آهکی، تراورتن نیز با اسید کلریدریک رقیق (HCl) واکنش نشان داده و گاز دیاکسید کربن آزاد میکند (جوشش).
سنگهای مشابه
سنگ آهک
Limestone
همچنین شناخته شده به عنوان: کربنات کلسیم
مرمر
Marble
همچنین شناخته شده به عنوان: سنگ مرمر
توفا
Tufa
همچنین شناخته شده به عنوان: سنگ آهک توفا
طبقهبندی علمی
- رده کانی
- کربناتها (به دلیل کلسیت)
- گروه
- سنگهای رسوبی شیمیایی
- سیستم بلوری
- تریگونال (برای کلسیت)
- فرمول شیمیایی
- CaCO3 (کلسیت، جزء اصلی)
- ترکیب
- عمدتاً کلسیت (کربنات کلسیم) با مقادیر متفاوتی از ناخالصیها مانند اکسیدهای آهن، رس، و مواد آلی.
کشف بیشتر درباره تراورتن
هرجا سنگها را شناسایی کنید
رایگان در iOS، اندروید و وب. شناسایی با عکس، پایگاه داده کامل و مجموعه شخصی شما.