Rockby LogoRockby

Gabro

Skała magmowa głębinowa

Gabbro

Znana również jako: Diabaz (drobnoziarnista odmiana), Norit (odmiana z ortopiroksenem)

Masz zdjęcie? Rozpoznawaj skały natychmiast w aplikacji Rockby

Otwórz aplikację

Opis

Gabro to ciemna, gruboziarnista skała magmowa głębinowa, charakteryzująca się fanerytową (widoczną gołym okiem) strukturą. Składa się głównie z plagioklazów (labradoryt, bytownit) i piroksenów (augit), często z dodatkiem oliwinu, hornblendy i biotytu. Kolor gabra jest zazwyczaj ciemnoszary do czarnego, czasami z zielonkawym lub niebieskawym odcieniem, wynikającym z obecności minerałów maficznych. Jest to skała o dużej gęstości i twardości, co czyni ją odporną na wietrzenie i ścieranie.

Jak identyfikować

Kolor
Ciemnoszary do czarnego, czasem z zielonkawym lub niebieskawym odcieniem. Może wykazywać iryzację (labradoryzację) na powierzchniach plagioklazów.
Połysk
Szklisty do perłowego (plagioklazy), szklisty do matowego (pirokseny).
Tekstura
Gruboziarnista (fanerytowa), z widocznymi gołym okiem kryształami. Kryształy są zazwyczaj euhedralne do subhedralnych.
Forma krystaliczna
Kryształy plagioklazów są zazwyczaj tabliczkowe, pirokseny słupkowe lub izometryczne. Często widoczne są zbliźniaczenia na plagioklazach.
Łupliwość
Plagioklazy wykazują doskonałą łupliwość w dwóch kierunkach pod kątem bliskim 90 stopni. Pirokseny mają dobrą łupliwość w dwóch kierunkach pod kątem około 90 stopni.
Środowisko geologiczne
Gabro występuje w intruzjach głębinowych, takich jak batolity, lakkolity, sille i dajki, często w obrębie kompleksów ofiolitowych (fragmenty skorupy oceanicznej) oraz w strefach ryftowych i łukach wyspowych. Jest również składnikiem dolnej części skorupy oceanicznej.

Kluczowe fakty

  • Twardość: 6-7 w skali Mohsa (dla plagioklazów i piroksenów)
  • Gęstość względna: 2.9-3.2 g/cm³
  • Układ krystalograficzny: Trójskośny (plagioklazy), jednoskośny (pirokseny)
  • Kolor: Ciemnoszary do czarnego
  • Połysk: Szklisty do perłowego
  • Przezroczystość: Nieprzezroczysty
  • Przełam: Nierówny do muszlowego
  • Łupliwość: Doskonała w dwóch kierunkach (plagioklazy), dobra w dwóch kierunkach (pirokseny)
  • Skład: Głównie plagioklazy (labradoryt, bytownit) i pirokseny (augit), z możliwym dodatkiem oliwinu, hornblendy, biotytu, magnetytu, ilmenitu.

Szybkie sprawdzenie

  • Kolor: Ciemnoszary do czarnego
  • Połysk: Szklisty do perłowego
  • Rysa: Biała lub bezbarwna (dla plagioklazów), szarozielona (dla piroksenów)

Cechy fizyczne

  • Pokrój kryształów: Agregaty ziarniste, kryształy euhedralne do subhedralnych
  • Rodzaj łupliwości: Doskonała (plagioklazy), dobra (pirokseny)
  • Rodzaj przełamu: Nierówny do muszlowego
  • Spoistość: Kruchy
  • Rodzaj połysku: Szklisty do perłowego

Powstawanie

Gabro powstaje w wyniku powolnego krzepnięcia magmy bazaltowej głęboko pod powierzchnią Ziemi. Proces ten zachodzi w komorach magmowych, gdzie wysokie ciśnienie i powolne chłodzenie sprzyjają tworzeniu się dużych, dobrze wykształconych kryształów. Jest to odpowiednik bazaltu, ale o strukturze fanerytowej (gruboziarnistej).

Zastosowanie

Gabro jest szeroko stosowane jako kruszywo budowlane (do produkcji betonu, nawierzchni drogowych), kamień dekoracyjny i okładzinowy (ze względu na ciemny kolor i możliwość polerowania), a także w przemyśle kamieniarskim do produkcji nagrobków i blatów. Jest również źródłem rud metali, takich jak chrom, nikiel, platyna i tytan, zwłaszcza w złożach związanych z kompleksami gabrowymi.

Rozkład wiekowy

Występuje w skałach o różnym wieku, od prekambru do kenozoiku, często związany z oceaniczną skorupą ziemską i intruzjami maficznymi.

Gdzie znaleźć

Skały Sowie, Polska

Występuje w masywach gabrowych, np. w rejonie Braszowic i Kośmina, jako część masywu gabrowo-diabazowego.

Sudety, Polska

Masywy gabrowe występują w różnych częściach Sudetów, np. w masywie Ślęży, gdzie gabro jest częścią kompleksu ofiolitowego.

Kompleks Skaergaard, Grenlandia

Jeden z najlepiej zbadanych kompleksów gabrowych na świecie, znany z doskonałego zróżnicowania magmowego i występowania rzadkich minerałów.

Bushveld Igneous Complex, RPA

Ogromny kompleks intruzywny, zawierający znaczne ilości gabra i noritu, będący głównym źródłem platyny, chromu i wanadu.

Oceaniczne grzbiety śródoceaniczne

Gabro stanowi główny składnik dolnej części skorupy oceanicznej, tworząc się w strefach spreadingu.

Wskazówki dotyczące poszukiwań

Poszukiwanie w kamieniołomach

Gabro jest często wydobywane w kamieniołomach ze względu na jego zastosowania budowlane i dekoracyjne. Warto szukać w miejscach, gdzie prowadzone są prace wydobywcze lub w ich pobliżu.

Obszary z intruzjami maficznymi

Szukaj w regionach geologicznych znanych z występowania intruzji maficznych i ultramaficznych, takich jak kompleksy ofiolitowe, masywy gabrowe i dajki.

Wietrzenie i erozja

Gabro jest odporne na wietrzenie, więc jego fragmenty mogą być znajdowane w osadach rzecznych i morenowych w pobliżu obszarów występowania skał macierzystych.

Charakterystyczny wygląd

Zwracaj uwagę na ciemny kolor, gruboziarnistą strukturę i widoczne kryształy plagioklazów i piroksenów. Czasami można zaobserwować iryzację na powierzchniach plagioklazów.

Podobne skały

Bazalt

Bazalt

Znana również jako: Skała wulkaniczna

Diabaz

Diabaz

Znana również jako: Dolerit

Norit

Norit

Znana również jako: Gabro ortopiroksenowe

Dunit

Dunit

Znana również jako: Oliwinowa skała ultramaficzna

Klasyfikacja naukowa

Klasa minerału
Skała magmowa głębinowa
Grupa
Skały maficzne
Układ krystalograficzny
Trójskośny (plagioklazy), jednoskośny (pirokseny)
Wzór chemiczny
Złożona, dominują krzemiany wapnia, sodu, glinu, magnezu i żelaza
Skład
Plagioklazy (35-65%), pirokseny (20-50%), oliwin (0-25%), amfibole (<10%), biotyt (<5%), minerały akcesoryczne (magnetyt, ilmenit, apatyt, piryt).

Poznaj Gabro

Rozpoznawaj skały wszędzie

Bezpłatnie na iOS, Android i w przeglądarce. Rozpoznawanie po zdjęciu, pełna baza danych i Twoja osobista kolekcja.

Otwórz w aplikacji