มีรูปถ่ายแล้ว? ระบุหินทันทีด้วยแอป Rockby
เปิดแอปคำอธิบาย
แบล็คทัวร์มาลีน หรือ ชอร์ล เป็นแร่ในกลุ่มทัวร์มาลีนที่มีสีดำทึบแสง เป็นแร่ซิลิเกตเชิงซ้อนที่มีธาตุเหล็กเป็นองค์ประกอบหลัก ทำให้มีสีดำเข้ม มีลักษณะเป็นผลึกปริซึมยาว มีร่องตามยาวของผลึก (striations) ชอร์ลเป็นแร่ที่พบได้ทั่วไปและเป็นที่รู้จักกันดีในหมู่นักสะสมแร่และผู้ที่สนใจด้านอัญมณี
วิธีการระบุ
- สี
- สีดำสนิทถึงดำอมน้ำตาลเข้ม
- ความวาว
- ผิวมันวาวคล้ายแก้วถึงกึ่งโลหะ
- เนื้อหิน
- ผลึกมักมีร่องตามยาว (striations) ชัดเจนบนพื้นผิว
- รูปผลึก
- ผลึกปริซึมยาว มีหน้าตัดเป็นรูปสามเหลี่ยมโค้งมน หรือหกเหลี่ยม
- แนวแตกเรียบ
- ไม่มีแนวแตกเรียบที่ชัดเจน (poor to indistinct cleavage)
- สภาพแวดล้อมทางธรณีวิทยา
- พบในหินเพกมาไทต์, หินแกรนิต, หินแปร (เช่น ชีสต์, ไนส์), และบางครั้งในสายแร่ไฮโดรเทอร์มอล
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ความแข็ง: 7-7.5 (ตามมาตราโมส)
- ความถ่วงจำเพาะ: 3.06-3.26
- ระบบผลึก: สามแกนเอียง (Trigonal)
- สี: ดำสนิทถึงดำอมน้ำตาลเข้ม
- ความวาว: ผิวมันวาวคล้ายแก้วถึงกึ่งโลหะ
- ความโปร่งใส: ทึบแสง (Opaque)
- รอยแตก: แตกแบบก้นหอย (Conchoidal) ถึงไม่สม่ำเสมอ (Uneven)
- แนวแตกเรียบ: ไม่มีแนวแตกเรียบที่ชัดเจน (Poor to indistinct)
- องค์ประกอบ: โซเดียม เหล็ก อะลูมิเนียม โบรอน ซิลิเกตไฮดรอกไซด์
ตรวจสอบด่วน
- สี: ดำสนิท
- ความวาว: มันวาวคล้ายแก้ว
- สีผง: สีขาวถึงเทาอ่อน
ลักษณะทางกายภาพ
- ลักษณะผลึก: ผลึกปริซึมยาว, มักมีร่องตามยาว (striations), บางครั้งเป็นผลึกแบบเข็ม (acicular) หรือแบบรัศมี (radiating)
- ชนิดแนวแตกเรียบ: ไม่มีแนวแตกเรียบที่ชัดเจน (Poor to indistinct on {1120} and {1011})
- ชนิดรอยแตก: แตกแบบก้นหอย (Conchoidal) ถึงไม่สม่ำเสมอ (Uneven)
- ความเหนียว: เปราะ (Brittle)
- ชนิดความวาว: มันวาวคล้ายแก้ว (Vitreous) ถึงกึ่งโลหะ (Submetallic)
การก่อตัว
ชอร์ลเป็นแร่ในกลุ่มทัวร์มาลีนที่พบมากที่สุด ก่อตัวขึ้นในสภาพแวดล้อมที่มีอุณหภูมิสูงและแรงดันสูง โดยเฉพาะในหินเพกมาไทต์ (pegmatite) หินแกรนิต (granite) และหินแปร เช่น ชีสต์ (schist) และไนส์ (gneiss) การก่อตัวมักเกี่ยวข้องกับการเคลื่อนที่ของของเหลวร้อนที่มีธาตุโบรอนและเหล็กสูง
การใช้ประโยชน์
ใช้เป็นอัญมณี (โดยเฉพาะชนิดที่มีคุณภาพสูงและโปร่งใส), แร่สะสมสำหรับนักสะสม, ในอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์เนื่องจากมีคุณสมบัติไพโรอิเล็กทริกและเพียโซอิเล็กทริก (แต่ไม่เท่าควอตซ์), และในบางครั้งใช้เป็นวัตถุดิบสำหรับบดเป็นผงในงานอุตสาหกรรม
การกระจายตามอายุ
พบได้ในหินอัคนีและหินแปรที่มีอายุหลากหลาย ตั้งแต่ยุคพรีแคมเบรียนจนถึงยุคซีโนโซอิก
แหล่งที่พบ
บราซิล
แหล่งผลิตชอร์ลคุณภาพสูงและผลึกขนาดใหญ่ โดยเฉพาะในรัฐ Minas Gerais
ปากีสถาน
พบในพื้นที่ทางตอนเหนือของประเทศ มักพบร่วมกับแร่ควอตซ์และไมกา
สหรัฐอเมริกา
พบในหลายรัฐ เช่น Maine, California, Colorado
มาดากัสการ์
เป็นแหล่งสำคัญของทัวร์มาลีนหลากหลายชนิด รวมถึงชอร์ล
อัฟกานิสถาน
พบในพื้นที่ภูเขา โดยเฉพาะในหินเพกมาไทต์
แอฟริกา
พบในหลายประเทศ เช่น นามิเบีย, แซมเบีย
เคล็ดลับการค้นหา
สำรวจหินเพกมาไทต์
ชอร์ลพบได้บ่อยในหินเพกมาไทต์ ซึ่งเป็นหินอัคนีที่มีผลึกขนาดใหญ่ มองหาบริเวณที่มีผลึกควอตซ์, เฟลด์สปาร์, และไมกาขนาดใหญ่
ตรวจสอบร่องตามยาว
ลักษณะเด่นของทัวร์มาลีนคือร่องตามยาวบนผิวผลึก (striations) ซึ่งช่วยในการแยกแยะจากแร่สีดำอื่นๆ
ใช้ความแข็ง
ชอร์ลมีความแข็ง 7-7.5 ตามมาตราโมส สามารถขูดแก้วได้ ซึ่งช่วยในการแยกแยะจากแร่ที่อ่อนกว่า
สังเกตหน้าตัดผลึก
หน้าตัดของผลึกชอร์ลมักเป็นรูปสามเหลี่ยมโค้งมน หรือหกเหลี่ยม ซึ่งเป็นลักษณะเฉพาะของกลุ่มทัวร์มาลีน
หินที่คล้ายกัน
ออกไจต์ (Augite)
Augite
เรียกอีกชื่อว่า: ไพรอกซีนสีดำ
ฮอร์นเบลนด์ (Hornblende)
Hornblende
เรียกอีกชื่อว่า: แอมฟิโบลสีดำ
ไบโอไทต์ (Biotite)
Biotite
เรียกอีกชื่อว่า: ไมกาสีดำ
การจำแนกทางวิทยาศาสตร์
- ประเภทแร่
- ไซโคลซิลิเกต (Cyclosilicate)
- กลุ่ม
- กลุ่มทัวร์มาลีน (Tourmaline Group)
- ระบบผลึก
- สามแกนเอียง (Trigonal)
- สูตรเคมี
- NaFe3Al6(BO3)3Si6O18(OH)4
- องค์ประกอบ
- โซเดียม (Na), เหล็ก (Fe), อะลูมิเนียม (Al), โบรอน (B), ซิลิคอน (Si), ออกซิเจน (O), ไฮโดรเจน (H) โดยมีเหล็กเป็นองค์ประกอบหลักที่ทำให้เกิดสีดำ
สำรวจ แบล็คทัวร์มาลีน
ระบุหินได้ทุกที่
ฟรีบน iOS, Android และเว็บ ระบุจากรูปถ่าย ฐานข้อมูลครบถ้วน และคอลเลกชันส่วนตัวของคุณ