Peridot

Beschrijving

Peridot is de edelsteenkwaliteit van het mineraal olivijn, een magnesium-ijzer-silicaat met de chemische formule (Mg,Fe)2SiO4. Het behoort tot de nesosilicaten. De kleur varieert van geelgroen tot olijfgroen en bruingroen, afhankelijk van het ijzergehalte. De meest gewaardeerde kleur is een intense, zuivere grasgroene tint. Peridot is een van de weinige edelstenen die slechts in één kleur voorkomt, hoewel de intensiteit en tint kunnen variëren. Het is een relatief zacht mineraal voor een edelsteen, met een hardheid van 6.5-7 op de schaal van Mohs, waardoor het gevoelig is voor krassen. Het heeft een glasachtige glans en een conchoïdale breuk. Peridot is pyro-elektrisch, wat betekent dat het een elektrische lading kan ontwikkelen bij temperatuurverandering.

Hoe te identificeren

Kleur

De meest kenmerkende eigenschap is de olijfgroene tot geelgroene kleur, veroorzaakt door ijzer in de kristalstructuur. De kleur is vaak uniform, zonder zones.

Glans

Glasachtig (vitreous) tot vettig (greasy).

Textuur

Peridot heeft geen specifieke textuur als mineraal, maar kan voorkomen als korrelige aggregaten in gesteenten. Als edelsteen is het glad en gepolijst.

Kristalvorm

Peridot kristalliseert in het orthorhombische systeem. Het vormt vaak prismatische kristallen, maar wordt vaker gevonden als afgeronde korrels of onregelmatige massa's in gesteenten. Goed gevormde kristallen zijn zeldzaam en worden meestal gevonden in vulkanische gesteenten of in xenolieten.

Splijting

Peridot heeft een onduidelijke tot slechte splijting in twee richtingen (loodrecht op elkaar), wat betekent dat het eerder zal breken dan splijten langs vlakken. Dit is een belangrijk onderscheidend kenmerk van andere groene mineralen met duidelijke splijting.

Geologische omgeving

Peridot wordt voornamelijk gevonden in mafische en ultramafische stollingsgesteenten zoals basalt, gabbro, peridotiet en duniet. Het komt ook voor in xenolieten (stukken mantelgesteente) die door vulkanische activiteit naar het aardoppervlak zijn gebracht. Daarnaast is het een bestanddeel van sommige meteorieten (pallasieten).

Belangrijke feiten

• Hardheid: 6.5-7 op de schaal van Mohs
• Soortelijk gewicht: 3.27-3.48 (varieert met Mg/Fe-verhouding)
• Kristalstelsel: Orthorhombisch
• Kleur: Olijfgroen, geelgroen, bruingroen
• Glans: Glasachtig tot vettig
• Transparantie: Transparant tot doorschijnend
• Breuk: Conchoïdaal (schelpvormig)
• Splijting: Onduidelijk tot slecht in twee richtingen ({010} en {110})
• Samenstelling: Magnesium-ijzer-silicaat (Mg,Fe)2SiO4

Snelle controle

• Kleur: Olijfgroen tot geelgroen
• Glans: Glasachtig tot vettig
• Streekkleur: Wit

Fysische kenmerken

• Kristalhabitus: Prismatische kristallen, vaak afgeronde korrels, onregelmatige massa's, soms tabulair.
• Splijtingstype: Onduidelijk tot slecht, {010} en {110}. Dit betekent dat het mineraal niet gemakkelijk langs vlakken splijt.
• Breuktype: Conchoïdaal (schelpvormig) tot ongelijkmatig.
• Taaiheid: Broos.
• Glanstype: Glasachtig (vitreous) tot vettig (greasy).

Vorming

Peridot, de gemologische variëteit van olivijn, vormt zich onder hoge temperaturen en drukken diep in de aardmantel. Het is een van de eerste mineralen die kristalliseert uit mafische en ultramafische magma's. Het kan ook worden gevonden in meteorieten (pallasieten). De vorming vindt plaats bij temperaturen tussen 1200°C en 1600°C en drukken die overeenkomen met diepten van tientallen tot honderden kilometers. De aanwezigheid van ijzer (Fe) in de kristalstructuur geeft peridot zijn karakteristieke groene kleur. De meest gewaardeerde peridot heeft een ijzergehalte van ongeveer 12-15%.

Gebruik

Peridot wordt voornamelijk gebruikt als edelsteen in sieraden vanwege zijn aantrekkelijke groene kleur en glans. Historisch gezien werd het ook gebruikt voor decoratieve objecten en in religieuze artefacten. Industriële toepassingen van olivijn (de niet-gemologische vorm) omvatten het gebruik als vuurvast materiaal, als zand in gieterijen, als straalmiddel, en als een bron van magnesium en silicium. Het wordt ook onderzocht voor CO2-opslag vanwege zijn vermogen om koolstofdioxide te carboniseren.

Ouderdomsverdeling

Peridot is geen gesteente met een specifieke ouderdomsverdeling, maar een mineraal dat voorkomt in gesteenten van verschillende geologische ouderdommen, van de Archeïcum tot heden. Het is een primair mineraal in mantelgesteenten en wordt gevonden in xenolieten in vulkanische gesteenten, die variëren in leeftijd.

Waar te vinden

Zoektips

Vergelijkbare stenen

Wetenschappelijke classificatie

Mineraalklasse

Nesosilicaat

Groep

Olivijngroep

Kristalstelsel

Orthorhombisch

Chemische formule

(Mg,Fe)2SiO4

Samenstelling

Magnesium-ijzer-silicaat. Het is een vaste oplossing tussen forsteriet (Mg2SiO4) en fayaliet (Fe2SiO4). Peridot is rijk aan magnesium (forsteriet-eindlid).

Ontdek Peridot