Jak rozpoznać Otoczak rzeczny

Aby poprawnie zidentyfikować Otoczak rzeczny (Sedimentary Rock (likely sandstone or quartzite)), sprawdź każdą z tych cech po kolei. Wiele skał i minerałów wygląda podobnie, dlatego przed podjęciem decyzji porównaj kilka właściwości.

Identyfikacja krok po kroku

1. 1

   Kolor

   Ogólny kolor oraz ewentualna strefowość lub pasmowość

   Bardzo zmienna, od białej, szarej, żółtej, czerwonej, brązowej do czarnej, zależna od składu mineralnego i domieszek. Piaskowce kwarcowe są często jasne, kwarcyt może być biały, szary, różowy, czerwony.

2. 2

   Połysk

   Jak powierzchnia odbija światło: metaliczny, szklisty, matowy

   Matowy do szklistego (szczególnie na świeżych przełamach kwarcu w kwarcytach). Powierzchnia otoczaka jest często gładka i lekko błyszcząca od obtoczenia.

3. 3

   Tekstura

   Wielkość ziaren i charakter powierzchni: gruboziarnista, drobnoziarnista, szklista

   Gładka, zaokrąglona powierzchnia zewnętrzna. Wewnątrz piaskowca tekstura ziarnista, w kwarcytach zbita, afanitowa do fanerytowej, z rekrystalizowanymi ziarnami kwarcu.

4. 4

   Forma krystaliczna

   Kształt widocznych kryształów lub ścian kryształów

   Brak makroskopowych kryształów w otoczakach. W piaskowcach ziarna kwarcu są zazwyczaj subhedralne do anhedralnych. W kwarcytach ziarna kwarcu są anhedralne, wzajemnie zrośnięte.

5. 5

   Łupliwość

   Jak pęka: płaskie płaszczyzny łupliwości czy nieregularny przełam

   Brak łupliwości w skali makroskopowej dla całej skały. Poszczególne ziarna kwarcu mogą wykazywać słabą łupliwość. Kwarcyt jest bardzo zbity i łamie się nieregularnie, często przez ziarna kwarcu.

6. 6

   Środowisko geologiczne

   Formacja skalna i otoczenie, w którym występuje

   Środowiska rzeczne, koryta rzek, terasy rzeczne, aluwia, osady fluwioglacjalne. Otoczaki są transportowane i deponowane przez wodę, co prowadzi do ich zaokrąglenia.

Kluczowe fakty

Twardość

Piaskowiec: 6-7 (zależnie od spoiwa i składu ziaren). Kwarcyt: 7 (w skali Mohsa).

Gęstość względna

Piaskowiec: 2.6-2.7 g/cm³. Kwarcyt: 2.65 g/cm³.

Układ krystalograficzny

Brak określonego systemu krystalograficznego dla całej skały. Kwarc (główny składnik) krystalizuje w układzie trygonalnym.

Kolor

Zmienna, od jasnych do ciemnych odcieni, często beżowy, szary, brązowy, czerwony.

Połysk

Matowy do szklistego.

Przezroczystość

Nieprzezroczysty.

Przełam

Piaskowiec: ziarnisty, nierówny. Kwarcyt: muszlowy do nierównego, często przełamuje się przez ziarna kwarcu.

Łupliwość

Brak dla całej skały. Kwarc nie wykazuje wyraźnej łupliwości.

Skład

Głównie kwarc (SiO₂), z domieszkami minerałów ilastych, skaleni, miki, tlenków żelaza. Spoiwo w piaskowcach może być krzemionkowe, węglanowe, ilaste lub żelaziste.

Cechy fizyczne

• Pokrój kryształów: Brak makroskopowego pokroju krystalicznego. Ziarna kwarcu w piaskowcu są zazwyczaj zaokrąglone do subzaokrąglonych. W kwarcytach ziarna kwarcu są anhedralne i wzajemnie zrośnięte.
• Rodzaj łupliwości: Brak wyraźnej łupliwości dla skały. Kwarc ma bardzo słabą łupliwość bazalną.
• Rodzaj przełamu: Piaskowiec: ziarnisty, nierówny. Kwarcyt: muszlowy do nierównego, często przełamuje się przez ziarna kwarcu, co świadczy o silnym scementowaniu.
• Spoistość: Kruchy.
• Rodzaj połysku: Matowy do szklistego.

Poznaj Otoczak rzeczny