วิธีระบุ อาเกต (สไตล์หินทิเบต Dzi) และ ควอตซ์ไหมทอง

เพื่อระบุ อาเกต (สไตล์หินทิเบต Dzi) และ ควอตซ์ไหมทอง (SiO2 (Agate), SiO2 with TiO2 inclusions (Rutilated Quartz)) อย่างถูกต้อง ให้ตรวจสอบลักษณะแต่ละข้อตามลำดับ หินและแร่หลายชนิดมีลักษณะคล้ายกัน ดังนั้นให้ตรวจสอบคุณสมบัติหลายข้อประกอบกันก่อนตัดสินใจ

การระบุทีละขั้น

1. 1

   สี

   สีโดยรวมและการแบ่งโซนหรือแถบสีถ้ามี

   อาเกตมีสีหลากหลาย ตั้งแต่ขาว เทา น้ำเงิน เขียว แดง น้ำตาล ดำ และมักมีลวดลายเป็นชั้นๆ หรือแถบสีที่แตกต่างกัน ควอตซ์ไหมทองมักมีเนื้อควอตซ์ใสถึงขุ่นเล็กน้อย และมีเส้นไหมสีทอง เงิน หรือแดงอมน้ำตาลของรูไทล์แทรกอยู่

2. 2

   ความวาว

   ลักษณะที่ผิวสะท้อนแสง: วาวโลหะ วาวแก้ว หรือด้าน

   อาเกตมีประกายแบบขี้ผึ้ง (waxy) ถึงด้าน (dull) เมื่อขัดเงาจะมีความมันวาวแบบแก้ว (vitreous) ควอตซ์ไหมทองมีประกายแบบแก้ว (vitreous) ส่วนเส้นไหมรูไทล์มีประกายแบบโลหะ (metallic) ถึงกึ่งโลหะ (submetallic)

3. 3

   เนื้อหิน

   ขนาดเม็ดแร่และสัมผัสของผิว: หยาบ ละเอียด หรือเนื้อแก้ว

   อาเกตมีเนื้อละเอียดมากจนมองไม่เห็นผลึกด้วยตาเปล่า (cryptocrystalline) มีความเรียบเนียน ควอตซ์ไหมทองมีเนื้อผลึกควอตซ์ที่มองเห็นได้ชัดเจน และมีเส้นไหมรูไทล์แทรกอยู่

4. 4

   รูปผลึก

   รูปร่างของผลึกหรือหน้าผลึกที่มองเห็นได้

   อาเกตไม่มีรูปผลึกที่ชัดเจน มักพบในรูปของก้อนกลมหรือเป็นชั้นๆ ในโพรงหิน ควอตซ์ไหมทองมีรูปผลึกแบบหกเหลี่ยม (hexagonal) ของควอตซ์ และมีผลึกรูไทล์แบบเข็มหรือเส้นไหมแทรกอยู่

5. 5

   แนวแตกเรียบ

   ลักษณะการแตก: ระนาบแนวแตกเรียบหรือรอยแตกไม่สม่ำเสมอ

   ไม่มีรอยแตกเรียบ (no cleavage) สำหรับทั้งอาเกตและควอตซ์

6. 6

   สภาพแวดล้อมทางธรณีวิทยา

   ชั้นหินและสภาพแวดล้อมที่พบ

   อาเกตมักพบในโพรงของหินภูเขาไฟ (เช่น บะซอลต์ แอนดีไซต์) และหินตะกอนบางชนิด ควอตซ์ไหมทองพบในสายแร่ควอตซ์ที่ก่อตัวขึ้นในหินอัคนี หินแปร และหินตะกอนบางชนิด โดยเฉพาะอย่างยิ่งในบริเวณที่มีกิจกรรมความร้อนใต้พิภพ

ข้อเท็จจริงสำคัญ

ความแข็ง

6.5-7 (Mohs scale) สำหรับทั้งอาเกตและควอตซ์ไหมทอง

ความถ่วงจำเพาะ

2.58-2.64 g/cm³ สำหรับอาเกต; 2.65 g/cm³ สำหรับควอตซ์ไหมทอง

ระบบผลึก

อาเกต: ไตรโกนอล (Trigonal) ในระดับจุลภาค (cryptocrystalline); ควอตซ์ไหมทอง: ไตรโกนอล (Trigonal)

สี

อาเกต: หลากหลายสี, มักมีลวดลายเป็นชั้น; ควอตซ์ไหมทอง: ควอตซ์ใสถึงขุ่น มีเส้นไหมรูไทล์สีทอง/เงิน/แดง

ความวาว

อาเกต: ขี้ผึ้งถึงด้าน (ขัดเงา: แก้ว); ควอตซ์ไหมทอง: แก้ว (เส้นไหมรูไทล์: โลหะถึงกึ่งโลหะ)

ความโปร่งใส

โปร่งแสงถึงทึบแสง (อาเกต); โปร่งใสถึงโปร่งแสง (ควอตซ์ไหมทอง)

รอยแตก

แบบก้นหอย (conchoidal) สำหรับทั้งสองชนิด

แนวแตกเรียบ

ไม่มี (none)

องค์ประกอบ

ซิลิคอนไดออกไซด์ (SiO2) สำหรับอาเกต; ซิลิคอนไดออกไซด์ (SiO2) ที่มีไทเทเนียมไดออกไซด์ (TiO2) เป็นสิ่งเจือปนสำหรับควอตซ์ไหมทอง

ลักษณะทางกายภาพ

• ลักษณะผลึก: อาเกต: มวลรวมแบบอสัณฐาน, เป็นชั้นๆ, โพรง; ควอตซ์ไหมทอง: ผลึกหกเหลี่ยมแบบปริซึม, มีผลึกรูไทล์แบบเข็มแทรก
• ชนิดแนวแตกเรียบ: ไม่มี (none)
• ชนิดรอยแตก: แบบก้นหอย (conchoidal)
• ความเหนียว: เปราะ (brittle)
• ชนิดความวาว: อาเกต: ขี้ผึ้งถึงด้าน (ขัดเงา: แก้ว); ควอตซ์ไหมทอง: แก้ว (เส้นไหมรูไทล์: โลหะถึงกึ่งโลหะ)

สำรวจ อาเกต (สไตล์หินทิเบต Dzi) และ ควอตซ์ไหมทอง