Labradoryt

Opis

Labradoryt to minerał z grupy skaleni plagioklazowych, będący stałym roztworem albitu (NaAlSi3O8) i anortytu (CaAl2Si2O8). Jego skład chemiczny mieści się w zakresie od An50 do An70 (50-70% anortytu). Najbardziej charakterystyczną cechą labradorytu jest labradoryzacja – zjawisko optyczne polegające na grze barw (najczęściej niebieskich, zielonych, żółtych, pomarańczowych, a rzadziej czerwonych) na powierzchni minerału, zmieniających się wraz ze zmianą kąta padania światła. Jest to efekt interferencji światła na mikroskopijnych lamelach o różnym składzie chemicznym i orientacji krystalograficznej.

Jak identyfikować

Kolor

Zazwyczaj szary, ciemnoszary, zielonkawoszary do czarnego w świetle odbitym, ale wykazuje silną labradoryzację w odcieniach niebieskiego, zielonego, żółtego, pomarańczowego, a rzadziej czerwonego, gdy światło pada pod odpowiednim kątem.

Połysk

Szklisty do perłowego na powierzchniach łupliwości.

Tekstura

Zazwyczaj masywny, ziarnisty, czasami tabliczkowy. W skałach magmowych może tworzyć duże, dobrze wykształcone kryształy.

Forma krystaliczna

Kryształy tabliczkowe, często zbliźniaczone. Występuje również w postaci ziarnistych agregatów.

Łupliwość

Doskonała łupliwość w dwóch kierunkach, prawie prostopadłych (kąt około 94 stopni), oraz słaba łupliwość w trzecim kierunku.

Środowisko geologiczne

Głównie w zasadowych skałach magmowych, takich jak gabra, bazalty, anortozyty. Może również występować w niektórych skałach metamorficznych wysokiego stopnia.

Kluczowe fakty

• Twardość: 6-6.5 w skali Mohsa
• Gęstość względna: 2.68-2.72 g/cm³
• Układ krystalograficzny: Trójskośny
• Kolor: Szary, ciemnoszary, zielonkawoszary, z silną labradoryzacją (grą barw).
• Połysk: Szklisty do perłowego.
• Przezroczystość: Przezroczysty do nieprzezroczystego.
• Przełam: Nierówny do muszlowego.
• Łupliwość: Doskonała w dwóch kierunkach (001) i (010), słaba w trzecim (110).
• Skład: Krzemian glinowo-wapniowo-sodowy (Na,Ca)(Al,Si)AlSi2O8, z zawartością anortytu (An) w zakresie 50-70%.

Szybkie sprawdzenie

• Kolor: Szary do ciemnoszarego z iryzacją (labradoryzacją) w odcieniach niebieskiego, zielonego, żółtego, pomarańczowego.
• Połysk: Szklisty do perłowego.
• Rysa: Biała.

Cechy fizyczne

• Pokrój kryształów: Tabliczkowy, masywny, ziarnisty.
• Rodzaj łupliwości: Doskonała w dwóch kierunkach, prawie prostopadłych (kąt około 94 stopni).
• Rodzaj przełamu: Nierówny do muszlowego.
• Spoistość: Kruchy.
• Rodzaj połysku: Szklisty do perłowego.

Powstawanie

Labradoryt krystalizuje z magmy bazaltowej i gabrowej, a także występuje w anortozytach. Może również tworzyć się w skałach metamorficznych wysokiego stopnia. Jego charakterystyczna iryzacja (labradoryzacja) jest wynikiem dyfrakcji światła na lamelarnych zrostach (odmieszaniu) dwóch faz skaleniowych o różnym składzie chemicznym (bogatej w sód i bogatej w wapń).

Zastosowanie

Labradoryt jest cenionym kamieniem ozdobnym i jubilerskim ze względu na swoją labradoryzację. Wykorzystywany jest do wyrobu kaboszonów, koralików, rzeźb i elementów dekoracyjnych. W mniejszym stopniu znajduje zastosowanie jako kamień elewacyjny lub okładzinowy.

Rozkład wiekowy

Występuje w skałach magmowych i metamorficznych różnego wieku, od prekambru do kenozoiku.

Gdzie znaleźć

Wskazówki dotyczące poszukiwań

Podobne skały

Klasyfikacja naukowa

Klasa minerału

Krzemiany (Tektokrzemiany)

Grupa

Skalenie plagioklazowe

Układ krystalograficzny

Trójskośny

Wzór chemiczny

(Na,Ca)(Al,Si)AlSi2O8

Skład

Stały roztwór albitu (NaAlSi3O8) i anortytu (CaAl2Si2O8), z dominacją anortytu (50-70%).

Poznaj Labradoryt