จี้แซฟไฟร์และเพชร

คำอธิบาย

จี้แซฟไฟร์และเพชรเป็นการรวมกันของอัญมณีสองชนิดที่มีคุณสมบัติโดดเด่น แซฟไฟร์เป็นคอรันดัมที่มีสีน้ำเงินเป็นหลัก (แต่ก็มีสีอื่น ๆ ยกเว้นสีแดงซึ่งเรียกว่าทับทิม) มีความแข็งสูง เพชรเป็นผลึกคาร์บอนบริสุทธิ์ที่มีความแข็งสูงสุดในบรรดาแร่ธาตุธรรมชาติ และมีดัชนีหักเหแสงสูง ทำให้เกิดประกายระยิบระยับ การรวมกันของอัญมณีทั้งสองนี้ในรูปแบบจี้สร้างสรรค์ความงามและความสง่างาม

วิธีการระบุ

สี

แซฟไฟร์: โดยทั่วไปสีน้ำเงินเข้มถึงน้ำเงินอ่อน แต่ก็มีสีอื่น ๆ เช่น ชมพู เหลือง เขียว ม่วง (ยกเว้นแดง) เพชร: ไม่มีสี (ใส) หรือมีสีเหลืองอ่อนถึงน้ำตาลอ่อนมาก บางครั้งมีสีแฟนซี เช่น ชมพู น้ำเงิน เขียว

ความวาว

แซฟไฟร์: คล้ายแก้วถึงกึ่งโลหะ เพชร: คล้ายเพชร (adamantine)

เนื้อหิน

แซฟไฟร์: ผิวเรียบเมื่อขัดเงา เพชร: ผิวเรียบเมื่อขัดเงา

รูปผลึก

แซฟไฟร์: ผลึกหกเหลี่ยมปริซึมหรือรูปทรงกระบอก เพชร: ผลึกทรงลูกบาศก์หรือทรงแปดหน้า

แนวแตกเรียบ

แซฟไฟร์: ไม่มีแนวแตกเรียบที่ชัดเจน แต่มีแนวแตกแยกตามระนาบการเติบโต (parting) เพชร: มีแนวแตกเรียบสมบูรณ์ใน 4 ทิศทาง (octahedral)

สภาพแวดล้อมทางธรณีวิทยา

แซฟไฟร์: พบในหินแปร (เช่น หินไนส์, หินชีสต์), หินอัคนี (เช่น หินบะซอลต์, หินไซอีไนต์) และแหล่งสะสมทุติยภูมิ (placer deposits) เพชร: พบในท่อคิมเบอร์ไลต์และลัมโพรไอต์ (แหล่งปฐมภูมิ) และแหล่งสะสมทุติยภูมิ (alluvial deposits)

ข้อเท็จจริงสำคัญ

• ความแข็ง: แซฟไฟร์: 9 (Mohs), เพชร: 10 (Mohs)
• ความถ่วงจำเพาะ: แซฟไฟร์: 3.95-4.10, เพชร: 3.50-3.53
• ระบบผลึก: แซฟไฟร์: ไตรโกนัล (Trigonal), เพชร: ไอโซเมตริก (Isometric)
• สี: แซฟไฟร์: น้ำเงิน, ชมพู, เหลือง, เขียว, ม่วง (ยกเว้นแดง), เพชร: ไม่มีสี, เหลือง, น้ำตาล, ชมพู, น้ำเงิน
• ความวาว: แซฟไฟร์: คล้ายแก้วถึงกึ่งโลหะ, เพชร: คล้ายเพชร (adamantine)
• ความโปร่งใส: แซฟไฟร์: โปร่งใสถึงโปร่งแสง, เพชร: โปร่งใส
• รอยแตก: แซฟไฟร์: ขรุขระถึงกึ่งก้นหอย, เพชร: ก้นหอยถึงไม่สม่ำเสมอ
• แนวแตกเรียบ: แซฟไฟร์: ไม่มีแนวแตกเรียบที่ชัดเจน (มี parting), เพชร: สมบูรณ์ใน 4 ทิศทาง
• องค์ประกอบ: แซฟไฟร์: อลูมิเนียมออกไซด์ (Al2O3), เพชร: คาร์บอน (C)

ตรวจสอบด่วน

• สี: แซฟไฟร์: น้ำเงินเป็นหลัก, เพชร: ไม่มีสีถึงเหลืองอ่อน
• ความวาว: แซฟไฟร์: คล้ายแก้ว, เพชร: คล้ายเพชร (adamantine)
• สีผง: แซฟไฟร์: ไม่มีสี (ขาว), เพชร: ไม่มีสี (ขาว)

ลักษณะทางกายภาพ

• ลักษณะผลึก: แซฟไฟร์: ผลึกหกเหลี่ยมปริซึม, รูปทรงกระบอก, รูปทรงกรวย, เพชร: ผลึกทรงแปดหน้า, ทรงลูกบาศก์, ทรงสิบสองหน้า
• ชนิดแนวแตกเรียบ: แซฟไฟร์: ไม่มีแนวแตกเรียบที่แท้จริง แต่มี parting ตามระนาบผลึก, เพชร: Octahedral (สมบูรณ์)
• ชนิดรอยแตก: แซฟไฟร์: Conchodial (ก้นหอย) ถึง Uneven (ไม่สม่ำเสมอ), เพชร: Conchodial (ก้นหอย) ถึง Splintery (เสี้ยน)
• ความเหนียว: แซฟไฟร์: เปราะ, เพชร: เปราะ
• ชนิดความวาว: แซฟไฟร์: Vitreous (คล้ายแก้ว) ถึง Sub-adamantine (กึ่งคล้ายเพชร), เพชร: Adamantine (คล้ายเพชร)

การก่อตัว

แซฟไฟร์ (คอรันดัม) ก่อตัวภายใต้สภาวะอุณหภูมิและความดันสูงในหินแปร (เช่น หินไนส์, หินชีสต์) และหินอัคนี (เช่น หินบะซอลต์, หินไซอีไนต์) ที่มีซิลิกาต่ำและอลูมินาสูง เพชร (คาร์บอน) ก่อตัวลึกภายในเนื้อโลก (ประมาณ 150-200 กม.) ภายใต้ความดันและอุณหภูมิที่สูงมาก (ประมาณ 900-1300 องศาเซลเซียส และ 4.5-6 GPa) จากนั้นถูกนำขึ้นสู่ผิวโลกโดยการปะทุของภูเขาไฟแบบคิมเบอร์ไลต์หรือลัมโพรไอต์

การใช้ประโยชน์

จี้แซฟไฟร์และเพชรถูกใช้เป็นเครื่องประดับที่มีมูลค่าสูง แสดงถึงความหรูหรา สถานะทางสังคม และเป็นของขวัญในโอกาสพิเศษ แซฟไฟร์สีน้ำเงินเป็นที่นิยมอย่างยิ่ง ส่วนเพชรเป็นอัญมณีที่แข็งที่สุดและมีประกายงดงาม

การกระจายตามอายุ

แซฟไฟร์และเพชรมีอายุทางธรณีวิทยาที่แตกต่างกันมาก แซฟไฟร์มักก่อตัวในยุคพรีแคมเบรียนถึงซีโนโซอิก ส่วนเพชรมีอายุตั้งแต่ 990 ล้านปีถึง 4.2 พันล้านปี

แหล่งที่พบ

เคล็ดลับการค้นหา

หินที่คล้ายกัน

การจำแนกทางวิทยาศาสตร์

ประเภทแร่

แซฟไฟร์: ออกไซด์, เพชร: ธาตุธรรมชาติ

กลุ่ม

แซฟไฟร์: คอรันดัมกรุ๊ป, เพชร: คาร์บอนกรุ๊ป

ระบบผลึก

แซฟไฟร์: ไตรโกนัล, เพชร: ไอโซเมตริก

สูตรเคมี

แซฟไฟร์: Al2O3, เพชร: C

องค์ประกอบ

แซฟไฟร์: อลูมิเนียมออกไซด์, เพชร: คาร์บอน

สำรวจ จี้แซฟไฟร์และเพชร