عکس گرفتهاید؟ با اپلیکیشن Rockby فوراً سنگها را شناسایی کنید
باز کردن اپتوضیحات
بازالت حفره دار یک سنگ آذرین بیرونی (آتشفشانی) است که مشخصه اصلی آن وجود حفره های متعدد (وزیکول ها) در ساختار آن است. این حفره ها در اثر خروج گازهای محبوس در گدازه در حین سرد شدن و جامد شدن آن تشکیل می شوند. رنگ آن معمولاً تیره، از خاکستری تیره تا سیاه است و بافت آن آفانیتیک (دانه ریز) است، به این معنی که بلورهای معدنی آن به قدری کوچک هستند که با چشم غیرمسلح قابل مشاهده نیستند. ترکیب شیمیایی آن غنی از آهن و منیزیم و فقیر از سیلیس است.
نحوه شناسایی
- رنگ
- خاکستری تیره تا سیاه
- جلا
- کدر تا نیمه مات
- بافت
- آفانیتیک (دانه ریز) با حفره های فراوان (وزیکولار)
- شکل بلور
- بلورهای میکروسکوپی، معمولاً فنوکریست های کوچک الیوین، پیروکسن یا پلاژیوکلاز ممکن است دیده شوند.
- رخ
- عدم وجود رخ (شکستگی صدفی یا نامنظم)
- محیط زمینشناسی
- جریان های گدازه ای، گنبدهای گدازه ای، مخروط های آتشفشانی، فلات های بازالتی، و کف اقیانوس ها (به ویژه در پشته های میان اقیانوسی).
حقایق کلیدی
- سختی: 5 تا 6 در مقیاس موس (سختی کانی های تشکیل دهنده)
- وزن مخصوص: 2.7 تا 3.0 (اما به دلیل حفره ها، چگالی ظاهری کمتر است، گاهی اوقات کمتر از 1.0 برای پومیس)
- سیستم بلوری: بلورهای میکروسکوپی، معمولاً مونوکلینیک (پیروکسن، پلاژیوکلاز) یا اورتورومبیک (الیوین)
- رنگ: خاکستری تیره تا سیاه
- جلا: کدر تا نیمه مات
- شفافیت: کدر
- شکستگی: صدفی تا نامنظم
- رخ: عدم وجود رخ (در مقیاس ماکروسکوپی)
- ترکیب: غنی از پیروکسن، پلاژیوکلاز (لابرادوریت)، الیوین و مگنتیت. فقیر از سیلیس (45-52% SiO2).
بررسی سریع
- رنگ: تیره (خاکستری تیره تا سیاه)
- جلا: کدر تا نیمه مات
- رنگ خاکه: خاکستری مایل به سیاه
ویژگیهای فیزیکی
- عادت بلوری: دانه ریز (آفانیتیک) با حفره های فراوان
- نوع رخ: عدم وجود رخ
- نوع شکستگی: صدفی تا نامنظم
- چقرمگی: شکننده
- نوع جلا: کدر تا نیمه مات
نحوه تشکیل
بازالت حفره دار در اثر سرد شدن سریع گدازه های بازالتی غنی از گاز در سطح زمین یا در نزدیکی آن تشکیل می شود. حباب های گاز (معمولاً بخار آب، دی اکسید کربن و دی اکسید گوگرد) که در حین فوران از گدازه خارج می شوند، در حین سرد شدن گدازه به دام افتاده و حفره هایی (وزیکول ها) را در سنگ ایجاد می کنند. اندازه و فراوانی این حفره ها به میزان گاز موجود در گدازه و سرعت سرد شدن آن بستگی دارد.
کاربرد
بازالت حفره دار به دلیل تخلخل بالا و وزن نسبتاً کم، در ساخت مصالح ساختمانی سبک، سنگدانه های سبک، عایق های حرارتی و صوتی، و همچنین در محوطه سازی و تزئینات باغ استفاده می شود. نوع خاصی از بازالت حفره دار به نام پوکه معدنی (پومیس) که بسیار متخلخل و سبک است، کاربردهای فراوانی در کشاورزی (به عنوان بستر کشت)، فیلتراسیون و ساینده ها دارد.
توزیع سنی
از پرکامبرین تا دوران کواترنری، در تمام دوران های زمین شناسی که فعالیت آتشفشانی وجود داشته است، یافت می شود.
کجا پیدا کنیم
هاوایی، ایالات متحده
جزایر هاوایی به طور کامل از بازالت تشکیل شده اند و بازالت حفره دار در جریان های گدازه ای اخیر و قدیمی به وفور یافت می شود.
ایسلند
ایسلند یک منطقه آتشفشانی فعال است و بازالت حفره دار در بسیاری از مناطق آن، به ویژه در اطراف آتشفشان ها و جریان های گدازه ای، رایج است.
فلات دکن، هند
این فلات وسیع از جریان های گدازه ای بازالتی عظیم تشکیل شده است که در آن بازالت حفره دار نیز یافت می شود.
ایران
در مناطق آتشفشانی ایران مانند سهند، سبلان، دماوند و کوه های تفتان، بازالت و انواع حفره دار آن یافت می شود.
نکات پیدا کردن
جستجو در مناطق آتشفشانی
بهترین مکان برای یافتن بازالت حفره دار، مناطق با فعالیت آتشفشانی گذشته یا حال است. به دنبال جریان های گدازه ای قدیمی، مخروط های آتشفشانی و فلات های بازالتی باشید.
بررسی بافت
مشخصه اصلی بازالت حفره دار، وجود حفره های کوچک تا بزرگ در سطح سنگ است. این حفره ها ممکن است گرد، بیضی شکل یا نامنظم باشند.
رنگ و وزن
بازالت حفره دار معمولاً تیره رنگ (خاکستری تیره تا سیاه) است و به دلیل وجود حفره ها، نسبت به بازالت متراکم، وزن کمتری دارد.
سنگهای مشابه
بازالت
Basalt
همچنین شناخته شده به عنوان: بازالت غیر حفره دار
پومیس
Pumice
همچنین شناخته شده به عنوان: پوکه معدنی
اسکوریا
Scoria
همچنین شناخته شده به عنوان: تف آتشفشانی
طبقهبندی علمی
- رده کانی
- سنگ آذرین بیرونی (آتشفشانی)
- گروه
- بازالت
- سیستم بلوری
- بلورهای میکروسکوپی، معمولاً مونوکلینیک یا اورتورومبیک
- فرمول شیمیایی
- ترکیب شیمیایی پیچیده ای از سیلیکات ها، اکسیدها و سایر کانی ها (بدون فرمول شیمیایی واحد)
- ترکیب
- عمدتاً از کانی های سیلیکاتی مانند پیروکسن، پلاژیوکلاز (لابرادوریت) و الیوین تشکیل شده است. همچنین حاوی کانی های فرعی مانند مگنتیت و ایلمنیت است.
کشف بیشتر درباره بازالت حفره دار
هرجا سنگها را شناسایی کنید
رایگان در iOS، اندروید و وب. شناسایی با عکس، پایگاه داده کامل و مجموعه شخصی شما.