Kocie Oko Selenit

Opis

Kocie Oko Selenit to odmiana minerału gipsu (CaSO4·2H2O), charakteryzująca się włóknistą strukturą i wyraźnym efektem optycznym zwanym chatoyancją (efektem kociego oka). Efekt ten objawia się jako ruchoma, jasna smuga światła, która przesuwa się po powierzchni minerału podczas jego obracania, przypominając źrenicę kociego oka. Jest to spowodowane odbiciem światła od równolegle ułożonych włókien gipsu. Minerał ten jest zazwyczaj przezroczysty do półprzezroczystego, o barwie białej, bezbarwnej, żółtawej lub brązowawej.

Jak identyfikować

Kolor

Bezbarwny, biały, żółtawy, brązowawy. Czyste odmiany są przezroczyste.

Połysk

Szklisty do perłowego, jedwabisty na powierzchniach włóknistych.

Tekstura

Włóknista, często z widocznymi równoległymi włóknami. Gładki w dotyku.

Forma krystaliczna

Zazwyczaj występuje w postaci agregatów włóknistych, często tworzących żyły lub warstwy. Kryształy są wydłużone, igiełkowe, równolegle ułożone.

Łupliwość

Doskonała w jednym kierunku (010), tworząca cienkie, elastyczne blaszki. Dwie inne płaszczyzny łupliwości są mniej doskonałe.

Środowisko geologiczne

Środowiska ewaporatowe, takie jak wysychające jeziora, laguny, zatoki morskie. Występuje również w strefach utleniania złóż siarczkowych, w szczelinach i żyłach skalnych, gdzie krystalizuje z roztworów hydrotermalnych lub gruntowych.

Kluczowe fakty

• Twardość: 2 w skali Mohsa (bardzo miękki, można zarysować paznokciem)
• Gęstość względna: 2.31-2.33 g/cm³
• Układ krystalograficzny: Jednoskośny
• Kolor: Bezbarwny, biały, żółtawy, brązowawy
• Połysk: Szklisty, perłowy, jedwabisty
• Przezroczystość: Przezroczysty do półprzezroczystego
• Przełam: Nierówny, muszlowy
• Łupliwość: Doskonała w jednym kierunku (010), dobra w dwóch innych
• Skład: Siarczan wapnia dwuwodny (CaSO4·2H2O)

Szybkie sprawdzenie

• Kolor: Bezbarwny, biały, żółtawy
• Połysk: Szklisty do jedwabistego
• Rysa: Biała

Cechy fizyczne

• Pokrój kryształów: Włóknisty, igiełkowy, słupkowy, często tworzy agregaty równoległych włókien. Może występować w postaci tabliczkowej lub masywnej.
• Rodzaj łupliwości: Doskonała łupliwość wzdłuż płaszczyzny (010), tworząca cienkie, elastyczne blaszki. Dwie inne płaszczyzny łupliwości są mniej doskonałe, ale widoczne.
• Rodzaj przełamu: Nierówny do muszlowego, często włóknisty wzdłuż kierunku włókien.
• Spoistość: Kruchy, ale cienkie blaszki są elastyczne.
• Rodzaj połysku: Szklisty na powierzchniach łupliwości, perłowy na powierzchniach równoległych do łupliwości doskonałej, jedwabisty na powierzchniach włóknistych.

Powstawanie

Kocie Oko Selenit powstaje w wyniku krystalizacji gipsu z roztworów wodnych bogatych w siarczan wapnia, zazwyczaj w środowiskach ewaporatowych, takich jak wysychające jeziora, laguny, zatoki morskie lub w strefach utleniania złóż siarczkowych. Włóknista struktura i efekt kociego oka są wynikiem równoległego ułożenia mikroskopijnych włókien gipsu, które tworzą się podczas wzrostu kryształu w specyficznych warunkach ciśnienia i temperatury, często w szczelinach skalnych lub żyłach.

Zastosowanie

Głównie jako kamień ozdobny i kolekcjonerski ze względu na unikalny efekt optyczny. Rzadziej w jubilerstwie ze względu na niską twardość. W ezoteryce przypisuje mu się właściwości energetyczne.

Rozkład wiekowy

Występuje w osadach ewaporatowych o różnym wieku geologicznym, od paleozoiku po kenozoik.

Gdzie znaleźć

Wskazówki dotyczące poszukiwań

Podobne skały

Klasyfikacja naukowa

Klasa minerału

Siarczany

Grupa

Gips

Układ krystalograficzny

Jednoskośny

Wzór chemiczny

CaSO4·2H2O

Skład

Siarczan wapnia dwuwodny (46.5% CaO, 32.6% SO3, 20.9% H2O)

Poznaj Kocie Oko Selenit