Amazonit

Opis

Amazonit to nieprzezroczysta do półprzezroczystej odmiana mikroklinu, charakteryzująca się piękną, intensywną barwą od niebiesko-zielonej do turkusowej. Często wykazuje białe smugi lub wrostki albitu, tworzące charakterystyczny wzór pertytowy. Jest to minerał z grupy skaleń, co oznacza, że jest krzemianem glinowo-potasowym. Jego nazwa pochodzi od rzeki Amazonki, choć nie ma dowodów na jego występowanie w tym regionie; prawdopodobnie nazwa ta została nadana przez pomyłkę lub w odniesieniu do zielonych kamieni znalezionych w Ameryce Południowej.

Jak identyfikować

Kolor

Charakterystyczna niebiesko-zielona do turkusowej barwa, często z białymi smugami lub wrostkami. Barwa może być nierównomierna.

Połysk

Szklisty do perłowego na powierzchniach łupliwości.

Tekstura

Zazwyczaj masywny, ziarnisty. Może wykazywać charakterystyczne lamelarne zrosty pertytowe.

Forma krystaliczna

Kryształy mikroklinu są zazwyczaj pryzmatyczne, często tworzą zrosty bliźniacze (np. bliźniaki karlobskie). Amazonit występuje zazwyczaj w postaci masywnych skupień lub dużych, dobrze wykształconych kryształów w pegmatytach.

Łupliwość

Doskonała łupliwość w dwóch kierunkach, prawie prostopadłych (pod kątem około 90 stopni, dokładnie 89°).

Środowisko geologiczne

Głównie w pegmatytach granitowych, rzadziej w niektórych skałach metamorficznych i żyłach hydrotermalnych. Występuje w asocjacji z kwarcem, muskowitem, biotytem, albitami i innymi minerałami pegmatytowymi.

Kluczowe fakty

• Twardość: 6-6.5 (w skali Mohsa)
• Gęstość względna: 2.56-2.58 g/cm³
• Układ krystalograficzny: Trójskośny
• Kolor: Niebiesko-zielony, turkusowy, zielony
• Połysk: Szklisty, perłowy
• Przezroczystość: Nieprzezroczysty do półprzezroczystego
• Przełam: Nierówny, muszlowy
• Łupliwość: Doskonała w dwóch kierunkach (001) i (010) pod kątem około 89°
• Skład: KAlSi3O8 (krzemian glinowo-potasowy)

Szybkie sprawdzenie

• Kolor: Niebiesko-zielony do turkusowego
• Połysk: Szklisty do perłowego
• Rysa: Biała

Cechy fizyczne

• Pokrój kryształów: Pryzmatyczne kryształy, często masywne, ziarniste skupienia. Częste zrosty bliźniacze (np. karlobskie).
• Rodzaj łupliwości: Doskonała, dwukierunkowa (bazalna i pinakoidalna).
• Rodzaj przełamu: Nierówny do muszlowego.
• Spoistość: Kruchy.
• Rodzaj połysku: Szklisty na powierzchniach przełamu, perłowy na powierzchniach łupliwości.

Powstawanie

Amazonit jest odmianą mikroklinu, skalenia potasowego (KAlSi3O8), który krystalizuje w układzie trójskośnym. Jego charakterystyczna niebiesko-zielona barwa jest przedmiotem badań i przypisywana jest obecności niewielkich ilości ołowiu (Pb) w sieci krystalicznej, który zastępuje potas, oraz defektom strukturalnym wywołanym promieniowaniem jonizującym. Powstaje głównie w pegmatytach granitowych, które są końcowymi produktami krystalizacji magmy granitowej, bogatymi w lotne składniki i rzadkie pierwiastki. Może również występować w niektórych skałach metamorficznych i hydrotermalnych żyłach.

Zastosowanie

Amazonit jest cenionym kamieniem ozdobnym i jubilerskim. Wykorzystywany jest do wyrobu kaboszonów, koralików, rzeźb, inkrustacji oraz jako kamień kolekcjonerski. Ze względu na swoją barwę i stosunkową twardość, jest popularny w biżuterii. Nie ma znaczących zastosowań przemysłowych poza jubilerstwem i rzemiosłem artystycznym.

Rozkład wiekowy

Występuje w skałach magmowych i metamorficznych różnego wieku, od prekambru do kenozoiku, związany głównie z pegmatytami.

Gdzie znaleźć

Wskazówki dotyczące poszukiwań

Podobne skały

Klasyfikacja naukowa

Klasa minerału

Krzemiany (Tektokrzemiany)

Grupa

Skalenie (grupa skaleń potasowych)

Układ krystalograficzny

Trójskośny

Wzór chemiczny

KAlSi3O8

Skład

Tlenek potasu (K2O) 16.9%, Tlenek glinu (Al2O3) 18.3%, Dwutlenek krzemu (SiO2) 64.8%. Zawiera śladowe ilości ołowiu (Pb), które odpowiadają za barwę.

Poznaj Amazonit