มีรูปถ่ายแล้ว? ระบุหินทันทีด้วยแอป Rockby
เปิดแอปคำอธิบาย
เพทายลูกบาศก์ (Cubic Zirconia) เป็นวัสดุสังเคราะห์ที่ประกอบด้วยเซอร์โคเนียมไดออกไซด์ (ZrO2) ในรูปผลึกที่มีโครงสร้างลูกบาศก์ มีความแข็งสูง มีค่าดัชนีหักเหแสงสูง และมีการกระจายแสง (dispersion) ที่ทำให้เกิดประกายไฟ (fire) คล้ายเพชรมาก ทำให้เป็นที่นิยมใช้เป็นอัญมณีเลียนแบบเพชรที่ราคาไม่แพง สามารถผลิตได้หลายสีโดยการเติมสารเจือปน (dopants) เช่น ซีเรียม (Ce) เพื่อให้ได้สีเหลืองหรือส้ม, โครเมียม (Cr) ให้สีเขียว, นีโอดีเมียม (Nd) ให้สีม่วง, และเออร์เบียม (Er) ให้สีชมพู
วิธีการระบุ
- สี
- โดยทั่วไปไม่มีสี (ใส) แต่สามารถผลิตให้มีสีต่างๆ ได้โดยการเติมสารเจือปน
- ความวาว
- ประกายเพชร (Adamantine)
- เนื้อหิน
- เรียบเนียนเมื่อเจียระไน
- รูปผลึก
- ผลึกเดี่ยวในระบบลูกบาศก์ (Cubic system) มักพบในรูปเจียระไน
- แนวแตกเรียบ
- ไม่มีแนวแตกเรียบ (None)
- สภาพแวดล้อมทางธรณีวิทยา
- ไม่มีสภาพแวดล้อมทางธรณีวิทยา เนื่องจากเป็นวัสดุสังเคราะห์
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ความแข็ง: 8.0-8.5 ตามมาตราโมห์
- ความถ่วงจำเพาะ: 5.6-6.0
- ระบบผลึก: ลูกบาศก์ (Cubic)
- สี: ไม่มีสี, หรือมีสีต่างๆ (เหลือง, ส้ม, เขียว, ม่วง, ชมพู ฯลฯ) ขึ้นอยู่กับสารเจือปน
- ความวาว: ประกายเพชร (Adamantine)
- ความโปร่งใส: โปร่งใสถึงโปร่งแสง
- รอยแตก: แบบก้นหอย (Conchoidal)
- แนวแตกเรียบ: ไม่มี (None)
- องค์ประกอบ: เซอร์โคเนียมไดออกไซด์ (Zirconium Dioxide)
ตรวจสอบด่วน
- สี: ใส ไม่มีสี (หรือมีสีต่างๆ หากเติมสารเจือปน)
- ความวาว: ประกายเพชร
- สีผง: ไม่มีสี (ขาว)
ลักษณะทางกายภาพ
- ลักษณะผลึก: ผลึกเดี่ยวในระบบลูกบาศก์ มักพบในรูปเจียระไน
- ชนิดแนวแตกเรียบ: ไม่มีแนวแตกเรียบ
- ชนิดรอยแตก: แบบก้นหอย
- ความเหนียว: เปราะ (Brittle)
- ชนิดความวาว: ประกายเพชร
การก่อตัว
เพทายลูกบาศก์เป็นวัสดุสังเคราะห์ที่ผลิตขึ้นในห้องปฏิบัติการ ไม่ได้เกิดขึ้นตามธรรมชาติในเปลือกโลก การผลิตทำได้โดยการให้ความร้อนแก่เซอร์โคเนียมไดออกไซด์ (ZrO2) ที่อุณหภูมิสูงมาก (ประมาณ 2,750 องศาเซลเซียส) และทำให้เย็นลงอย่างช้าๆ เพื่อให้เกิดการตกผลึกในโครงสร้างลูกบาศก์ (cubic crystal system) ซึ่งเป็นโครงสร้างเดียวกับเพชร กระบวนการผลิตที่นิยมคือ Skull-melting method ซึ่งใช้คลื่นความถี่วิทยุ (RF induction) เพื่อหลอมผงเซอร์โคเนียมไดออกไซด์ในเบ้าหลอมที่ทำจากเซอร์โคเนียเอง เพื่อป้องกันการปนเปื้อนจากวัสดุอื่น
การใช้ประโยชน์
ใช้เป็นอัญมณีเลียนแบบเพชรในเครื่องประดับอย่างแพร่หลาย เนื่องจากมีคุณสมบัติทางแสงและกายภาพที่คล้ายคลึงกับเพชรมาก นอกจากนี้ยังใช้ในงานอุตสาหกรรมบางประเภท เช่น เป็นวัสดุเซรามิกที่มีความแข็งสูง ทนทานต่อการสึกหรอ และทนความร้อนสูง
การกระจายตามอายุ
ไม่มีอายุทางธรณีวิทยา เนื่องจากเป็นวัสดุสังเคราะห์
แหล่งที่พบ
ห้องปฏิบัติการผลิต
เพทายลูกบาศก์ถูกผลิตขึ้นในโรงงานและห้องปฏิบัติการทั่วโลก ไม่ได้เกิดขึ้นตามธรรมชาติ
เคล็ดลับการค้นหา
การแยกแยะจากเพชร
เพทายลูกบาศก์มีความหนาแน่นสูงกว่าเพชร (ประมาณ 5.6-6.0 g/cm³ เทียบกับเพชร 3.52 g/cm³) และมีค่าการกระจายแสง (dispersion) สูงกว่า ทำให้เกิดประกายไฟหลากสีมากกว่าเพชร นอกจากนี้ เพทายลูกบาศก์มักจะไม่มีตำหนิภายใน (inclusions) เหมือนเพชรธรรมชาติ และมักจะรู้สึกอุ่นกว่าเมื่อสัมผัสกับผิวหนัง เนื่องจากเป็นตัวนำความร้อนที่ไม่ดีเท่าเพชร
การทดสอบด้วยเครื่องมือ
สามารถใช้เครื่องทดสอบเพชร (diamond tester) ซึ่งวัดการนำความร้อน เพื่อแยกแยะเพทายลูกบาศก์ออกจากเพชรได้ เนื่องจากเพทายลูกบาศก์มีการนำความร้อนต่ำกว่าเพชรมาก
หินที่คล้ายกัน
เพชร
Carbon (C)
เรียกอีกชื่อว่า: Diamond
โมอิสซาไนต์
Silicon Carbide (SiC)
เรียกอีกชื่อว่า: Moissanite
เพทาย
Zirconium Silicate (ZrSiO4)
เรียกอีกชื่อว่า: Zircon
แก้ว
Amorphous Silica (SiO2)
เรียกอีกชื่อว่า: Glass
การจำแนกทางวิทยาศาสตร์
- ประเภทแร่
- ออกไซด์ (Oxide)
- กลุ่ม
- เซอร์โคเนียมออกไซด์ (Zirconium Oxide)
- ระบบผลึก
- ลูกบาศก์ (Cubic)
- สูตรเคมี
- ZrO2
- องค์ประกอบ
- เซอร์โคเนียมไดออกไซด์
สำรวจ เพทายลูกบาศก์
ระบุหินได้ทุกที่
ฟรีบน iOS, Android และเว็บ ระบุจากรูปถ่าย ฐานข้อมูลครบถ้วน และคอลเลกชันส่วนตัวของคุณ