Rockby LogoRockby

ฮอร์นเบลนด์ชีสต์

หินแปร (Metamorphic Rock)

Hornblende Schist

เรียกอีกชื่อว่า: แอมฟิโบไลต์ชีสต์ (Amphibolite Schist) ในบางกรณี

มีรูปถ่ายแล้ว? ระบุหินทันทีด้วยแอป Rockby

เปิดแอป

คำอธิบาย

ฮอร์นเบลนด์ชีสต์เป็นหินแปรที่มีลักษณะเป็นแผ่น (foliated) โดดเด่นด้วยการมีแร่ฮอร์นเบลนด์ (hornblende) เป็นองค์ประกอบหลัก ซึ่งมักจะเรียงตัวขนานกันทำให้เกิดโครงสร้างแบบชีสต์ (schistosity) แร่ฮอร์นเบลนด์เป็นแร่ในกลุ่มแอมฟิโบล (amphibole) ที่มีสีเขียวเข้มถึงดำ และมักจะพบร่วมกับแร่ควอตซ์ (quartz), เฟลด์สปาร์ (feldspar), ไบโอไทต์ (biotite) และการ์เนต (garnet) ในบางครั้ง

วิธีการระบุ

สี
สีเขียวเข้มถึงดำ มักมีจุดหรือริ้วสีดำของแร่ฮอร์นเบลนด์
ความวาว
แร่ฮอร์นเบลนด์มีประกายแบบคล้ายแก้วถึงด้าน (vitreous to dull) ส่วนแร่ควอตซ์มีประกายคล้ายแก้ว
เนื้อหิน
เนื้อหินเป็นแบบชีสต์ (schistose) แสดงการเรียงตัวของแร่เป็นแผ่นขนานกัน (foliation) ทำให้หินสามารถแตกออกเป็นแผ่นได้ง่าย
รูปผลึก
แร่ฮอร์นเบลนด์มักปรากฏเป็นผลึกรูปเข็มหรือแท่งยาว (prismatic) เรียงตัวในแนวเดียวกัน
แนวแตกเรียบ
แร่ฮอร์นเบลนด์มีแนวแตกเรียบ 2 แนว ตัดกันที่มุมประมาณ 56° และ 124° ซึ่งเป็นลักษณะเฉพาะของแร่ในกลุ่มแอมฟิโบล
สภาพแวดล้อมทางธรณีวิทยา
พบในเขตการแปรสภาพระดับภูมิภาค (regional metamorphic terrains) ที่เกี่ยวข้องกับการชนกันของแผ่นเปลือกโลก (convergent plate boundaries) หรือในบริเวณที่เกิดการแปรสภาพสัมผัส (contact metamorphism) ของหินอัคนีเบสิก

ข้อเท็จจริงสำคัญ

  • ความแข็ง: 5-6 บนมาตราโมส (สำหรับแร่ฮอร์นเบลนด์)
  • ความถ่วงจำเพาะ: 3.0-3.4 (สำหรับหินโดยรวม)
  • ระบบผลึก: โมโนคลินิก (Monoclinic) สำหรับแร่ฮอร์นเบลนด์
  • สี: เขียวเข้ม, ดำ
  • ความวาว: คล้ายแก้วถึงด้าน
  • ความโปร่งใส: ทึบแสง (Opaque) ถึงโปร่งแสง (Translucent) สำหรับแร่ฮอร์นเบลนด์
  • รอยแตก: ไม่สม่ำเสมอ (Uneven) ถึงกึ่งก้นหอย (Subconchoidal)
  • แนวแตกเรียบ: มีแนวแตกเรียบ 2 แนว ตัดกันที่มุมประมาณ 56° และ 124° (สำหรับแร่ฮอร์นเบลนด์)
  • องค์ประกอบ: ส่วนใหญ่ประกอบด้วยแร่ฮอร์นเบลนด์ (hornblende) ร่วมกับควอตซ์ (quartz), เฟลด์สปาร์ (feldspar), ไบโอไทต์ (biotite) และอาจมีแร่การ์เนต (garnet) หรือแร่รองอื่นๆ

ตรวจสอบด่วน

  • สี: เขียวเข้มถึงดำ
  • ความวาว: คล้ายแก้วถึงด้าน
  • สีผง: ไม่มีสี (ขาว) หรือสีเทาอ่อน

ลักษณะทางกายภาพ

  • ลักษณะผลึก: ผลึกรูปเข็มหรือแท่งยาว (prismatic) สำหรับแร่ฮอร์นเบลนด์
  • ชนิดแนวแตกเรียบ: สมบูรณ์ (Perfect) ใน 2 ทิศทาง (สำหรับแร่ฮอร์นเบลนด์)
  • ชนิดรอยแตก: ไม่สม่ำเสมอ (Uneven)
  • ความเหนียว: เปราะ (Brittle)
  • ชนิดความวาว: คล้ายแก้ว (Vitreous) ถึงด้าน (Dull)

การก่อตัว

เกิดจากการแปรสภาพระดับปานกลางถึงสูง (medium- to high-grade metamorphism) ของหินอัคนีชนิดเบสิก เช่น บะซอลต์ (basalt) หรือแกบโบร (gabbro) หรือหินตะกอนที่มีองค์ประกอบของดินเหนียวและแร่เหล็กสูง ภายใต้สภาวะอุณหภูมิและความดันสูง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเขตการชนกันของแผ่นเปลือกโลก (convergent plate boundaries) หรือในเขตการแปรสภาพระดับภูมิภาค (regional metamorphism)

การใช้ประโยชน์

เนื่องจากเป็นหินที่มีความแข็งปานกลางและมีคุณสมบัติทางกายภาพที่หลากหลาย จึงมีการนำไปใช้เป็นหินก่อสร้าง หินประดับ และหินถมถนนในบางพื้นที่ นอกจากนี้ยังเป็นหินที่สำคัญในการศึกษาธรณีวิทยาเพื่อทำความเข้าใจกระบวนการแปรสภาพและประวัติทางธรณีวิทยาของภูมิภาค

การกระจายตามอายุ

พบได้ในหินแปรยุคต่างๆ ตั้งแต่พรีแคมเบรียนจนถึงพาลีโอโซอิก ขึ้นอยู่กับประวัติการแปรสภาพของแต่ละพื้นที่

แหล่งที่พบ

เทือกเขาแอลป์ (Alps)

พบได้ทั่วไปในเขตเทือกเขาแอลป์ ซึ่งเป็นผลมาจากการชนกันของแผ่นเปลือกโลกแอฟริกาและยูเรเซีย

เทือกเขาแอพพาเลเชียน (Appalachian Mountains)

พบในเขตการแปรสภาพของเทือกเขาแอพพาเลเชียนในอเมริกาเหนือ

สแกนดิเนเวีย (Scandinavia)

พบในโล่บอลติก (Baltic Shield) ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีหินแปรยุคพรีแคมเบรียนจำนวนมาก

อินเดีย (India)

พบในเขตการแปรสภาพของคาบสมุทรอินเดีย โดยเฉพาะในพื้นที่ที่เคยเป็นส่วนหนึ่งของมหาทวีปกอนด์วานา

เคล็ดลับการค้นหา

สังเกตโครงสร้าง

มองหาหินที่มีโครงสร้างเป็นแผ่น (foliated) และมีแร่สีเขียวเข้มถึงดำเรียงตัวขนานกัน

ตรวจสอบแร่ประกอบ

ใช้แว่นขยายเพื่อระบุแร่ฮอร์นเบลนด์ ซึ่งมีลักษณะเป็นผลึกรูปเข็มหรือแท่งยาว และอาจมีแร่ควอตซ์หรือเฟลด์สปาร์สีอ่อนแซมอยู่

พิจารณาสภาพแวดล้อมทางธรณีวิทยา

มักพบในพื้นที่ที่มีประวัติการแปรสภาพระดับภูมิภาค เช่น เขตเทือกเขาเก่าแก่ หรือบริเวณที่เคยมีการชนกันของแผ่นเปลือกโลก

หินที่คล้ายกัน

แอมฟิโบไลต์

Amphibolite

เรียกอีกชื่อว่า: Amphibolite

ไบโอไทต์ชีสต์

Biotite Schist

เรียกอีกชื่อว่า: Biotite Schist

กรีนชีสต์

Greenschist

เรียกอีกชื่อว่า: Greenschist

การจำแนกทางวิทยาศาสตร์

ประเภทแร่
หินแปร (Metamorphic Rock)
กลุ่ม
หินชีสต์ (Schist Group)
ระบบผลึก
โมโนคลินิก (Monoclinic) สำหรับแร่ฮอร์นเบลนด์
สูตรเคมี
ไม่มีสูตรเคมีเฉพาะสำหรับหิน แต่แร่ฮอร์นเบลนด์มีสูตรเคมีที่ซับซ้อน เช่น (Ca,Na)2-3(Mg,Fe,Al)5(Al,Si)8O22(OH)2
องค์ประกอบ
ส่วนใหญ่ประกอบด้วยแร่ฮอร์นเบลนด์ (hornblende) ซึ่งเป็นแร่ในกลุ่มแอมฟิโบล ร่วมกับแร่ควอตซ์ (quartz), เฟลด์สปาร์ (feldspar), ไบโอไทต์ (biotite) และอาจมีแร่การ์เนต (garnet), เอพิโดต (epidote) หรือแร่รองอื่นๆ

สำรวจ ฮอร์นเบลนด์ชีสต์

ระบุหินได้ทุกที่

ฟรีบน iOS, Android และเว็บ ระบุจากรูปถ่าย ฐานข้อมูลครบถ้วน และคอลเลกชันส่วนตัวของคุณ

เปิดในแอป