เรดแจสเปอร์ (Red Jasper)

คำอธิบาย

เรดแจสเปอร์เป็นแจสเปอร์ชนิดหนึ่งที่มีสีแดงเข้มถึงแดงอมน้ำตาล สีแดงเกิดจากการมีแร่เหล็กออกไซด์ (เฮมาไทต์) ปะปนอยู่ภายในโครงสร้างซิลิกา เป็นแร่ควอตซ์ชนิดคาลซิโดนี (Chalcedony) ซึ่งเป็นผลึกซิลิกาขนาดเล็กมาก (cryptocrystalline quartz) ทำให้มีเนื้อละเอียดและทึบแสง มีความแข็งสูง ทนทานต่อการสึกกร่อน และสามารถขัดเงาได้ดี

วิธีการระบุ

สี

สีแดงเข้มถึงแดงอมน้ำตาล อาจมีลายเส้นหรือจุดสีดำ, เทา, หรือขาวปะปน

ความวาว

ผิวด้าน (Dull) ถึงผิวมันคล้ายขี้ผึ้ง (Waxy) เมื่อขัดเงา

เนื้อหิน

เนื้อละเอียดมาก (Fine-grained) และทึบแสง (Opaque) สัมผัสเรียบเนียน

รูปผลึก

ไม่มีรูปผลึกที่มองเห็นได้ด้วยตาเปล่า เนื่องจากเป็นผลึกขนาดเล็กมาก (cryptocrystalline)

แนวแตกเรียบ

ไม่มีแนวแตกเรียบ (No cleavage) แตกแบบก้นหอย (Conchoidal fracture)

สภาพแวดล้อมทางธรณีวิทยา

พบในแหล่งน้ำพุร้อน, รอยแตกของหินภูเขาไฟ, หินตะกอนที่มีซิลิกา, และในสายแร่ (veins) ที่มีการตกตะกอนของซิลิกา

ข้อเท็จจริงสำคัญ

• ความแข็ง: 6.5-7 ตามมาตราโมห์ (Mohs scale)
• ความถ่วงจำเพาะ: 2.58-2.91
• ระบบผลึก: ไตรโกนัล (Trigonal) แต่ผลึกมีขนาดเล็กมากจนไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า
• สี: แดงเข้ม, แดงอมน้ำตาล, อาจมีลายเส้นหรือจุดสีดำ, เทา, ขาว
• ความวาว: ผิวด้านถึงผิวมันคล้ายขี้ผึ้ง
• ความโปร่งใส: ทึบแสง (Opaque)
• รอยแตก: แตกแบบก้นหอย (Conchoidal)
• แนวแตกเรียบ: ไม่มีแนวแตกเรียบ (None)
• องค์ประกอบ: ซิลิคอนไดออกไซด์ (SiO2) ที่มีแร่เหล็กออกไซด์ (เฮมาไทต์) ปะปน

ตรวจสอบด่วน

• สี: แดงเข้มถึงแดงอมน้ำตาล
• ความวาว: ผิวด้านถึงผิวมันคล้ายขี้ผึ้ง
• สีผง: สีขาว

ลักษณะทางกายภาพ

• ลักษณะผลึก: มวลรวมขนาดเล็กมาก (Cryptocrystalline massive)
• ชนิดแนวแตกเรียบ: ไม่มี (None)
• ชนิดรอยแตก: แตกแบบก้นหอย (Conchoidal)
• ความเหนียว: เปราะ (Brittle)
• ชนิดความวาว: ผิวด้าน (Dull) ถึงผิวมันคล้ายขี้ผึ้ง (Waxy)

การก่อตัว

เรดแจสเปอร์ก่อตัวขึ้นจากการตกตะกอนของซิลิกา (SiO2) ในน้ำร้อนใต้พิภพ หรือในสภาพแวดล้อมที่มีการเปลี่ยนแปลงทางเคมีสูง โดยมีแร่เหล็กออกไซด์ (เช่น เฮมาไทต์, Fe2O3) เป็นตัวให้สีแดง แร่ซิลิกาจะตกผลึกเป็นผลึกขนาดเล็กมาก (cryptocrystalline) รวมตัวกันเป็นเนื้อแน่นทึบ การก่อตัวอาจเกิดขึ้นในแหล่งน้ำพุร้อน, รอยแตกของหินภูเขาไฟ, หรือในชั้นหินตะกอนที่มีการแทรกซึมของสารละลายซิลิกา

การใช้ประโยชน์

ใช้เป็นหินประดับ, อัญมณี, แกะสลัก, ทำเครื่องประดับ, และเป็นวัสดุขัดเงา เนื่องจากมีความแข็งและทนทาน รวมถึงมีสีสันสวยงาม

การกระจายตามอายุ

พบได้ในหินที่มีอายุหลากหลาย ตั้งแต่ยุคพรีแคมเบรียน (Precambrian) จนถึงยุคซีโนโซอิก (Cenozoic) ขึ้นอยู่กับแหล่งกำเนิด

แหล่งที่พบ

เคล็ดลับการค้นหา

หินที่คล้ายกัน

การจำแนกทางวิทยาศาสตร์

ประเภทแร่

ซิลิเกต (Silicates)

กลุ่ม

ควอตซ์ (Quartz Group), ชนิดคาลซิโดนี (Chalcedony Variety)

ระบบผลึก

ไตรโกนัล (Trigonal)

สูตรเคมี

SiO2 (มี Fe2O3 เป็นสารเจือปน)

องค์ประกอบ

ซิลิคอนไดออกไซด์ (Silicon Dioxide) เป็นองค์ประกอบหลัก โดยมีเหล็กออกไซด์ (Iron Oxide) เป็นสารให้สีแดง

สำรวจ เรดแจสเปอร์ (Red Jasper)