มัสโคไวต์ ไมกา

คำอธิบาย

มัสโคไวต์เป็นแร่ในกลุ่มไมกาที่มีองค์ประกอบทางเคมีเป็นโพแทสเซียมอะลูมิเนียมซิลิเกตไฮดรอกไซด์ มีลักษณะเด่นคือสามารถลอกออกเป็นแผ่นบางๆ ได้ง่ายมาก มีความยืดหยุ่นและโปร่งใสถึงโปร่งแสง มีสีขาว เงิน หรือเหลืองอ่อนถึงน้ำตาลอ่อน มีความวาวแบบมุกหรือแก้ว เป็นแร่ที่พบได้ทั่วไปและมีความสำคัญทางเศรษฐกิจ

วิธีการระบุ

สี

สีขาว, ไม่มีสี, เงิน, เหลืองอ่อน, น้ำตาลอ่อน, เขียวอ่อน

ความวาว

วาวแบบมุก (pearly) บนระนาบการแตก หรือวาวแบบแก้ว (vitreous) บนพื้นผิวอื่นๆ

เนื้อหิน

เป็นแผ่นบางๆ ที่สามารถลอกออกได้ง่าย มีความยืดหยุ่น

รูปผลึก

ผลึกเป็นแผ่นบางๆ รูปหกเหลี่ยม หรือเป็นเกล็ดเล็กๆ มักพบในรูปของมวลรวมแบบแผ่น (foliated aggregates) หรือเป็นผลึกเดี่ยวขนาดใหญ่ในเพกมาไทต์

แนวแตกเรียบ

มีการแตกแบบสมบูรณ์ในแนวเดียว (perfect basal cleavage) ทำให้สามารถลอกออกเป็นแผ่นบางๆ ได้ง่ายมาก

สภาพแวดล้อมทางธรณีวิทยา

พบในหินแปรระดับภูมิภาค (regional metamorphic rocks) เช่น ชีสต์, ไนส์, หินอัคนีประเภทหินแกรนิตและเพกมาไทต์ และในหินตะกอนบางชนิด

ข้อเท็จจริงสำคัญ

• ความแข็ง: 2 - 2.5 (ตามมาตราโมห์)
• ความถ่วงจำเพาะ: 2.76 - 3.0
• ระบบผลึก: โมโนคลินิก (Monoclinic)
• สี: ไม่มีสี, ขาว, เงิน, เหลืองอ่อน, น้ำตาลอ่อน, เขียวอ่อน
• ความวาว: วาวแบบมุกถึงวาวแบบแก้ว
• ความโปร่งใส: โปร่งใสถึงโปร่งแสง
• รอยแตก: ไม่ปรากฏ (เนื่องจากมีการแตกแบบสมบูรณ์)
• แนวแตกเรียบ: แตกแบบสมบูรณ์ในแนวเดียว (perfect basal cleavage) {001}
• องค์ประกอบ: โพแทสเซียมอะลูมิเนียมซิลิเกตไฮดรอกไซด์ (Potassium aluminum silicate hydroxide)

ตรวจสอบด่วน

• สี: ขาว, เงิน, เหลืองอ่อน
• ความวาว: วาวแบบมุก
• สีผง: ขาว

ลักษณะทางกายภาพ

• ลักษณะผลึก: เป็นแผ่นบางๆ, เกล็ด, มวลรวมแบบแผ่น, ผลึกรูปหกเหลี่ยมเทียม
• ชนิดแนวแตกเรียบ: สมบูรณ์ในแนวเดียว (perfect basal cleavage)
• ชนิดรอยแตก: ไม่ปรากฏ (เนื่องจากมีการแตกแบบสมบูรณ์)
• ความเหนียว: ยืดหยุ่น (elastic) และสามารถโค้งงอได้
• ชนิดความวาว: วาวแบบมุก (pearly) บนระนาบการแตก, วาวแบบแก้ว (vitreous) บนพื้นผิวอื่นๆ

การก่อตัว

มัสโคไวต์เป็นแร่ที่พบได้ทั่วไปในหินแปรระดับภูมิภาค (regional metamorphic rocks) เช่น ชีสต์ (schist) และไนส์ (gneiss) ที่เกิดจากการแปรสภาพของหินดินดานหรือหินตะกอนอื่นๆ นอกจากนี้ยังพบในหินอัคนีประเภทหินแกรนิต (granite) และเพกมาไทต์ (pegmatite) โดยเฉพาะในเพกมาไทต์ที่มีขนาดผลึกใหญ่มาก และยังสามารถพบได้ในหินตะกอนบางชนิดในรูปของเศษแร่ที่ทนทานต่อการผุพัง

การใช้ประโยชน์

มัสโคไวต์มีคุณสมบัติเป็นฉนวนไฟฟ้าและความร้อนที่ดีเยี่ยม ทนทานต่อสารเคมีและอุณหภูมิสูง จึงถูกนำมาใช้ในอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์เป็นฉนวนในตัวเก็บประจุ (capacitors) และอุปกรณ์ไฟฟ้าต่างๆ ใช้เป็นสารเติมแต่งในสี พลาสติก ยาง และเครื่องสำอาง เพื่อเพิ่มความเงางาม ความแข็งแรง และลดการซึมผ่านของน้ำ นอกจากนี้ยังใช้เป็นสารหล่อลื่นในบางกรณี และในอุตสาหกรรมก่อสร้างเป็นส่วนผสมในปูนฉาบเพื่อเพิ่มความสวยงาม

การกระจายตามอายุ

พบได้ในหินที่มีอายุหลากหลาย ตั้งแต่พรีแคมเบรียนจนถึงยุคปัจจุบัน โดยเฉพาะในหินแปรและหินอัคนีที่มีอายุเก่าแก่

แหล่งที่พบ

เคล็ดลับการค้นหา

หินที่คล้ายกัน

การจำแนกทางวิทยาศาสตร์

ประเภทแร่

ซิลิเกต (Silicate)

กลุ่ม

ไมกา (Mica Group)

ระบบผลึก

โมโนคลินิก (Monoclinic)

สูตรเคมี

KAl2(AlSi3O10)(OH)2

องค์ประกอบ

โพแทสเซียมอะลูมิเนียมซิลิเกตไฮดรอกไซด์

สำรวจ มัสโคไวต์ ไมกา