โรสควอตซ์

คำอธิบาย

โรสควอตซ์เป็นแร่ในกลุ่มควอตซ์ที่มีสีชมพูอ่อนถึงชมพูเข้ม มีความโปร่งแสงถึงโปร่งใสเล็กน้อย มักพบในรูปของมวลผลึกขนาดใหญ่ (massive form) มากกว่าที่จะพบเป็นผลึกเดี่ยวที่มีหน้าผลึกชัดเจน มีความแข็ง 7 ตามมาตราโมส ทำให้ทนทานต่อการขีดข่วนได้ดี มีความหนาแน่นสัมพัทธ์ประมาณ 2.65 g/cm³

วิธีการระบุ

สี

สีชมพูอ่อนถึงชมพูเข้ม บางครั้งอาจมีสีชมพูอมม่วงเล็กน้อย สีมักจะสม่ำเสมอทั่วทั้งชิ้น

ความวาว

ความวาวแบบแก้ว (vitreous luster) เมื่อขัดเงาจะมีความวาวสูง

เนื้อหิน

มักพบในรูปของมวลผลึกขนาดใหญ่ มีเนื้อละเอียดถึงหยาบ ไม่มีโครงสร้างผลึกที่ชัดเจนด้วยตาเปล่า

รูปผลึก

ส่วนใหญ่พบเป็นมวลผลึกขนาดใหญ่ (massive) หรือเป็นก้อน ไม่มีรูปผลึกที่สมบูรณ์แบบ (euhedral crystals) ที่มองเห็นได้ชัดเจน

แนวแตกเรียบ

ไม่มีแนวแตกเรียบที่ชัดเจน (no distinct cleavage) แต่จะแตกแบบก้นหอย (conchoidal fracture)

สภาพแวดล้อมทางธรณีวิทยา

พบในสายแร่เพกมาไทต์ (pegmatite veins), สายแร่ไฮโดรเทอร์มอล (hydrothermal veins) และในหินแกรนิตบางชนิด รวมถึงในตะกอนกรวดทรายที่เกิดจากการผุพังของหินต้นกำเนิด

ข้อเท็จจริงสำคัญ

• ความแข็ง: 7 (ตามมาตราโมส)
• ความถ่วงจำเพาะ: 2.65 g/cm³
• ระบบผลึก: Trigonal
• สี: ชมพูอ่อนถึงชมพูเข้ม
• ความวาว: วาวแบบแก้ว
• ความโปร่งใส: โปร่งแสงถึงโปร่งใสเล็กน้อย
• รอยแตก: แตกแบบก้นหอย (conchoidal)
• แนวแตกเรียบ: ไม่มีแนวแตกเรียบที่ชัดเจน (none)
• องค์ประกอบ: ซิลิคอนไดออกไซด์ (SiO2) พร้อมการเจือปนของธาตุไทเทเนียม, เหล็ก, หรือแมงกานีส

ตรวจสอบด่วน

• สี: ชมพูอ่อนถึงชมพูเข้ม
• ความวาว: วาวแบบแก้ว
• สีผง: ขาว

ลักษณะทางกายภาพ

• ลักษณะผลึก: มวลผลึกขนาดใหญ่ (massive), ก้อน (anhedral to subhedral aggregates)
• ชนิดแนวแตกเรียบ: ไม่มี (none)
• ชนิดรอยแตก: แตกแบบก้นหอย (conchoidal)
• ความเหนียว: เปราะ (brittle)
• ชนิดความวาว: วาวแบบแก้ว (vitreous)

การก่อตัว

โรสควอตซ์เป็นแร่ควอตซ์ชนิดหนึ่งที่มีสีชมพูอ่อนถึงชมพูเข้ม เกิดขึ้นในสายแร่เพกมาไทต์ (pegmatite) และสายแร่ไฮโดรเทอร์มอล (hydrothermal veins) ที่อุณหภูมิต่ำถึงปานกลาง นอกจากนี้ยังสามารถพบได้ในหินแกรนิตและหินแปรบางชนิด สีชมพูของโรสควอตซ์เชื่อว่าเกิดจากการเจือปนของธาตุไทเทเนียม (Ti), เหล็ก (Fe), หรือแมงกานีส (Mn) ในปริมาณเล็กน้อย หรืออาจเกิดจากผลึกขนาดเล็กของแร่ดูมอร์เทียไรต์ (dumortierite) หรือฟอสเฟตอื่นๆ ที่แทรกอยู่ในโครงสร้างของควอตซ์

การใช้ประโยชน์

โรสควอตซ์นิยมนำมาใช้เป็นอัญมณี เครื่องประดับ หินแกะสลัก และของตกแต่ง นอกจากนี้ยังมีการนำไปใช้ในอุตสาหกรรมบางประเภท เช่น เป็นส่วนประกอบในเครื่องสำอางและผลิตภัณฑ์ดูแลผิว เนื่องจากเชื่อว่ามีคุณสมบัติในการบำรุงผิวพรรณ และในทางความเชื่อถือ โรสควอตซ์ถูกยกให้เป็นหินแห่งความรัก ความเมตตา และการเยียวยาจิตใจ

การกระจายตามอายุ

พบในหินอัคนี หินแปร และหินตะกอนที่มีอายุหลากหลาย ตั้งแต่ยุคพรีแคมเบรียนจนถึงปัจจุบัน

แหล่งที่พบ

เคล็ดลับการค้นหา

หินที่คล้ายกัน

การจำแนกทางวิทยาศาสตร์

ประเภทแร่

ซิลิเกต (Silicate)

กลุ่ม

ควอตซ์ (Quartz Group)

ระบบผลึก

Trigonal

สูตรเคมี

SiO2

องค์ประกอบ

ซิลิคอนไดออกไซด์ (Silicon Dioxide)

สำรวจ โรสควอตซ์