มีรูปถ่ายแล้ว? ระบุหินทันทีด้วยแอป Rockby
เปิดแอปคำอธิบาย
ทับทิมสังเคราะห์คือคอรันดัม (อะลูมิเนียมออกไซด์, Al2O3) ที่ผลิตขึ้นในห้องปฏิบัติการโดยมีโครเมียม (Cr) เป็นสารเจือปนที่ทำให้เกิดสีแดงเข้ม มีคุณสมบัติทางเคมี กายภาพ และแสงที่เหมือนกับทับทิมธรรมชาติเกือบทุกประการ แต่มีต้นกำเนิดที่แตกต่างกัน การผลิตทับทิมสังเคราะห์ช่วยให้สามารถควบคุมคุณภาพ ขนาด และความบริสุทธิ์ได้ดีกว่าทับทิมธรรมชาติ
วิธีการระบุ
- สี
- สีแดงถึงแดงอมม่วงเข้ม อาจมีสีสม่ำเสมอมากกว่าทับทิมธรรมชาติ
- ความวาว
- คล้ายแก้ว (Vitreous) ถึงกึ่งโลหะ (Sub-adamantine)
- เนื้อหิน
- ผิวเรียบเนียนเมื่อขัดเงา
- รูปผลึก
- มักจะพบในรูปผลึกเดี่ยวที่สมบูรณ์แบบ หรือเป็นแท่ง/ก้อนที่ถูกตัดแต่งแล้ว รูปแบบผลึกหกเหลี่ยม (hexagonal) หรือรูปทรงกระบอก (boule) จากกระบวนการ Verneuil
- แนวแตกเรียบ
- ไม่มีรอยแยกที่ชัดเจน (No cleavage) แต่มีแนวแตกเรียบแบบ parting ที่ไม่สม่ำเสมอ
- สภาพแวดล้อมทางธรณีวิทยา
- ไม่มีสภาพแวดล้อมทางธรณีวิทยาเนื่องจากเป็นแร่สังเคราะห์ ผลิตในห้องปฏิบัติการภายใต้สภาวะควบคุม
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ความแข็ง: 9 ตามมาตราโมห์ (Mohs scale)
- ความถ่วงจำเพาะ: 3.97 - 4.05
- ระบบผลึก: ไตรโกนัล (Trigonal)
- สี: แดงถึงแดงอมม่วงเข้ม
- ความวาว: คล้ายแก้ว (Vitreous) ถึงกึ่งโลหะ (Sub-adamantine)
- ความโปร่งใส: โปร่งใสถึงโปร่งแสง
- รอยแตก: แบบก้นหอย (Conchoidal) ถึงไม่สม่ำเสมอ (Uneven)
- แนวแตกเรียบ: ไม่มีรอยแยกที่ชัดเจน (None), มีแนวแตกเรียบแบบ parting
- องค์ประกอบ: อะลูมิเนียมออกไซด์ (Al2O3) ที่มีโครเมียม (Cr) เป็นสารเจือปน
ตรวจสอบด่วน
- สี: แดงสดถึงแดงเข้ม
- ความวาว: คล้ายแก้ว
- สีผง: ไม่มีสี (ขาว)
ลักษณะทางกายภาพ
- ลักษณะผลึก: ผลึกหกเหลี่ยม, รูปทรงกระบอก (boule) หรือแท่งที่ถูกตัดแต่ง
- ชนิดแนวแตกเรียบ: ไม่มีรอยแยกที่ชัดเจน (None), มีแนวแตกเรียบแบบ parting ตามระนาบ {0001} และ {1011}
- ชนิดรอยแตก: แบบก้นหอย (Conchoidal) ถึงไม่สม่ำเสมอ (Uneven)
- ความเหนียว: เปราะ (Brittle)
- ชนิดความวาว: คล้ายแก้ว (Vitreous) ถึงกึ่งโลหะ (Sub-adamantine)
การก่อตัว
ทับทิมสังเคราะห์ถูกสร้างขึ้นในห้องปฏิบัติการโดยใช้กระบวนการทางเคมีและกายภาพต่างๆ เพื่อเลียนแบบการก่อตัวของทับทิมธรรมชาติ กระบวนการที่พบบ่อยที่สุด ได้แก่ Verneuil (เปลวไฟหลอมเหลว), Czochralski (การดึงผลึก), Flux growth และ Hydrothermal growth ซึ่งแต่ละวิธีมีเงื่อนไขอุณหภูมิและความดันที่แตกต่างกันเพื่อสร้างผลึกคอรันดัมที่มีโครเมียมเป็นสารเจือปนเพื่อให้เกิดสีแดง
การใช้ประโยชน์
ใช้เป็นอัญมณีในเครื่องประดับ, เลเซอร์ (เช่น เลเซอร์ทับทิม), ส่วนประกอบทางอิเล็กทรอนิกส์, หน้าต่างทนแรงดันสูง, แบริ่งในนาฬิกา, และเครื่องมือตัดเฉือนที่มีความแม่นยำสูง
การกระจายตามอายุ
ผลิตขึ้นโดยมนุษย์ ไม่ได้เกิดขึ้นตามธรรมชาติ
แหล่งที่พบ
ห้องปฏิบัติการและโรงงานผลิต
ทับทิมสังเคราะห์ถูกผลิตขึ้นทั่วโลกในห้องปฏิบัติการและโรงงานที่เชี่ยวชาญด้านการสังเคราะห์อัญมณีและวัสดุผลึก เช่น ในสหรัฐอเมริกา ยุโรป และเอเชีย
เคล็ดลับการค้นหา
การตรวจสอบตำหนิภายใน
ทับทิมสังเคราะห์มักจะมีตำหนิภายในที่แตกต่างจากธรรมชาติ เช่น ฟองอากาศทรงกลม (gas bubbles) หรือเส้นโค้งการเจริญเติบโต (curved growth striae) ซึ่งเป็นลักษณะเฉพาะของกระบวนการสังเคราะห์
การใช้เครื่องมือทางอัญมณีวิทยา
การใช้กล้องจุลทรรศน์อัญมณี, เครื่องวัดการหักเหของแสง (refractometer) และเครื่องสเปกโตรสโคป (spectroscope) สามารถช่วยแยกแยะทับทิมสังเคราะห์ออกจากธรรมชาติได้ โดยเฉพาะการตรวจหาธาตุเจือปนและลักษณะการดูดกลืนแสง
การตรวจสอบการเรืองแสง
ทับทิมสังเคราะห์บางชนิดอาจมีการเรืองแสงที่รุนแรงกว่าทับทิมธรรมชาติภายใต้แสงอัลตราไวโอเลต (UV light) เนื่องจากความบริสุทธิ์ของสารตั้งต้นและสารเจือปนโครเมียม
หินที่คล้ายกัน
ทับทิมธรรมชาติ
คอรันดัม (Al2O3)
เรียกอีกชื่อว่า: คอรันดัม (Corundum)
โกเมน (Garnet)
กลุ่มแร่ซิลิเกต
เรียกอีกชื่อว่า: อัลมันดีน (Almandine), ไพโรป (Pyrope)
สปิเนล (Spinel)
แมกนีเซียมอะลูมิเนต (MgAl2O4)
เรียกอีกชื่อว่า: สปิเนลสีแดง
การจำแนกทางวิทยาศาสตร์
- ประเภทแร่
- ออกไซด์ (Oxides)
- กลุ่ม
- คอรันดัมกรุ๊ป (Corundum Group)
- ระบบผลึก
- ไตรโกนัล (Trigonal)
- สูตรเคมี
- Al2O3:Cr
- องค์ประกอบ
- อะลูมิเนียมออกไซด์ (Al2O3) ที่มีโครเมียม (Cr) เป็นสารเจือปน
สำรวจ ทับทิมสังเคราะห์
ระบุหินได้ทุกที่
ฟรีบน iOS, Android และเว็บ ระบุจากรูปถ่าย ฐานข้อมูลครบถ้วน และคอลเลกชันส่วนตัวของคุณ