โรโดไนต์

คำอธิบาย

โรโดไนต์ (MnSiO3) เป็นแร่ซิลิเกตในกลุ่มไพโรซีนอยด์ (pyroxenoid group) ที่มีสีชมพูถึงแดงอมชมพูโดดเด่น มักมีเส้นใยสีดำของแมงกานีสออกไซด์ (เช่น แมงกานีสไดออกไซด์) แทรกอยู่ ทำให้เกิดลวดลายที่เป็นเอกลักษณ์ เป็นแร่ที่ค่อนข้างแข็งและมีความมันวาวแบบแก้วถึงมุก มักพบในรูปของมวลเม็ดละเอียดหรือผลึกขนาดใหญ่ที่หายากกว่า มีโครงสร้างผลึกแบบไตรคลินิก

วิธีการระบุ

สี

สีชมพูถึงแดงอมชมพูเข้ม มักมีเส้นใยหรือจุดสีดำของแมงกานีสออกไซด์แทรกอยู่

ความวาว

ความมันวาวแบบแก้วถึงมุก

เนื้อหิน

มักพบในรูปของมวลเม็ดละเอียดถึงหยาบ หรือเป็นผลึกแผ่นหนา บางครั้งมีลักษณะเป็นเส้นใย

รูปผลึก

ระบบผลึกไตรคลินิก (Triclinic) ผลึกเดี่ยวหายาก มักพบเป็นมวลเม็ดละเอียดถึงหยาบ หรือเป็นผลึกแผ่นหนา บางครั้งเป็นผลึกปริซึมสั้นๆ

แนวแตกเรียบ

มีแนวแตกเรียบที่สมบูรณ์ 2 แนว ตัดกันเกือบเป็นมุมฉาก (ประมาณ 88 และ 92 องศา)

สภาพแวดล้อมทางธรณีวิทยา

พบในหินแปรที่อุดมด้วยแมงกานีส (metamorphosed manganese deposits) และในสายแร่ไฮโดรเทอร์มอลบางชนิด

ข้อเท็จจริงสำคัญ

• ความแข็ง: 5.5-6.5 (ตามมาตราโมห์)
• ความถ่วงจำเพาะ: 3.4-3.7
• ระบบผลึก: ไตรคลินิก (Triclinic)
• สี: ชมพู, แดงอมชมพู, แดง, บางครั้งมีสีน้ำตาลอมแดง
• ความวาว: แก้วถึงมุก
• ความโปร่งใส: โปร่งแสงถึงทึบแสง
• รอยแตก: ไม่สม่ำเสมอ (Uneven) ถึงแบบก้นหอย (Conchoidal)
• แนวแตกเรียบ: สมบูรณ์ 2 แนว (Perfect in two directions) ที่มุมประมาณ 88 และ 92 องศา
• องค์ประกอบ: แมงกานีสซิลิเกต (Manganese Silicate)

ตรวจสอบด่วน

• สี: ชมพูถึงแดงอมชมพู มีเส้นดำแทรก
• ความวาว: แก้วถึงมุก
• สีผง: ขาว

ลักษณะทางกายภาพ

• ลักษณะผลึก: มวลเม็ดละเอียดถึงหยาบ, ผลึกแผ่นหนา, ผลึกปริซึมสั้นๆ, บางครั้งเป็นเส้นใย
• ชนิดแนวแตกเรียบ: สมบูรณ์ (Perfect) ในสองทิศทาง {110} และ {1-10}
• ชนิดรอยแตก: ไม่สม่ำเสมอ (Uneven) ถึงแบบก้นหอย (Conchoidal)
• ความเหนียว: เปราะ (Brittle)
• ชนิดความวาว: แก้ว (Vitreous) ถึงมุก (Pearly)

การก่อตัว

โรโดไนต์เป็นแร่ซิลิเกตของแมงกานีสที่ก่อตัวขึ้นในสภาพแวดล้อมที่มีแมงกานีสสูง โดยทั่วไปจะพบในหินแปรที่เกิดจากการแปรสภาพของแหล่งแร่แมงกานีส หรือในหินตะกอนที่อุดมด้วยแมงกานีสที่ผ่านการแปรสภาพระดับต่ำถึงปานกลาง นอกจากนี้ยังสามารถพบได้ในสายแร่ไฮโดรเทอร์มอลบางชนิด และในแหล่งแร่ที่เกิดจากการสัมผัสกับหินอัคนี (contact metamorphism) การเกิดของโรโดไนต์มักเกี่ยวข้องกับการมีอยู่ของแร่แมงกานีสอื่นๆ เช่น โรโดโครไซต์ (rhodochrosite) และสเปสซาร์ไทต์ (spessartine garnet)

การใช้ประโยชน์

โรโดไนต์ถูกนำมาใช้เป็นหินประดับและอัญมณี เนื่องจากมีสีชมพูถึงแดงที่สวยงาม มักถูกนำมาเจียระไนเป็นลูกปัด, คาโบชอง, แกะสลัก, และทำเป็นเครื่องประดับต่างๆ นอกจากนี้ยังใช้เป็นหินสำหรับงานแกะสลักขนาดเล็กและของตกแต่งบ้าน ในอุตสาหกรรมบางครั้งอาจใช้เป็นแหล่งแร่แมงกานีสรอง แต่ไม่สำคัญเท่าแร่แมงกานีสหลักอื่นๆ

การกระจายตามอายุ

พบในหินแปรและหินตะกอนที่มีแมงกานีสเป็นองค์ประกอบหลัก ซึ่งมีอายุหลากหลายตั้งแต่พรีแคมเบรียนจนถึงยุคซีโนโซอิก ขึ้นอยู่กับแหล่งกำเนิดทางธรณีวิทยา

แหล่งที่พบ

เคล็ดลับการค้นหา

หินที่คล้ายกัน

การจำแนกทางวิทยาศาสตร์

ประเภทแร่

ซิลิเกต (Silicate)

กลุ่ม

ไพโรซีนอยด์ (Pyroxenoid Group)

ระบบผลึก

ไตรคลินิก (Triclinic)

สูตรเคมี

MnSiO3

องค์ประกอบ

แมงกานีสซิลิเกต (Manganese Silicate) โดยมีองค์ประกอบทางเคมีโดยประมาณคือ MnO 54.1%, SiO2 45.9% อาจมี Fe, Ca, Mg เข้ามาแทนที่ Mn ได้เล็กน้อย

สำรวจ โรโดไนต์