ฮาวไลต์

คำอธิบาย

ฮาวไลต์ (Howlite) เป็นแร่บอเรตไฮดรัสของแคลเซียมและซิลิเกต มีสูตรเคมี Ca2B5SiO9(OH)5 มีลักษณะเด่นคือเป็นสีขาวหรือขาวอมเทา มีเส้นใยสีเทาหรือดำแทรกอยู่เป็นลวดลายคล้ายใยแมงมุมหรือเส้นเลือด แร่นี้มีความแข็งค่อนข้างต่ำ (3.5 ตามมาตราโมส) ทำให้ง่ายต่อการแกะสลักและขัดเงา มักพบในรูปของก้อนกลมมน (nodules) หรือมวลรวมขนาดใหญ่ (massive aggregates) ที่มีลักษณะคล้ายกะหล่ำดอก (cauliflower-like) ฮาวไลต์ถูกค้นพบครั้งแรกในปี ค.ศ. 1868 โดย Henry How นักเคมีชาวแคนาดา ในรัฐโนวาสโกเชีย ประเทศแคนาดา

วิธีการระบุ

สี

สีขาวถึงขาวอมเทา มีเส้นใยสีเทาหรือดำแทรกเป็นลวดลายคล้ายใยแมงมุม

ความวาว

ผิวด้าน (dull) ถึงคล้ายดิน (earthy) หรือคล้ายแก้ว (vitreous) เมื่อขัดเงา

เนื้อหิน

มักพบในรูปของก้อนกลมมนหรือมวลรวมขนาดใหญ่ที่มีลักษณะคล้ายกะหล่ำดอก ผิวสัมผัสค่อนข้างเรียบแต่มีรูพรุนเล็กน้อย

รูปผลึก

โดยทั่วไปไม่พบในรูปผลึกเดี่ยวที่ชัดเจน มักพบเป็นมวลรวมขนาดใหญ่ (massive) หรือก้อนกลมมน (nodular) หากพบผลึก จะเป็นผลึกขนาดเล็กมากและหายากในระบบผลึกโมโนคลินิก (monoclinic)

แนวแตกเรียบ

ไม่มีแนวแตกเรียบที่ชัดเจน (no distinct cleavage) หรืออาจมีแนวแตกเรียบที่ไม่สมบูรณ์ (poor cleavage) ในหนึ่งทิศทาง

สภาพแวดล้อมทางธรณีวิทยา

พบในแหล่งสะสมของแร่บอเรต (borate deposits) ที่เกิดจากการระเหยของน้ำในทะเลสาบน้ำเค็มโบราณหรือแอ่งน้ำที่แห้งแล้ง มักพบร่วมกับแร่บอเรตอื่นๆ เช่น ยูเล็กไซต์ (Ulexite) และโคลมาไนต์ (Colemanite) ในหินตะกอนประเภทระเหย (evaporite sedimentary rocks)

ข้อเท็จจริงสำคัญ

• ความแข็ง: 3.5 (ตามมาตราโมส)
• ความถ่วงจำเพาะ: 2.53 - 2.59
• ระบบผลึก: โมโนคลินิก (Monoclinic)
• สี: ขาวถึงขาวอมเทา มีเส้นใยสีเทาหรือดำ
• ความวาว: ด้าน (dull) ถึงคล้ายดิน (earthy) หรือคล้ายแก้ว (vitreous) เมื่อขัดเงา
• ความโปร่งใส: โปร่งแสง (translucent) ถึงทึบแสง (opaque)
• รอยแตก: ไม่สม่ำเสมอ (uneven) ถึงกึ่งก้นหอย (subconchoidal)
• แนวแตกเรียบ: ไม่มีแนวแตกเรียบที่ชัดเจน (none distinct) หรือไม่สมบูรณ์ (poor) ในหนึ่งทิศทาง
• องค์ประกอบ: แคลเซียม โบรอน ซิลิคอน ออกซิเจน และไฮโดรเจน (Calcium, Boron, Silicon, Oxygen, Hydrogen)

ตรวจสอบด่วน

• สี: ขาวถึงขาวอมเทา มีเส้นใยสีเทาหรือดำ
• ความวาว: ด้านถึงคล้ายดิน หรือคล้ายแก้วเมื่อขัดเงา
• สีผง: ขาว

ลักษณะทางกายภาพ

• ลักษณะผลึก: มวลรวมขนาดใหญ่ (massive), ก้อนกลมมน (nodular) คล้ายกะหล่ำดอก, ผลึกขนาดเล็กมากและหายาก
• ชนิดแนวแตกเรียบ: ไม่มีแนวแตกเรียบที่ชัดเจน (none distinct) หรือไม่สมบูรณ์ (poor) ใน {010}
• ชนิดรอยแตก: ไม่สม่ำเสมอ (uneven) ถึงกึ่งก้นหอย (subconchoidal)
• ความเหนียว: เปราะ (brittle)
• ชนิดความวาว: ด้าน (dull) ถึงคล้ายดิน (earthy) หรือคล้ายแก้ว (vitreous) เมื่อขัดเงา

การก่อตัว

ฮาวไลต์เป็นแร่บอเรตไฮดรัสของแคลเซียมและซิลิเกต (calcium borosilicate hydroxide) ที่ก่อตัวขึ้นในแหล่งสะสมของแร่บอเรต (borate deposits) โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสภาพแวดล้อมแบบระเหย (evaporite environments) เช่น ทะเลสาบน้ำเค็มโบราณหรือแอ่งน้ำที่แห้งแล้ง ซึ่งมีการสะสมของสารละลายที่มีธาตุโบรอนและแคลเซียมสูง การตกผลึกของฮาวไลต์มักเกิดขึ้นเมื่อสารละลายเหล่านี้ระเหยไป ทำให้ความเข้มข้นของแร่ธาตุเพิ่มขึ้นจนถึงจุดอิ่มตัวและเกิดการตกผลึก แร่นี้มักพบร่วมกับแร่บอเรตอื่นๆ เช่น ยูเล็กไซต์ (Ulexite) และโคลมาไนต์ (Colemanite)

การใช้ประโยชน์

ฮาวไลต์ถูกนำมาใช้เป็นหินประดับและอัญมณีเทียมอย่างแพร่หลาย เนื่องจากมีสีขาวนวลและลวดลายคล้ายใยแมงมุมสีเทาหรือดำที่สวยงาม มักถูกนำไปแกะสลักเป็นลูกปัด จี้ เครื่องประดับ และของตกแต่งบ้าน นอกจากนี้ยังนิยมนำไปย้อมสีเลียนแบบแร่เทอร์ควอยซ์ (turquoise) หรือปะการัง (coral) เนื่องจากมีรูพรุนสูงและดูดซับสีได้ดี ในทางอุตสาหกรรม ฮาวไลต์ไม่มีการใช้งานหลักที่สำคัญเหมือนแร่บอเรตอื่นๆ เช่น โคลมาไนต์ ที่ใช้ในอุตสาหกรรมแก้ว เซรามิก และผงซักฟอก

การกระจายตามอายุ

ไม่สามารถระบุอายุทางธรณีวิทยาโดยตรงได้ เนื่องจากเป็นแร่ที่เกิดจากการตกตะกอนในสภาพแวดล้อมเฉพาะ ไม่ใช่หินที่มีอายุเป็นชั้นๆ

แหล่งที่พบ

เคล็ดลับการค้นหา

หินที่คล้ายกัน

การจำแนกทางวิทยาศาสตร์

ประเภทแร่

บอเรต (Borate)

กลุ่ม

แร่บอเรตไฮดรัสของแคลเซียมและซิลิเกต

ระบบผลึก

โมโนคลินิก (Monoclinic)

สูตรเคมี

Ca2B5SiO9(OH)5

องค์ประกอบ

แคลเซียมออกไซด์ (CaO) 28.7%, โบรอนไตรออกไซด์ (B2O3) 44.8%, ซิลิคอนไดออกไซด์ (SiO2) 14.8%, น้ำ (H2O) 11.7%

สำรวจ ฮาวไลต์