Masz zdjęcie? Rozpoznawaj skały natychmiast w aplikacji Rockby
Otwórz aplikacjęOpis
Czarny Onyks i Labradoryt to dwa odrębne minerały, często łączone w biżuterii lub jako kamienie ozdobne ze względu na kontrastujące właściwości wizualne. Czarny Onyks to gęsta, mikrokrystaliczna odmiana kwarcu (chalcedonu) o jednolitym, głębokim czarnym kolorze, często polerowana do wysokiego połysku. Labradoryt to skaleń plagioklazowy, charakteryzujący się zazwyczaj ciemnoszarą, zielonkawą lub brązowawą barwą podstawową, ale jego najbardziej rozpoznawalną cechą jest silna iryzacja, zwana labradoryzacją. Efekt ten objawia się jako migoczące, metaliczne odcienie niebieskiego, zielonego, żółtego, pomarańczowego, a czasem fioletowego, zmieniające się wraz z kątem padania światła. Jest to spowodowane interferencją światła na mikroskopijnych lamelach w strukturze minerału.
Jak identyfikować
- Kolor
- Czarny Onyks: Jednolity, głęboki czarny. Labradoryt: Ciemnoszary, zielonkawy, brązowawy z silną iryzacją (labradoryzacją) w odcieniach niebieskiego, zielonego, żółtego, pomarańczowego, fioletowego.
- Połysk
- Czarny Onyks: Szklisty do woskowego. Labradoryt: Szklisty do perłowego na powierzchniach łupliwości.
- Tekstura
- Czarny Onyks: Gładki, mikrokrystaliczny, często z widocznymi pasmami (choć w czarnym onyksie mogą być niewidoczne). Labradoryt: Ziarnisty, masywny, z widocznymi płaszczyznami łupliwości.
- Forma krystaliczna
- Czarny Onyks: Zazwyczaj masywny, tworzy konkrecje, żyły, wypełnienia geod. Labradoryt: Zazwyczaj masywny, tworzy tabliczkowe lub słupkowe kryształy w skałach magmowych.
- Łupliwość
- Czarny Onyks: Brak wyraźnej łupliwości, przełam muszlowy. Labradoryt: Dwie doskonałe łupliwości pod kątem około 90 stopni.
- Środowisko geologiczne
- Czarny Onyks: Wypełnienia pustek w skałach wulkanicznych (np. bazaltach, andezytach), skałach osadowych. Labradoryt: Skały magmowe (gabro, bazalt, anortozyt, dioryt), rzadziej w skałach metamorficznych (gnejsy, amfibolity).
Kluczowe fakty
- Twardość: Czarny Onyks: 6.5-7 w skali Mohsa. Labradoryt: 6-6.5 w skali Mohsa.
- Gęstość względna: Czarny Onyks: 2.58-2.64 g/cm³. Labradoryt: 2.68-2.72 g/cm³.
- Układ krystalograficzny: Czarny Onyks: Trygonalny (mikrokrystaliczny). Labradoryt: Trójskośny.
- Kolor: Czarny Onyks: Czarny. Labradoryt: Ciemnoszary, zielonkawy, brązowawy z iryzacją.
- Połysk: Czarny Onyks: Szklisty do woskowego. Labradoryt: Szklisty do perłowego.
- Przezroczystość: Czarny Onyks: Nieprzezroczysty. Labradoryt: Przezroczysty do nieprzezroczystego.
- Przełam: Czarny Onyks: Muszlowy. Labradoryt: Nierówny, muszlowy.
- Łupliwość: Czarny Onyks: Brak. Labradoryt: Dwie doskonałe łupliwości pod kątem około 90 stopni.
- Skład: Czarny Onyks: Dwutlenek krzemu (SiO2). Labradoryt: Krzemian sodowo-wapniowy (Na,Ca)(Al,Si)4O8.
Szybkie sprawdzenie
- Kolor: Czarny Onyks: Czarny. Labradoryt: Ciemny z iryzacją.
- Połysk: Czarny Onyks: Szklisty/woskowy. Labradoryt: Szklisty/perłowy.
- Rysa: Czarny Onyks: Biała. Labradoryt: Biała.
Cechy fizyczne
- Pokrój kryształów: Czarny Onyks: Masywny, botryoidalny, konkrecje. Labradoryt: Masywny, tabliczkowy, słupkowy.
- Rodzaj łupliwości: Czarny Onyks: Brak. Labradoryt: Doskonała w dwóch kierunkach {001} i {010}.
- Rodzaj przełamu: Czarny Onyks: Muszlowy. Labradoryt: Nierówny, muszlowy.
- Spoistość: Czarny Onyks: Kruchy. Labradoryt: Kruchy.
- Rodzaj połysku: Czarny Onyks: Szklisty, woskowy. Labradoryt: Szklisty, perłowy.
Powstawanie
Czarny Onyks: Jest to odmiana chalcedonu, mikrokrystalicznej formy kwarcu. Powstaje w niskich temperaturach z roztworów krzemionkowych wypełniających puste przestrzenie w skałach, takich jak pęcherze gazowe w skałach wulkanicznych (geody) lub szczeliny. Charakteryzuje się równoległym ułożeniem włókien chalcedonu, co nadaje mu pasmową strukturę. Czarny kolor jest często wynikiem obecności wtrąceń węglistych lub barwienia. Labradoryt: Jest to minerał z grupy skaleni plagioklazowych, będący stałym roztworem albitu (NaAlSi3O8) i anortytu (CaAl2Si2O8), z zawartością anortytu w zakresie 50-70%. Krystalizuje z magmy podczas powolnego chłodzenia w skałach magmowych, takich jak gabro, bazalt, anortozyt, a także w niektórych skałach metamorficznych. Jego charakterystyczna iryzacja (labradoryzacja) jest wynikiem wewnętrznej struktury lamelarnej, która rozprasza światło.
Zastosowanie
Czarny Onyks: Stosowany głównie w jubilerstwie (kaboszony, koraliki, rzeźby), jako kamień ozdobny, a także w intaglio i kameach. Labradoryt: Ceniony w jubilerstwie ze względu na efekt labradoryzacji (kaboszony, fasetowane kamienie, rzeźby). Wykorzystywany również jako kamień ozdobny i okładzinowy. W przemyśle ceramicznym i szklarskim jako surowiec.
Rozkład wiekowy
Onyks: Występuje w skałach osadowych i wulkanicznych różnego wieku. Labradoryt: Występuje w skałach magmowych (głównie maficznych) i metamorficznych, często związany z intruzjami i ekstruzjami od prekambru do kenozoiku.
Gdzie znaleźć
Czarny Onyks
Urugwaj, Brazylia, Indie, Meksyk, USA (Arizona, Kalifornia), Niemcy, Jemen.
Labradoryt
Kanada (Labrador – nazwa pochodzi od tego regionu), Finlandia (Spektrolit), Norwegia, Rosja, Madagaskar, Australia, USA (Oregon), Meksyk.
Wskazówki dotyczące poszukiwań
Czarny Onyks
Szukaj w obszarach występowania skał wulkanicznych, gdzie mogą znajdować się geody lub żyły wypełnione chalcedonem. Często występuje w towarzystwie innych odmian chalcedonu.
Labradoryt
Poszukuj w skałach magmowych maficznych i ultramaficznych. Zwróć uwagę na kamienie o ciemnej barwie podstawowej, które po obróceniu w świetle wykazują charakterystyczną iryzację. Często występuje w postaci dużych, masywnych skupień.
Bezpieczeństwo
Oba minerały są bezpieczne w kontakcie. Podczas obróbki (cięcia, szlifowania) onyksu (kwarcu) należy stosować odpowiednie środki ochrony dróg oddechowych, aby uniknąć wdychania pyłu krzemionkowego, który może prowadzić do pylicy płuc. Labradoryt nie stwarza takich zagrożeń, ale zawsze zaleca się stosowanie okularów ochronnych i rękawic podczas pracy z narzędziami.
Podobne skały
Obsydian
Szkło wulkaniczne (głównie SiO2)
Znana również jako: Szkło wulkaniczne
Czarny Turmalin (Scherl)
Na(Fe2+3)Al6(Si6O18)(BO3)3(OH)3(OH)
Znana również jako: Scherl
Spinel
MgAl2O4
Znana również jako: Spinel
Spektrolit
(Na,Ca)(Al,Si)4O8 (odmiana labradorytu)
Znana również jako: Fiński Labradoryt
Anortozyt
Skała magmowa plutoniczna, składająca się głównie z plagioklazu (często labradorytu)
Znana również jako: Skała plagioklazowa
Klasyfikacja naukowa
- Klasa minerału
- Czarny Onyks: Tektokrzemiany (podklasa kwarcu). Labradoryt: Krzemiany (podklasa skaleni).
- Grupa
- Czarny Onyks: Grupa kwarcu (chalcedon). Labradoryt: Grupa skaleni plagioklazowych.
- Układ krystalograficzny
- Czarny Onyks: Trygonalny (mikrokrystaliczny). Labradoryt: Trójskośny.
- Wzór chemiczny
- Czarny Onyks: SiO2. Labradoryt: (Na,Ca)(Al,Si)4O8.
- Skład
- Czarny Onyks: Dwutlenek krzemu. Labradoryt: Krzemian glinowo-sodowo-wapniowy.
Poznaj Czarny Onyks i Labradoryt
Rozpoznawaj skały wszędzie
Bezpłatnie na iOS, Android i w przeglądarce. Rozpoznawanie po zdjęciu, pełna baza danych i Twoja osobista kolekcja.