อความารีนและมูนสโตน

คำอธิบาย

อความารีนเป็นแร่ในกลุ่มเบริล (Beryl) ที่มีสีฟ้าอมเขียวถึงฟ้าอ่อนคล้ายน้ำทะเล ซึ่งเกิดจากธาตุเหล็กที่ปนเปื้อนอยู่ มูนสโตนเป็นแร่ในกลุ่มเฟลด์สปาร์ (Feldspar) โดยเฉพาะชนิดออร์โธเคลส (Orthoclase) หรืออะดูลาเรีย (Adularia) ที่แสดงปรากฏการณ์อะดูลาเรสเซนซ์ (adularescence) คือการสะท้อนแสงเป็นประกายสีฟ้าหรือขาวนวลคล้ายแสงจันทร์

วิธีการระบุ

สี

อความารีน: สีฟ้าอ่อนถึงฟ้าอมเขียว มูนสโตน: ไม่มีสีถึงขาวขุ่น มีประกายสีฟ้าหรือขาวนวล

ความวาว

อความารีน: คล้ายแก้ว (Vitreous) มูนสโตน: คล้ายแก้วถึงคล้ายมุก (Vitreous to Pearly)

เนื้อหิน

อความารีน: ผิวเรียบเมื่อเจียระไน มูนสโตน: ผิวเรียบเมื่อเจียระไน

รูปผลึก

อความารีน: ผลึกหกเหลี่ยมปริซึม มูนสโตน: ผลึกปริซึมสั้นถึงยาว หรือเป็นมวลรวม

แนวแตกเรียบ

อความารีน: แตกแนวไม่ชัดเจน (Imperfect basal cleavage) มูนสโตน: แตกแนวสมบูรณ์ 2 ทิศทางที่เกือบตั้งฉากกัน (Perfect in two directions at nearly 90 degrees)

สภาพแวดล้อมทางธรณีวิทยา

อความารีน: พบในสายแร่เพกมาไทต์และโพรงในหินแกรนิต มูนสโตน: พบในหินอัคนี (แกรนิต, ไซอีไนต์) และหินแปร

ข้อเท็จจริงสำคัญ

• ความแข็ง: อความารีน: 7.5-8 (โมห์สเกล); มูนสโตน: 6-6.5 (โมห์สเกล)
• ความถ่วงจำเพาะ: อความารีน: 2.68-2.76; มูนสโตน: 2.56-2.59
• ระบบผลึก: อความารีน: เฮกซะโกนัล (Hexagonal); มูนสโตน: โมโนคลินิก (Monoclinic)
• สี: อความารีน: ฟ้าอ่อน, ฟ้าอมเขียว; มูนสโตน: ไม่มีสี, ขาว, เทา, ชมพู, เหลือง, เขียว (มีประกายสีฟ้าหรือขาวนวล)
• ความวาว: อความารีน: คล้ายแก้ว; มูนสโตน: คล้ายแก้วถึงคล้ายมุก
• ความโปร่งใส: อความารีน: โปร่งใสถึงโปร่งแสง; มูนสโตน: โปร่งใสถึงโปร่งแสง
• รอยแตก: อความารีน: แบบก้นหอย (Conchoidal); มูนสโตน: แบบไม่เรียบถึงแบบก้นหอย (Uneven to Conchoidal)
• แนวแตกเรียบ: อความารีน: แตกแนวไม่ชัดเจน (Imperfect basal); มูนสโตน: แตกแนวสมบูรณ์ 2 ทิศทางที่เกือบตั้งฉากกัน
• องค์ประกอบ: อความารีน: เบริลเลียมอะลูมิเนียมไซลิเกต (Be3Al2Si6O18) มีธาตุเหล็กปนเปื้อน; มูนสโตน: โพแทสเซียมอะลูมิเนียมไซลิเกต (KAlSi3O8) หรือโซเดียมโพแทสเซียมอะลูมิเนียมไซลิเกต

ตรวจสอบด่วน

• สี: อความารีน: ฟ้าอ่อนถึงฟ้าอมเขียว; มูนสโตน: ไม่มีสีถึงขาวขุ่น มีประกายสีฟ้าหรือขาวนวล
• ความวาว: อความารีน: คล้ายแก้ว; มูนสโตน: คล้ายแก้วถึงคล้ายมุก
• สีผง: อความารีน: สีขาว; มูนสโตน: สีขาว

ลักษณะทางกายภาพ

• ลักษณะผลึก: อความารีน: ผลึกปริซึมหกเหลี่ยมยาว; มูนสโตน: ผลึกปริซึมสั้นถึงยาว, มวลรวม
• ชนิดแนวแตกเรียบ: อความารีน: แตกแนวไม่ชัดเจน (Imperfect basal); มูนสโตน: แตกแนวสมบูรณ์ 2 ทิศทาง
• ชนิดรอยแตก: อความารีน: แบบก้นหอย; มูนสโตน: แบบไม่เรียบถึงแบบก้นหอย
• ความเหนียว: อความารีน: เปราะ (Brittle); มูนสโตน: เปราะ (Brittle)
• ชนิดความวาว: อความารีน: คล้ายแก้ว; มูนสโตน: คล้ายแก้วถึงคล้ายมุก

การก่อตัว

อความารีน: เกิดขึ้นในสายแร่เพกมาไทต์และโพรงในหินแกรนิตและหินแปร โดยตกผลึกจากสารละลายร้อนที่มีธาตุเบริลเลียมและเหล็ก มูนสโตน: เป็นแร่ในกลุ่มเฟลด์สปาร์ เกิดจากการตกผลึกในหินอัคนี เช่น หินแกรนิตและไซอีไนต์ หรือในหินแปรบางชนิด การเกิดปรากฏการณ์อะดูลาเรสเซนซ์ (adularescence) เกิดจากการเรียงตัวของชั้นแร่เฟลด์สปาร์สองชนิด (ออร์โธเคลสและอัลไบต์) ที่มีดัชนีหักเหต่างกัน ทำให้เกิดการกระเจิงแสงสีฟ้าหรือขาว

การใช้ประโยชน์

อความารีนและมูนสโตนถูกนำมาใช้เป็นอัญมณีสำหรับเครื่องประดับอย่างแพร่หลาย โดยเฉพาะในรูปแบบลูกปัดหรือเจียระไน มูนสโตนยังถูกใช้ในงานแกะสลักขนาดเล็ก

การกระจายตามอายุ

อความารีน: พบในหินแกรนิตเพกมาไทต์ที่มีอายุตั้งแต่ยุคพรีแคมเบรียนถึงยุคเทอร์เชียรี มูนสโตน: พบในหินอัคนีและหินแปรที่มีอายุหลากหลาย

แหล่งที่พบ

เคล็ดลับการค้นหา

หินที่คล้ายกัน

การจำแนกทางวิทยาศาสตร์

ประเภทแร่

อความารีน: ไซลิเกต (Cyclosilicate); มูนสโตน: ไซลิเกต (Tectosilicate)

กลุ่ม

อความารีน: เบริล (Beryl Group); มูนสโตน: เฟลด์สปาร์ (Feldspar Group)

ระบบผลึก

อความารีน: เฮกซะโกนัล; มูนสโตน: โมโนคลินิก

สูตรเคมี

อความารีน: Be3Al2Si6O18; มูนสโตน: KAlSi3O8 (ออร์โธเคลส) หรือ (Na,K)AlSi3O8 (อะดูลาเรีย)

องค์ประกอบ

อความารีน: เบริลเลียมอะลูมิเนียมไซลิเกต; มูนสโตน: โพแทสเซียมอะลูมิเนียมไซลิเกต หรือ โซเดียมโพแทสเซียมอะลูมิเนียมไซลิเกต

สำรวจ อความารีนและมูนสโตน