توف

توضیحات

توف یک سنگ آذرین آواری (پیروکلاستیک) است که عمدتاً از خاکستر آتشفشانی تشکیل شده است. این سنگ معمولاً متخلخل و نسبتاً نرم است و می‌تواند رنگ‌های متنوعی از سفید، خاکستری، زرد، صورتی، قهوه‌ای تا سبز و قرمز داشته باشد. بافت آن می‌تواند از ریزدانه تا درشت‌دانه متغیر باشد و اغلب حاوی قطعات سنگی (لیتیک)، بلورهای معدنی (کریستال) و قطعات شیشه آتشفشانی (ویتریک) است. توف‌ها بر اساس ترکیب شیمیایی ماگما (فلسیک، حدواسط، مافیک) و اندازه ذرات تشکیل‌دهنده طبقه‌بندی می‌شوند.

نحوه شناسایی

رنگ

بسیار متغیر، از سفید، خاکستری، زرد، صورتی، قهوه‌ای تا سبز و قرمز. رنگ به ترکیب شیمیایی خاکستر و وجود کانی‌های فرعی بستگی دارد.

جلا

کدر تا خاکی، گاهی اوقات قطعات شیشه آتشفشانی ممکن است درخشش شیشه‌ای داشته باشند.

بافت

آواری (پیروکلاستیک)، معمولاً متخلخل. می‌تواند از ریزدانه (خاکستر) تا درشت‌دانه (لاپیلی، بمب) متغیر باشد. اغلب بافت کلاستیک قابل تشخیص است.

شکل بلور

بلورهای معدنی موجود در توف (مانند کوارتز، فلدسپات، بیوتیت) ممکن است اشکال بلوری خود را حفظ کرده باشند، اما خود توف به عنوان یک سنگ، شکل بلوری مشخصی ندارد.

رخ

ندارد (به عنوان یک سنگ). کانی‌های تشکیل‌دهنده ممکن است کلیواژ داشته باشند.

محیط زمین‌شناسی

مناطق آتشفشانی فعال یا خاموش، حوضه‌های رسوبی نزدیک به آتشفشان‌ها، و مناطقی که در معرض فوران‌های آتشفشانی قرار گرفته‌اند. اغلب در کنار گدازه‌ها، برش‌های آتشفشانی و سایر سنگ‌های آذرین آواری یافت می‌شود.

حقایق کلیدی

• سختی: 2 تا 5 در مقیاس موس (بسته به میزان سیمانی شدن و ترکیب کانی‌شناسی)
• وزن مخصوص: 1.4 تا 2.4 (متغیر، به دلیل تخلخل و ترکیب)
• سیستم بلوری: ندارد (سنگ است، نه کانی)
• رنگ: بسیار متغیر، از سفید تا سیاه، اغلب خاکستری، زرد، صورتی، قهوه‌ای، سبز، قرمز
• جلا: کدر تا خاکی، گاهی شیشه‌ای
• شفافیت: کدر
• شکستگی: نامنظم تا صدفی (در قطعات شیشه آتشفشانی)
• رخ: ندارد (به عنوان یک سنگ)
• ترکیب: عمدتاً خاکستر آتشفشانی (ذرات شیشه، بلورهای معدنی مانند کوارتز، فلدسپات، بیوتیت، و قطعات سنگی)

بررسی سریع

• رنگ: متغیر (سفید، خاکستری، زرد، صورتی، قهوه‌ای، سبز، قرمز)
• جلا: کدر تا خاکی، گاهی شیشه‌ای (در قطعات شیشه آتشفشانی)
• رنگ خاکه: سفید یا رنگی روشن‌تر از رنگ سنگ

ویژگی‌های فیزیکی

• عادت بلوری: ندارد (سنگ است)
• نوع رخ: ندارد
• نوع شکستگی: نامنظم تا صدفی
• چقرمگی: شکننده
• نوع جلا: کدر تا خاکی

نحوه تشکیل

توف سنگی است که از خاکستر آتشفشانی (تفرا) تشکیل شده و در طی فوران‌های آتشفشانی به بیرون پرتاب شده و سپس متراکم و سیمانی شده است. این خاکستر می‌تواند شامل ذرات شیشه آتشفشانی، بلورهای معدنی و قطعات سنگی باشد. فرآیند سیمانی شدن معمولاً توسط آب‌های زیرزمینی حاوی مواد معدنی محلول صورت می‌گیرد.

کاربرد

توف به دلیل وزن نسبتاً سبک، قابلیت برش و شکل‌پذیری آسان، و مقاومت در برابر آتش، از دوران باستان در ساخت و ساز (به ویژه در رم باستان)، مجسمه‌سازی، و به عنوان سنگ نما استفاده شده است. همچنین در تولید سیمان پوزولانی و به عنوان بستر کشت در کشاورزی (به دلیل تخلخل و قابلیت نگهداری آب) کاربرد دارد.

توزیع سنی

در تمام دوران‌های زمین‌شناسی که فعالیت آتشفشانی وجود داشته، یافت می‌شود، اما به ویژه در مناطق با آتشفشان‌های فعال کنونی یا گذشته نزدیک فراوان است. از پرکامبرین تا کواترنری.

کجا پیدا کنیم

نکات پیدا کردن

سنگ‌های مشابه

طبقه‌بندی علمی

رده کانی

سنگ آذرین آواری (پیروکلاستیک)

گروه

سنگ‌های آذرین

سیستم بلوری

ندارد

فرمول شیمیایی

ترکیب شیمیایی متغیر است و به ترکیب ماگمای اصلی و کانی‌های موجود در خاکستر بستگی دارد. عمدتاً سیلیکات‌ها.

ترکیب

سیلیکات‌ها (کوارتز، فلدسپات، میکا)، شیشه آتشفشانی، اکسیدها، و کانی‌های فرعی دیگر.

کشف بیشتر درباره توف