Rockby LogoRockby

มอสอาเกต

แร่ (รูปแบบของควอตซ์จุลผลึก)

Silicon dioxide (SiO2) with dendritic inclusions

เรียกอีกชื่อว่า: อาเกตมอส

มีรูปถ่ายแล้ว? ระบุหินทันทีด้วยแอป Rockby

เปิดแอป

คำอธิบาย

มอสอาเกตเป็นรูปแบบหนึ่งของคาลซิโดนี (ควอตซ์จุลผลึก) ที่มีลักษณะเด่นคือมีสารเจือปนคล้ายมอสหรือเฟิร์น (เดนไดรต์) ซึ่งส่วนใหญ่ประกอบด้วยออกไซด์ของเหล็กหรือแมงกานีส สารเจือปนเหล่านี้มักมีสีเขียว น้ำตาลแดง หรือดำ และปรากฏอยู่ภายในเนื้อควอตซ์ที่โปร่งใสถึงโปร่งแสง มอสอาเกตไม่มีแถบสีเหมือนอาเกตทั่วไป แต่มีลวดลายเดนไดรต์ที่กระจายตัวอยู่ภายในเนื้อหิน

วิธีการระบุ

สี
ไม่มีสีถึงขาวขุ่น โปร่งใสถึงโปร่งแสง มีสารเจือปนเดนไดรต์สีเขียว น้ำตาลแดง หรือดำ
ความวาว
คล้ายขี้ผึ้งถึงด้าน
เนื้อหิน
เนื้อละเอียดมากถึงจุลผลึก
รูปผลึก
มักพบในรูปของมวลรวมแบบอัดแน่นหรือเป็นก้อนกลม (nodular) ภายในโพรงหิน ไม่แสดงรูปผลึกที่ชัดเจน
แนวแตกเรียบ
ไม่มีการแตกเรียบ (non-cleavage) แต่มีการแตกแบบก้นหอย (conchoidal fracture)
สภาพแวดล้อมทางธรณีวิทยา
พบในโพรงหรือรอยแตกของหินภูเขาไฟ เช่น หินบะซอลต์ หินไรโอไลต์ และหินแอนดีไซต์ รวมถึงในหินตะกอนบางชนิดที่เกิดจากการตกตะกอนของซิลิกา

ข้อเท็จจริงสำคัญ

  • ความแข็ง: 6.5-7 ตามมาตราโมส
  • ความถ่วงจำเพาะ: 2.58-2.64
  • ระบบผลึก: ไตรโกนัล (ผลึกจุลภาค)
  • สี: ไม่มีสีถึงขาวขุ่น มีสารเจือปนเดนไดรต์สีเขียว น้ำตาลแดง หรือดำ
  • ความวาว: คล้ายขี้ผึ้งถึงด้าน
  • ความโปร่งใส: โปร่งใสถึงโปร่งแสง
  • รอยแตก: แบบก้นหอย (conchoidal)
  • แนวแตกเรียบ: ไม่มี
  • องค์ประกอบ: ซิลิคอนไดออกไซด์ (SiO2) พร้อมสารเจือปนออกไซด์ของเหล็กและแมงกานีส

ตรวจสอบด่วน

  • สี: ไม่มีสีถึงขาวขุ่น มีสารเจือปนเดนไดรต์สีเขียว น้ำตาลแดง หรือดำ
  • ความวาว: คล้ายขี้ผึ้งถึงด้าน
  • สีผง: ขาว

ลักษณะทางกายภาพ

  • ลักษณะผลึก: มวลรวมแบบอัดแน่น, มวลรวมแบบก้อนกลม, มวลรวมแบบเปลือกหอย
  • ชนิดแนวแตกเรียบ: ไม่มี
  • ชนิดรอยแตก: แบบก้นหอย (conchoidal)
  • ความเหนียว: เปราะ
  • ชนิดความวาว: คล้ายขี้ผึ้งถึงด้าน

การก่อตัว

มอสอาเกตก่อตัวขึ้นในโพรงหรือรอยแตกของหินภูเขาไฟ เช่น หินบะซอลต์หรือหินไรโอไลต์ โดยการตกตะกอนของสารละลายซิลิกาที่มีธาตุเหล็กหรือแมงกานีสออกไซด์แขวนลอยอยู่ สารละลายซิลิกาจะค่อยๆ ตกผลึกเป็นควอตซ์จุลผลึก (คาลซิโดนี) ในขณะที่ธาตุเหล็กและแมงกานีออกไซด์จะตกตะกอนเป็นโครงสร้างคล้ายมอสหรือเฟิร์น (เดนไดรต์) ซึ่งเป็นลักษณะเฉพาะของมอสอาเกต การก่อตัวนี้มักเกิดขึ้นที่อุณหภูมิต่ำและภายใต้สภาวะที่มีน้ำไหลผ่านอย่างช้าๆ

การใช้ประโยชน์

มอสอาเกตถูกนำมาใช้เป็นอัญมณีและหินประดับมานานหลายศตวรรษ เนื่องจากมีลวดลายที่เป็นเอกลักษณ์และสวยงาม มักถูกนำมาเจียระไนเป็นพลอยหลังเบี้ย ลูกปัด แกะสลัก และใช้ในงานเครื่องประดับ นอกจากนี้ยังเป็นที่นิยมในหมู่นักสะสมแร่และหิน

การกระจายตามอายุ

มอสอาเกตสามารถพบได้ในหินภูเขาไฟและหินตะกอนที่มีอายุแตกต่างกันไป ตั้งแต่ยุคพรีแคมเบรียนจนถึงยุคซีโนโซอิก ขึ้นอยู่กับแหล่งกำเนิดทางธรณีวิทยาเฉพาะ

แหล่งที่พบ

อินเดีย

เป็นแหล่งผลิตมอสอาเกตที่สำคัญ โดยเฉพาะจากรัฐคุชราตและรัฐมหาราษฏระ

บราซิล

พบมอสอาเกตคุณภาพดีในหลายภูมิภาค

สหรัฐอเมริกา

พบในรัฐออริกอน วอชิงตัน และไวโอมิง

ออสเตรเลีย

มีแหล่งมอสอาเกตที่สำคัญ

รัสเซีย

พบในบางพื้นที่ของไซบีเรีย

เคล็ดลับการค้นหา

สำรวจพื้นที่ภูเขาไฟ

มอสอาเกตมักพบในบริเวณที่มีหินภูเขาไฟเก่าแก่ โดยเฉพาะในโพรงหรือรอยแตกของหินบะซอลต์หรือหินไรโอไลต์

มองหาหินกรวดในลำธาร

มอสอาเกตที่ผุกร่อนออกจากหินต้นกำเนิดอาจถูกพัดพาไปตามลำธารและแม่น้ำ สามารถพบได้ในรูปของหินกรวดกลมมน

สังเกตลักษณะเฉพาะ

มองหาหินที่มีเนื้อโปร่งใสถึงโปร่งแสง และมีลวดลายคล้ายมอสหรือเฟิร์นสีเขียว น้ำตาลแดง หรือดำอยู่ภายใน

ใช้ค้อนธรณีวิทยา

ในการสำรวจหินภูเขาไฟ อาจจำเป็นต้องใช้ค้อนธรณีวิทยาเพื่อเปิดหินและตรวจสอบโพรงภายใน

หินที่คล้ายกัน

อาเกต

ซิลิคอนไดออกไซด์ (SiO2)

เรียกอีกชื่อว่า: หินโมรา

เดนไดรติกโอปอล

ซิลิคอนไดออกไซด์ไฮเดรต (SiO2·nH2O)

เรียกอีกชื่อว่า: โอปอลเดนไดรต์

เดนไดรติกควอตซ์

ซิลิคอนไดออกไซด์ (SiO2)

เรียกอีกชื่อว่า: ควอตซ์เดนไดรต์

การจำแนกทางวิทยาศาสตร์

ประเภทแร่
ซิลิเกต (เทคโตซิลิเกต)
กลุ่ม
ควอตซ์ (คาลซิโดนี)
ระบบผลึก
ไตรโกนัล (ผลึกจุลภาค)
สูตรเคมี
SiO2 (มีสารเจือปน FeOOH, MnO2)
องค์ประกอบ
ซิลิคอนไดออกไซด์ (SiO2) เป็นองค์ประกอบหลัก โดยมีสารเจือปนของออกไซด์ของเหล็ก (เช่น เกอไทต์) และ/หรือแมงกานีส (เช่น ไพโรลูไซต์) ที่ทำให้เกิดลวดลายเดนไดรต์

สำรวจ มอสอาเกต

ระบุหินได้ทุกที่

ฟรีบน iOS, Android และเว็บ ระบุจากรูปถ่าย ฐานข้อมูลครบถ้วน และคอลเลกชันส่วนตัวของคุณ

เปิดในแอป