Masz zdjęcie? Rozpoznawaj skały natychmiast w aplikacji Rockby
Otwórz aplikacjęOpis
Cytryn to makrokrystaliczna odmiana kwarcu o barwie od jasnożółtej, przez złocistożółtą, pomarańczową, aż po brązowo-czerwoną. Jego nazwa pochodzi od francuskiego słowa 'citron' oznaczającego cytrynę, nawiązując do jego typowej barwy. Jest to minerał przezroczysty do przeświecającego, o szklistym połysku. Naturalne cytryny są stosunkowo rzadkie, a większość kamieni na rynku to ametysty lub kwarce dymne poddane obróbce termicznej. Barwa cytrynu jest stabilna, choć długotrwała ekspozycja na silne światło słoneczne może prowadzić do jej blaknięcia.
Jak identyfikować
- Kolor
- Barwa od jasnożółtej, przez złocistożółtą, pomarańczową, do brązowo-czerwonej. Naturalne cytryny często mają jaśniejszą i bardziej stonowaną barwę niż te poddane obróbce cieplnej, które mogą być intensywnie pomarańczowe lub czerwonobrązowe.
- Połysk
- Szklisty.
- Tekstura
- Gładka, szklista powierzchnia przełamu.
- Forma krystaliczna
- Sześcienne słupy zakończone piramidami. Często występuje w postaci druz, geod lub pojedynczych kryształów. Kryształy mogą być prążkowane równolegle do osi c.
- Łupliwość
- Brak wyraźnej łupliwości. Wykazuje przełam muszlowy.
- Środowisko geologiczne
- Występuje w żyłach hydrotermalnych, pegmatytach, geodach w skałach wulkanicznych (np. bazaltach), a także w aluwialnych złożach wtórnych.
Kluczowe fakty
- Twardość: 7 w skali Mohsa
- Gęstość względna: 2.65 g/cm³
- Układ krystalograficzny: Trygonalny
- Kolor: Żółty, złocisty, pomarańczowy, brązowo-czerwony
- Połysk: Szklisty
- Przezroczystość: Przezroczysty do przeświecającego
- Przełam: Muszlowy
- Łupliwość: Brak (brak wyraźnej łupliwości)
- Skład: Dwutlenek krzemu (SiO2)
Szybkie sprawdzenie
- Kolor: Żółty, złocisty, pomarańczowy, brązowo-czerwony
- Połysk: Szklisty
- Rysa: Biała
Cechy fizyczne
- Pokrój kryształów: Sześcienne słupy zakończone piramidami, często w postaci druz, geod, masywne, ziarniste.
- Rodzaj łupliwości: Brak
- Rodzaj przełamu: Muszlowy
- Spoistość: Kruchy
- Rodzaj połysku: Szklisty
Powstawanie
Cytryn jest odmianą kwarcu, która zawdzięcza swoją barwę obecności śladowych ilości żelaza (Fe3+) w strukturze krystalicznej. Naturalny cytryn powstaje w wyniku procesów hydrotermalnych w geodach i szczelinach skalnych, często w pegmatytach i żyłach kwarcowych. Może również powstawać w wyniku naturalnego ogrzewania ametystu lub kwarcu dymnego w środowisku geologicznym. Większość cytrynów dostępnych na rynku to ametysty lub kwarce dymne poddane obróbce cieplnej (w temperaturach 400-500°C), co zmienia ich barwę na żółtą, pomarańczową lub brązowo-czerwoną. Naturalne cytryny są rzadkie.
Zastosowanie
Głównie wykorzystywany w jubilerstwie jako kamień ozdobny. Ceniony za swoją barwę i twardość. Stosowany również w rzeźbiarstwie i jako element dekoracyjny. W ezoteryce przypisuje mu się właściwości związane z dobrobytem i pozytywną energią.
Rozkład wiekowy
Występuje w skałach magmowych, metamorficznych i osadowych o różnym wieku geologicznym, od prekambru do kenozoiku.
Gdzie znaleźć
Brazylia
Główne źródło cytrynu, zwłaszcza z regionów Rio Grande do Sul i Minas Gerais. Wiele cytrynów z Brazylii to ametysty poddane obróbce cieplnej.
Madagaskar
Znane z występowania naturalnych cytrynów o pięknej, złocistej barwie.
Urugwaj
Podobnie jak Brazylia, jest ważnym źródłem ametystów, które są często poddawane obróbce cieplnej w celu uzyskania cytrynu.
Rosja (Ural)
Historyczne źródło naturalnych cytrynów.
Hiszpania
Występowanie naturalnych cytrynów, choć w mniejszych ilościach.
Francja
Występowanie naturalnych cytrynów.
Szkocja
Znane z występowania naturalnych cytrynów, często nazywanych 'Cairngorm' (choć Cairngorm to również kwarc dymny).
Wskazówki dotyczące poszukiwań
Poszukiwanie w geodach i żyłach
Cytryn, podobnie jak inne odmiany kwarcu, często występuje w geodach w skałach wulkanicznych lub w żyłach hydrotermalnych w skałach magmowych i metamorficznych. Szukaj pęknięć i szczelin wypełnionych kryształami.
Złoża aluwialne
Ze względu na swoją twardość i odporność na wietrzenie, cytryn może być znajdowany w osadach rzecznych i aluwialnych. Przesiewanie żwirów i piasków może przynieść rezultaty.
Rozpoznawanie naturalnego cytrynu
Naturalne cytryny są zazwyczaj jaśniejsze i mają bardziej stonowaną barwę niż te poddane obróbce cieplnej. Często mają również subtelne inkluzje lub strefy barwne. Cytryny poddane obróbce cieplnej z ametystu często mają pomarańczowo-brązowy odcień i mogą wykazywać białą podstawę, gdzie kryształ był przymocowany do matrycy.
Twardość
Kwarc jest twardym minerałem (7 w skali Mohsa), co oznacza, że nie da się go zarysować stalowym nożem. Jest to przydatna cecha do odróżniania go od innych, mniej twardych minerałów.
Podobne skały
Ametyst
Kwarc (SiO2) - odmiana ametystowa
Znana również jako: Kwarc fioletowy
Kwarc dymny
Kwarc (SiO2) - odmiana dymna
Znana również jako: Morion
Topaz
Al2SiO4(F,OH)2
Znana również jako: Topaz szlachetny
Beryl złoty (Heliodor)
Be3Al2(SiO3)6
Znana również jako: Heliodor
Klasyfikacja naukowa
- Klasa minerału
- Tlenki
- Grupa
- Kwarc (grupa krzemianów szkieletowych)
- Układ krystalograficzny
- Trygonalny
- Wzór chemiczny
- SiO2
- Skład
- Dwutlenek krzemu
Poznaj Cytryn
Rozpoznawaj skały wszędzie
Bezpłatnie na iOS, Android i w przeglądarce. Rozpoznawanie po zdjęciu, pełna baza danych i Twoja osobista kolekcja.