เรดแจสเปอร์

คำอธิบาย

เรดแจสเปอร์เป็นหินที่มีสีแดงเข้มถึงแดงอมน้ำตาล มีลักษณะทึบแสงถึงกึ่งโปร่งแสง มีความแข็งสูงและทนทานต่อการสึกกร่อน มักพบในรูปของก้อนกลม (nodules) หรือเป็นชั้นแทรกอยู่ในหินอื่นๆ มีเนื้อละเอียดและมักมีลวดลายหรือแถบสีที่เกิดจากการปนเปื้อนของแร่ธาตุอื่นๆ

วิธีการระบุ

สี

สีแดงเข้มถึงแดงอมน้ำตาล อาจมีลวดลายหรือแถบสีอื่นปะปน

ความวาว

ผิวด้านถึงคล้ายขี้ผึ้ง (waxy) เมื่อขัดเงาจะมีความมันวาวคล้ายแก้ว (vitreous)

เนื้อหิน

เนื้อละเอียดมาก (cryptocrystalline) ไม่สามารถมองเห็นผลึกด้วยตาเปล่า ผิวสัมผัสเรียบเนียน

รูปผลึก

ไม่มีรูปผลึกที่ชัดเจน มักพบในรูปของก้อนกลม มวลรวม หรือเป็นชั้น

แนวแตกเรียบ

ไม่มีแนวแตกเรียบ (non-cleavage) แตกแบบก้นหอย (conchoidal fracture)

สภาพแวดล้อมทางธรณีวิทยา

พบในแหล่งสะสมของซิลิกาในน้ำพุร้อน, สายแร่, โพรงหิน, หรือเป็นส่วนประกอบของหินตะกอนและหินภูเขาไฟที่ถูกแปรสภาพ

ข้อเท็จจริงสำคัญ

• ความแข็ง: 6.5-7 ตามมาตราโมห์ (Mohs scale)
• ความถ่วงจำเพาะ: 2.58-2.91
• ระบบผลึก: ไตรโกนัล (Trigonal) - เนื่องจากเป็นผลึกจุลภาคของควอตซ์
• สี: แดงเข้มถึงแดงอมน้ำตาล
• ความวาว: ผิวด้านถึงคล้ายขี้ผึ้ง (waxy) เมื่อขัดเงาจะมีความมันวาวคล้ายแก้ว (vitreous)
• ความโปร่งใส: ทึบแสงถึงกึ่งโปร่งแสง
• รอยแตก: แตกแบบก้นหอย (conchoidal)
• แนวแตกเรียบ: ไม่มี (none)
• องค์ประกอบ: ซิลิคอนไดออกไซด์ (SiO2) พร้อมด้วยการปนเปื้อนของเหล็กออกไซด์ (Fe2O3) ที่ให้สีแดง

ตรวจสอบด่วน

• สี: แดงเข้มถึงแดงอมน้ำตาล
• ความวาว: ผิวด้านถึงคล้ายขี้ผึ้ง
• สีผง: สีขาว

ลักษณะทางกายภาพ

• ลักษณะผลึก: มวลรวม (massive), ก้อนกลม (nodular), หรือเป็นชั้น (banded)
• ชนิดแนวแตกเรียบ: ไม่มีแนวแตกเรียบ
• ชนิดรอยแตก: แตกแบบก้นหอย (conchoidal)
• ความเหนียว: เปราะ (brittle)
• ชนิดความวาว: ผิวด้านถึงคล้ายขี้ผึ้ง (waxy) หรือมันวาวคล้ายแก้ว (vitreous) เมื่อขัดเงา

การก่อตัว

เรดแจสเปอร์เป็นแร่ควอตซ์ชนิดหนึ่งในกลุ่มคาลซิโดนี (Chalcedony) ซึ่งเป็นซิลิกาอสัณฐาน (cryptocrystalline silica) ที่มีโครงสร้างผลึกละเอียดมากจนไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่าหรือกล้องจุลทรรศน์ทั่วไป การก่อตัวของแจสเปอร์มักเกิดขึ้นจากการตกตะกอนของสารละลายซิลิกาในน้ำพุร้อน (hydrothermal solutions) หรือจากการแทนที่ของซิลิกาในหินเดิม เช่น หินภูเขาไฟ หินตะกอน หรือหินปูน สีแดงของเรดแจสเปอร์เกิดจากการปนเปื้อนของเหล็กออกไซด์ (iron oxides) โดยเฉพาะอย่างยิ่งเฮมาไทต์ (hematite, Fe2O3) ซึ่งอาจมีปริมาณสูงถึง 20% ขององค์ประกอบทั้งหมด กระบวนการเกิดอาจรวมถึงการตกตะกอนในแอ่งน้ำ การสะสมตัวในรอยแตกและโพรงของหิน หรือการแปรสภาพของหินที่มีซิลิกาเป็นองค์ประกอบหลัก

การใช้ประโยชน์

เรดแจสเปอร์ถูกนำมาใช้เป็นหินประดับ (ornamental stone) และหินอัญมณี (gemstone) มาตั้งแต่สมัยโบราณ นิยมนำมาทำเป็นเครื่องประดับ เช่น ลูกปัด จี้ แหวน และงานแกะสลักต่างๆ นอกจากนี้ยังใช้เป็นวัสดุขัดเงา (abrasive) และในบางกรณีอาจใช้เป็นหินก่อสร้างหรือหินตกแต่งอาคาร

การกระจายตามอายุ

พบได้ในหินที่มีอายุตั้งแต่พรีแคมเบรียน (Precambrian) จนถึงยุคปัจจุบัน ขึ้นอยู่กับแหล่งกำเนิดทางธรณีวิทยา

แหล่งที่พบ

เคล็ดลับการค้นหา

หินที่คล้ายกัน

การจำแนกทางวิทยาศาสตร์

ประเภทแร่

ซิลิเกต (Silicates)

กลุ่ม

ควอตซ์ (Quartz) / คาลซิโดนี (Chalcedony)

ระบบผลึก

ไตรโกนัล (Trigonal)

สูตรเคมี

SiO2 (มี Fe2O3 เป็นสารเจือปนที่ให้สี)

องค์ประกอบ

ซิลิคอนไดออกไซด์ (Silicon Dioxide) เป็นหลัก โดยมีเหล็กออกไซด์ (Iron Oxides) เป็นสารให้สี

สำรวจ เรดแจสเปอร์