แบล็คสปิเนล

คำอธิบาย

แบล็คสปิเนลคือแร่สปิเนลที่มีสีดำสนิท เกิดจากธาตุเหล็ก (Fe2+ และ Fe3+) ที่เข้าไปแทนที่แมกนีเซียม (Mg) และอะลูมิเนียม (Al) ในโครงสร้างผลึก ทำให้เกิดการดูดกลืนแสงในช่วงความยาวคลื่นที่มองเห็นได้ทั้งหมด แบล็คสปิเนลเป็นแร่ที่มีความแข็งสูง มีความแวววาวแบบแก้วถึงกึ่งโลหะ และมักพบในรูปผลึกทรงแปดหน้า (octahedral) ที่สมบูรณ์

วิธีการระบุ

สี

สีดำสนิท ทึบแสง

ความวาว

ความแวววาวแบบแก้ว (vitreous) ถึงกึ่งโลหะ (submetallic)

เนื้อหิน

ผิวเรียบถึงขรุขระเล็กน้อยตามลักษณะผลึก

รูปผลึก

มักพบในรูปผลึกทรงแปดหน้า (octahedral) ที่สมบูรณ์ หรือเป็นเม็ดกลมมนในตะกอนทุติยภูมิ

แนวแตกเรียบ

ไม่มีแนวแตกเรียบ (no cleavage) แต่มีรอยแตกแบบก้นหอย (conchoidal fracture)

สภาพแวดล้อมทางธรณีวิทยา

พบในหินอัคนีอัลตราเมฟิก เช่น เพริโดไทต์ (peridotite), ดันไนต์ (dunite), และหินแปรสัมผัสที่เกิดจากการแทรกซอนของหินอัคนีในหินปูนหรือโดโลไมต์ นอกจากนี้ยังพบในตะกอนทุติยภูมิ เช่น ตะกอนกรวดทรายในแม่น้ำ

ข้อเท็จจริงสำคัญ

• ความแข็ง: 8 (โมห์สสเกล)
• ความถ่วงจำเพาะ: 3.57 - 4.10
• ระบบผลึก: ไอโซเมตริก (Isometric)
• สี: ดำสนิท
• ความวาว: แก้ว (Vitreous) ถึงกึ่งโลหะ (Submetallic)
• ความโปร่งใส: ทึบแสง (Opaque)
• รอยแตก: ก้นหอย (Conchoidal)
• แนวแตกเรียบ: ไม่มี (None)
• องค์ประกอบ: แมกนีเซียมอะลูมิเนต (Magnesium Aluminate)

ตรวจสอบด่วน

• สี: ดำสนิท
• ความวาว: แวววาวแบบแก้วถึงกึ่งโลหะ
• สีผง: สีขาว

ลักษณะทางกายภาพ

• ลักษณะผลึก: ผลึกทรงแปดหน้า (Octahedral), ผลึกมวลรวม (Massive), เม็ดกลมมน (Granular)
• ชนิดแนวแตกเรียบ: ไม่มีแนวแตกเรียบ
• ชนิดรอยแตก: รอยแตกแบบก้นหอย (Conchoidal)
• ความเหนียว: เปราะ (Brittle)
• ชนิดความวาว: แก้ว (Vitreous) ถึงกึ่งโลหะ (Submetallic)

การก่อตัว

แบล็คสปิเนลเป็นแร่ในกลุ่มสปิเนล ซึ่งเป็นกลุ่มของแร่ที่เกิดจากการตกผลึกในสภาวะอุณหภูมิและความดันสูง มักพบในหินอัคนีประเภทอัลตราเมฟิก (ultramafic rocks) และหินแปรสัมผัส (contact metamorphic rocks) ที่มีแมกนีเซียมและอะลูมิเนียมสูง นอกจากนี้ยังสามารถพบได้ในตะกอนทุติยภูมิ (placer deposits) เนื่องจากมีความแข็งและความทนทานต่อการผุกร่อนสูง

การใช้ประโยชน์

ส่วนใหญ่ใช้เป็นอัญมณีสำหรับเครื่องประดับ เนื่องจากมีความแข็งสูง (8 โมห์ส) และมีความแวววาวสวยงาม นอกจากนี้ยังมีการใช้ในอุตสาหกรรมบางประเภท เช่น เป็นวัสดุทนไฟ (refractory material) หรือเป็นส่วนประกอบในเซรามิกส์พิเศษ

การกระจายตามอายุ

พบในหินที่มีอายุทางธรณีวิทยาหลากหลาย ตั้งแต่ยุคพรีแคมเบรียนจนถึงยุคเทอร์เชียรี ขึ้นอยู่กับสภาพการเกิดของหินแม่

แหล่งที่พบ

เคล็ดลับการค้นหา

หินที่คล้ายกัน

การจำแนกทางวิทยาศาสตร์

ประเภทแร่

ออกไซด์ (Oxides)

กลุ่ม

กลุ่มสปิเนล (Spinel Group)

ระบบผลึก

ไอโซเมตริก (Isometric)

สูตรเคมี

MgAl2O4

องค์ประกอบ

แมกนีเซียมอะลูมิเนต (Magnesium Aluminate) โดยมีธาตุเหล็ก (Fe) เข้าไปแทนที่ Mg และ Al ทำให้เกิดสีดำ

สำรวจ แบล็คสปิเนล